Biện pháp khơi nguồn cảm hứng và thói quen đọc sách cho trẻ tại lớp 3-4 tuổi B1 nhằm phát triển chương trình giáo dục mầm non
Với chỉ hơn một cuốn sách cho một người trên một năm, đây chính là con số thống kê của hội xuất bản sách Việt Nam về văn hóa đọc của người việt. Theo lý luận và thực tiễn đã chứng minh sách là kho tàng trí thức của nhân loại là chìa khóa vạn năng mở cửa cho tâm hồn và trí tuệ con người. Đã có rất nhiều cuộc nghiên cứu chứng minh rằng dạy trẻ có thói quen đọc sách sẽ đem lại những lợi ích vô cùng quý giá và thông qua đọc sách sẽ giúp các con lĩnh hội được nhiều kiến thức của thế giới. Sách luôn là một kho tàng để giúp trẻ có thể khám phá, tìm hiểu và học nhiều điều hay, những cuốn sách có nội dung lành mạnh, tranh minh họa đẹp mắt sẽ làm cho trẻ cảm thấy thích thú, trẻ có thể tìm hiểu thế giới xung quanh thông qua việc đọc sách.
Đối với trẻ mầm non nói chung, trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng, đọc sách có vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, cảm xúc, kỹ năng xã hội. Mục tiêu của chương trình giáo dục mầm non cũng đã đưa ra những yêu cầu cần đạt được trong việc cho trẻ làm quen với việc đọc sách đó là trẻ, chọn sách để xem, cầm và mở sách đúng chiều, đọc sách theo tranh minh họa và biết nghe đọc sách nhận ra được một số ký hiệu thông thường trong cuộc sống. Vậy cần làm gì để khơi nguồn cảm hứng và tạo thói quen đọc sách cho trẻ 3-4 tuổi nhằm đạt được mục tiêu chương trình giáo dục mầm non. Đến với hội thi ngày hôm nay tôi xin được trình bày những biện pháp mà tôi đang thực hiện nhằm đạt được mục tiêu đó: "Biện pháp khơi nguồn cảm hứng và thói quen đọc sách cho trẻ tại lớp 3-4 tuổi B1 nhằm phát triển chương trình giáo dục mầm non"
PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ Với chỉ hơn một cuốn sách cho một người trên một năm, đây chính là con số thống kê của hội xuất bản sách Việt Nam về văn hóa đọc của người việt. Theo lý luận và thực tiễn đã chứng minh sách là kho tàng trí thức của nhân loại là chìa khóa vạn năng mở cửa cho tâm hồn và trí tuệ con người. Đã có rất nhiều cuộc nghiên cứu chứng minh rằng dạy trẻ có thói quen đọc sách sẽ đem lại những lợi ích vô cùng quý giá và thông qua đọc sách sẽ giúp các con lĩnh hội được nhiều kiến thức của thế giới. Sách luôn là một kho tàng để giúp trẻ có thể khám phá, tìm hiểu và học nhiều điều hay, những cuốn sách có nội dung lành mạnh, tranh minh họa đẹp mắt sẽ làm cho trẻ cảm thấy thích thú, trẻ có thể tìm hiểu thế giới xung quanh thông qua việc đọc sách. Đối với trẻ mầm non nói chung, trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi nói riêng, đọc sách có vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, cảm xúc, kỹ năng xã hội. Mục tiêu của chương trình giáo dục mầm non cũng đã đưa ra những yêu cầu cần đạt được trong việc cho trẻ làm quen với việc đọc sách đó là trẻ, chọn sách để xem, cầm và mở sách đúng chiều, đọc sách theo tranh minh họa và biết nghe đọc sách nhận ra được một số ký hiệu thông thường trong cuộc sống. Vậy cần làm gì để khơi nguồn cảm hứng và tạo thói quen đọc sách cho trẻ 3-4 tuổi nhằm đạt được mục tiêu chương trình giáo dục mầm non. Đến với hội thi ngày hôm nay tôi xin được trình bày những biện pháp mà tôi đang thực hiện nhằm đạt được mục tiêu đó: "Biện pháp khơi nguồn cảm hứng và thói quen đọc sách cho trẻ tại lớp 3- 4 tuổi B1 nhằm phát triển chương trình giáo dục mầm non" PHẦN B: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng 1.1. Ưu điểm Ban giám hiệu nhà trường đặc biệt trú trọng xây dựng góc thư viện xanh của nhà trường tạo tiền đề cảm hứng đọc sách cho trẻ. Nhà trường xây dựng và chỉ đạo thực hiện kế hoạch tổ chức tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2024 Lớp học được lắp đặt hệ thống mạng Internet, ti vi nên thuận lợi cho việc khai thác một số thông tin, tài liệu, các bộ phim, video, phần mềm Giáo viên nắm vững đặc điểm tâm sinh lý trẻ 3- 4 tuổi. Giáo viên luôn có ý thức tự học, tìm tòi nghiên cứu. Môi trường lớp thoáng, sạch sẽ dễ trang trí các góc. Trẻ đi học đều. 2 Đa số trẻ nhanh nhẹn, thông minh, ưa tìm tòi, khám phá, hào hứng tham gia vào các hoạt động của trường và lớp. Được đa số các bậc phụ huynh quan tâm, ủng hộ trong việc chăm sóc - giáo dục trẻ nói chung. 1.2. Hạn chế, nguyên nhân 1.2.1. Về phía trẻ a. Hạn chế Một số trẻ mới đi học còn nhút nhát, chưa mạnh dạn, tự tin. Ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế, chưa diễn tả được ý hiểu của mình đối. Trẻ chưa có thói quen đọc sách hàng ngày và chưa có ý thức giữ gìn sách. Rất ít trẻ trong lớp có hứng thú với việc đọc sách. Một số trẻ không biết cầm sách đúng chiều. b. Nguyên nhân Thời đại công nghệ bùng nổ, phụ huynh thường bận rộn, mệt mỏi với công việc không có thời gian cùng trẻ đọc sách Trẻ chủ yếu ở với ông bà do cha mẹ đi làm công ty xa nhà. Mà ông bà thường hay chiều cháu vô điều kiện như xem điện thoại, ti vi. Qua khảo sát vào đầu năm học với 22 trẻ, tôi đã có kết quả như sau: Đọc Nhận ra được Cầm và sách Biết Chọn một số ký hiệu mở sách theo nghe sách để thông thường đúng tranh đọc xem trong cuộc chiều minh sách sống họa Số trẻ 11 11 11 11 11 Đạt Tỉ lệ % 50% 50% 50% 50% 50% Chưa Số trẻ 11 11 11 11 11 đạt Tỉ lệ % 50% 50% 50% 50% 50% Từ thực trạng trên tôi đã nghiên cứu và thực hiện một số biện pháp nhằm khơi nguồn cảm hứng đọc sách cho trẻ như sau: 2. Biện pháp 2.1. Biện pháp 1: Xây dựng thư viện tại lớp 2.1.1. Nội dung biện pháp: 3 Xây dựng thư viện tại lớp khơi gợi cảm hứng đọc sách cho trẻ 2.1.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp: Trước tiên thì tôi sẽ đi lựa chọn địa điểm để xây dựng góc thư viện. Góc thư viện được bố trí ở nơi yên tĩnh, đảm bảo đủ ánh sáng có không gian rỗng rãi và đủ tầm nhìn để trẻ có thể di chuyển. Bên cạnh đó thì tôi còn trang trí thêm 1 số hình ảnh nhân vật ngộ nghĩnh có liên quan đến việc đọc sách nhằm tạo sự hứng thú hấp dẫn đối với trẻ. Thứ 2 là sắp xếp giá, kệ để sách. Tôi đã sắp xếp giá, kệ để sách khoa học, lựa chọn kích thước phù hợp với trẻ và sử dụng một số hình ảnh ký hiệu đơn giản để phân chia giá sách thành các ngăn sách với từng nội dung và chủ đề khác nhau. Tôi còn trang trí thêm cây xanh tại góc đọc sách nhằm tạo cảm giác thoải mái thư giãn cho trẻ khi tham gia đọc sách tại đây. Các con còn được làm quen với một số kí hiệu đơn giản tại góc sách như ký hiệu hình vuông màu xanh là biểu tượng của sách song ngữ, ký hiệu hình vuông màu vàng là biểu tượng của sách trí tuệ, hay ký hiệu hình vuông màu đỏ là biểu tượng của sách kỹ năng sống. Hình ảnh: Góc thư viện tại lớp Thứ 3 là lựa chọn sách và tạo nguồn sách cho góc thư viện. Trẻ mầm non thì thường thích màu sắc sinh động hình dáng bắt mắt thích được khám phá. Bởi vậy mà tôi đã lựa chọn sách đa dạng về nội dung, cũng như chủng loại. Sách dành cho trẻ hình ảnh phải to sắc nét ít chi tiết, các hình dạng sách cũng rất gần 4 gũi với trẻ như hình vuông, hình chữ nhật, hình trái tim. Tôi đã sử dụng rất nhiều hình thức để tăng số lượng sách trong góc thư viện: như tham mưu với lãnh đạo nhà trường thường xuyên mua sắm bổ sung sách truyện, phát động sách từ các bậc phụ huynh, cho trẻ sáng tác sách cùng cô và trao đổi đầu sách giữa các lớp ở khu vực trong trường. Ví dụ như để huy động sách từ các bậc phụ huynh thì tôi đã phát động phong trào sách cũ cho đi người người đón nhận, hoặc tôi và trẻ cùng sáng tác sách: Tôi và các con sẽ chọn những hình ảnh có trong tạp chí tập san cắt, dán và tạo thành những cuốn sách theo từng chủ đề nội dung khác nhau. Hình ảnh: Trẻ cùng cô sáng tác sách truyện 2.1.3. Kết quả áp dụng biện pháp Có thể thấy việc xây dựng góc thư viện trong lớp chính là tạo môi trường cho trẻ khám phá trải nghiệm các hoạt động làm quen với sách một cách tự nhiên và hiệu quả. 2.2. Biện pháp 2: Sử dụng đồ dùng đồ chơi khơi gợi đam mê khám phá trải nghiệm và hứng thú đọc sách cho trẻ 2.2.1. Nội dung biện pháp: Đối với trẻ mầm non thì đồ dùng đồ chơi là một thứ không thể thiếu được trong tất cả các hoạt động. Bởi vậy mà tôi đã lựa chọn một số đồ dùng đồ chơi hỗ trợ như máy tính, tivi tượng nhân vật, mũ nhân vật, trang phục nhân vật tạp dề thơ chuyện để sử dụng trong các hoạt động cho trẻ làm quen với sách như ở hoạt động góc hoạt động chiều về hoạt động ngoài trời. 5 2.2.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp: Ví dụ như với việc sử dụng đồ chơi hỗ trợ thì tôi có thể cho trẻ đội mũ các nhân vật trong truyện và yêu cầu các con đi tìm những cuốn sách mà mình yêu thích để đọc và xem. Các con cũng có thể hóa trang thành các nhân vật trong truyện cổ tích và đọc những cuốn sách mà mình yêu thích cùng với bạn của mình. Trẻ còn được tô màu tượng nhân vật sắp xếp tượng và kể chuyện sáng tạo. Hình ảnh: Trẻ đọc sách Với việc sử dụng đồ dùng hỗ trợ thì tôi có thể sử dụng máy tính, tivi để cho các con xem những câu chuyện hoạt hình hay chương trình mỗi ngày một cuốn sách. các con còn được bắt chước lời thoại hành động của các nhân vật. trẻ sẽ nhận ra được một số hiệu đơn giản thông qua những hình ảnh đã được ghi lại và được tô màu nhân vật trên máy tính. 6 Hình ảnh: Trẻ sử dụng máy tính 2.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp Với việc sử dụng đồ dùng đồ chơi đã kích thích sự đam mê hứng thú đọc sách ở trẻ, giúp các con tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên. Từ đó giúp nâng cao chất lượng của hoạt động làm quen với sách góp phần phát triển chương trình giáo dục mầm non 2.3. Biện pháp 3: Ứng dụng nền tảng công nghệ số để thúc đẩy sự hứng thú đam mê của trẻ với hoạt động làm quen với sách 2.3.1. Nội dung biện pháp: Nền tảng công nghệ số trong giáo dục mầm non hiện nay có thể kể đến là các phần mềm, các app ứng dụng đọc sách hay các thiết bị công nghệ. Tôi đã tận dụng khai thác các nền tảng công nghệ số để hình thành thói quen đọc sách cho trẻ. 2.3.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp: Thứ nhất là tôi sẽ lựa chọn các phần mềm để thiết kế ra những câu chuyện hoạt hình video hình ảnh động để bổ sung các đầu sách vào kho dữ liệu của nhà trường. ứng dụng AI cho ra rất nhiều phần mềm thiết kế khác nhau có thể kể đến là phần mềm Adobe Photoshop, Adobe Indesign, Canva, QuarkXPress nhưng bản thân tôi nhận thấy phần mềm Canva có nhiều điểm nổi trội hình ảnh sắc nét dễ làm và được nhiều đồng nghiệp ứng dụng khi sử dụng phần mềm canva đã giúp tôi thiết kế được ra rất nhiều các câu chuyện hoạt hình, video, hình ảnh động bằng cách là tôi sẽ lựa chọn những hình ảnh đồ họa, minh họa có sẵn trong phần mềm, tôi cũng có 7 thể tùy chỉnh được cơ chữ màu sắc phông chữ theo các ý tưởng thiết kế khác nhau. Sử dụng phần mềm canva đã giúp tôi thiết kế ra rất nhiều những câu chuyện hình ảnh chỉ trong một thời gian ngắn nhưng lại thu hút được sự tập trung chú ý của trẻ. ví dụ như với câu chuyện 3 chú heo con cũng đã được tôi sử dụng phần mềm canva để thiết kế ra câu chuyện hoạt hình sinh động cho trẻ xem. Tôi cũng có thể thiết kế ra bộ tranh ảnh về câu chuyện hoa mùa xuân hoặc bộ tranh ký hiệu về biển báo giao thông. Hình ảnh: Làm video câu truyện ba chú heo con Thứ 2 lựa chọn app ứng dụng đọc sách để tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với sách tại thư viện. Sách hay giống như một người bạn tốt, lựa chọn app đọc sách cũng như vậy. Với ưu điểm về nội dung số lượng sách cũng như trẻ được tích hợp tiếng anh thông qua quá trình đọc sách app umbalena chính là một lựa chọn ưu việt để tôi lựa chọn tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với sách. Tôi đã tận dụng và khai thác app umbalena để tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với sách như sau: Tôi sẽ đăng ký tài khoản trên app umbalena tại máy tính đặt tên nhóm trên app và chia trẻ thành các nhóm khác nhau để trẻ có thể tương tác với sách. Các con sẽ được tìm hiểu và khám phá sách theo lộ trình và sự hiểu biết thông qua 3 đảo là làng học hỏi, phố hiểu biết và đảo thông thạo dành cho trẻ từ 2 đến 6 tuổi. Trẻ sẽ được khám phá sách theo cấp độ từ một đến 9. Sau mỗi một cấp độ thì tôi sẽ hỏi trẻ rằng các con vừa được khám phá những cuốn sách 8 gì? cuốn sách đó có những nhân vật gì và còn học được điều gì thông qua những cuốn sách mà các con vừa được khám phá. Hình ảnh: Các cấp độ đọc sách trên app Umbalena 2.3.3. Kết quả áp dụng biện pháp Có thể thấy việc tận dụng và khai thác nền tảng công nghệ số để hình thành thói quen đọc sách cho trẻ sẽ khơi thông dòng chảy văn hóa đọc trong nhiều thế hệ là 1 hướng đi phù hợp cho hiện tại và tương lai. Ngoài việc sử dụng các phần mềm các ứng dụng đọc sách trên máy tính thì chúng ta có thể dễ dàng sử dụng trên smartphone hay ipad bằng cách vào chplay hay appstore chọn cài đặt và nghe tư vấn 2.4. Biện pháp 4: Phối hợp với phụ huynh hình thành thói quen đọc sách cho trẻ 2.4.1. Nội dung biện pháp: Để các bậc Phụ huynh thấy được tầm quan trọng của việc cho trẻ làm quen với sách thì ngay trong cuộc họp phụ huynh đầu năm học tôi đã đưa ra nội dung xây 9 dựng thư viện thân thiện hình thành thói quen đọc sách cho trẻ với những bản tin những nghiên cứu của các chuyên gia tôi đã giúp các bậc phụ huynh thấy được những lợi ích khi cho các con làm quen với những trang sách và từ đó gợi ý để các bậc phụ huynh thì hình thành thói quen đọc sách cho trẻ ngay tại gia đình. Hình ảnh: Buổi họp phụ huynh đầu năm học 2.4.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp: Thứ nhất là tạo hứng thú và thói quen đọc sách cho trẻ mỗi ngày: Với nội dung này khi tôi đã chia sẻ đến các bậc phụ huynh một số cách tạo hứng thú và thói quen đọc sách cho trẻ ngay cả gia đình của tác giả anvakids nguồn chicagoparent đọc sách cùng con; Cha mẹ làm gương và tạo cơ hội cho trẻ tham gia các hoạt động về sách. 10 Hình ảnh: Trang zalo nhóm lớp có chia sẻ các đường link Bên cạnh đó để thể hiện sự liên kết giữa giáo viên và phụ huynh thì tôi còn đưa ra nhiệm vụ học tập thông qua zalo nhóm lớp bằng cách là tôi sẽ lựa chọn những câu chuyện có trong chủ đề hoặc là những câu chuyện video, hình ảnh động mà tôi đã thiết kế được từ phần mềm canva gửi vào trong nhóm lớp nhờ các bậc phụ huynh cho các con nghe và mỗi buổi tối. 11 Hình ảnh: Trang zalo nhóm lớp có chia sẻ video truyện Thứ 2 là xây dựng góc đọc sách cho trẻ tại gia đình. tôi cũng luôn luôn khuyến khích các bậc phụ huynh cùng con xây dựng tủ sách nhỏ ngay tại nhà lựa chọn những cuốn sách mà các con yêu thích bên cạnh đó thì các bậc phụ huynh cũng có thể thêm máy tính, ipas để cho các con xem một số app ứng dụng đọc sách hiện nay. 12 Hình ảnh: Một góc đọc sách do phụ huynh gửi 2.4.3. Kết quả áp dụng biện pháp Với tất cả các hình thức như vậy thì đã kích thích sự đam mê hứng thú đọc sách cho trẻ, giúp cho các con có thói quen đọc sách hàng ngày tại gia đình. PHẦN C: MINH CHỨNG VỀ HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP Khuyến khích trẻ đọc sách qua những phương pháp này Trang chủ - Thư viện sách thiếu nhi miễn phí Umbalena - Trang chủ Canva: Visual Suite for Everyone Kế hoạch số:148 /KH-UBND ngày 27 tháng 9 năm 2024: Kế hoạch tổ chức tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2024 Văn bản hợp nhất 01/VBHN-BGDĐT Thông tư ban hành Chương trình giáo dục mầm non Kế hoạch số 134/KH-TMN ngày 06/9/2024: Kế hoạch thực hiện chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi của nhà trường 13 Sau khi áp dụng các biện pháp thì tôi đánh giá các nội dung có sự thay đổi như sau: Nhận ra được Cầm và mở Đọc sách một số ký hiệu Chọn sách Biết nghe sách đúng theo tranh thông thường để xem đọc sách chiều minh họa trong cuộc sống Số trẻ 22/22 22/22 19/22 22/22 20/22 Đạt Tỉ lệ % 100% 100% 86,4% 100% 90,9% Số trẻ Chưa 0/22 0/22 3/22 0/22 2/22 đạt Tỉ lệ % 0% 0% 13,6% 0% 9,1% Việc vận dụng biện pháp khơi nguồn cảm hứng đọc sách cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi góp phần phát triển chương trình giáo dục mầm non mà tôi đã thực hiện tại lớp tôi phụ trách đã thu được những kết quả khá rõ rệt. Bản thân tôi nhận thấy: Đối với trẻ lớp tôi tích cực hứng thú tham gia các hoạt động làm quen với sách, trẻ chủ động hòa mình trong việc khám phá tranh ảnh sách truyện trẻ biết cách mở sách lật sách đọc sách theo tranh minh họa và nhận ra một số ký hiệu thông thường trong cuộc sống Đối với phụ huynh thì phụ huynh tích cực phối hợp trong việc xây dựng góc thư viện ở lớp, góc thư viện của nhà trường, nhận thức đúng đắn được tầm quan trọng của việc cho trẻ làm quen với sách Giáo viên thì bản thân tôi đã tự chủ động nêu gương trong việc đọc sách cho trẻ nghe hàng ngày. Được đọc sách mỗi ngày tôi đã có thêm nhiều kiến thức kỹ năng trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ góp phần phát triển chương trình giáo dục mầm non Đối với nhà trường thì nhà trường đã ghi nhận những hiệu quả mà biện pháp của tôi mang lại, chỉ đạo nhận rộng biện pháp trong toàn trường. Nhờ đó mà phong trào đọc sách phong trào xây dựng thư viện thân thiện ở trường chúng tôi có hiệu quả khá cao. Sách không chỉ là kho tàng tri thức của nhân loại mà còn là kho của cải trao truyền qua nhiều thế hệ. Biện pháp khơi nguồn cảm hứng tạo thói quen đọc sách cho trẻ tại lớp mẫu giáo 3- 4 tuổi b1 trường mầm non Tam Tiến góp phần phát triển chương trình giáo dục mầm non mà tôi đã áp dụng đã thu được những hiệu quả nhất định cho việc khơi nguồn và hình thành thói quen đọc sách cho trẻ giúp các con có nguồn vốn rồi rào cho việc hình thành phát triển nhân cách góp phần phát triển chương trình giáo dục mầm non đáp ứng yêu cầu giáo dục trong thời 14 đại mới và hội nhập xu thế toàn cầu. Tôi hy vọng rằng với sự chung tay của hệ thống giáo dục của cộng đồng xã hội thì trong một ngày không xa văn hóa đọc sách sẽ trở nên phát triển và trở thành một món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân Việt Nam. Bởi những hạt giống của niềm đam mê đọc sách đã và đang được ươm mầm ở thế hệ mầm non, thế hệ tương lai của đất nước. PHẦN D: CAM KẾT Trên đây là " Biện pháp khơi nguồn cảm hứng và thói quen đọc sách cho trẻ tại lớp mẫu giáo 3- 4 tuổi b1 trường mầm non Tam Tiến góp phần phát triển chương trình giáo dục mầm non" mà tôi đã tìm hiểu, nghiên cứu và áp dụng tại lớp 3 tuổi B1 của mình phụ trách. Rất mong được sự góp ý, nhận xét của các cấp lãnh đạo cũng như đồng nghiệp để đề tài của tôi được hoàn chỉnh hơn, hiệu quả hơn. Xin chân thành cảm ơn! Tam Tiến, ngày 14 tháng 12 năm 2024 GIÁO VIÊN Phạm Thị Vân Anh PHẦN E: ĐÁNH GIÁ, NHẬN XÉT CỦA NHÀ TRƯỜNG 1. Đánh giá, nhận xét của tổ/nhóm chuyên môn . TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN (Ký và ghi rõ họ tên) 2. Đánh giá, nhận xét, xác nhận của Hiệu trưởng . . HIỆU TRƯỞNG (Ký, đóng dấu)
File đính kèm:
bien_phap_khoi_nguon_cam_hung_va_thoi_quen_doc_sach_cho_tre.docx
