Biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức cho trẻ tạo hình bằng các nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng tại lớp Mẫu giáo 5-6 tuổi lớp A1 Trường Mầm non Tam tiến
Đối với trẻ lứa tuổi mầm non, đây là độ tuổi trẻ đang trên đà phát triển mạnh về mọi mặt, thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mĩ, tình cảm kĩ năng xã hội. Trong đó có lĩnh vực phát triển thẩm mĩ đóng vai trò to lớn trong việc phát triển và hoàn thiện một đứa trẻ. Đó là hoạt động tạo hình, thông qua hoạt động tạo hình trẻ sẽ được thỏa sức thể hiện bản thân, trẻ sẽ được thả hồn mình vào những sản phẩm mà trẻ tạo ra, chỉ với những nguyên vật liệu đơn giản, gần gũi xung quanh trẻ như lá cây, cành khô, cát, sỏi, vỏ chai, bìa cát tông … cũng đủ giúp trẻ phát huy hết khả năng sáng tạo, sự khéo léo, tâm huyết để tạo ra sản phẩm. Nguyên vật liệu tự nhiên và tái chế mang lại sự mới lạ, phong phú về màu sắc, hình dạng, chất liệu, giúp trẻ hứng thú hơn trong các hoạt động tạo hình. Trẻ được khám phá, sáng tạo theo nhiều cách khác nhau, từ đó phát triển niềm yêu thích đối với hoạt động học tập. Ở độ tuổi này, trẻ rất thích khám phá và sáng tạo. Các nguyên vật liệu tự nhiên, tái chế dễ dàng cầm nắm, tạo hình và biến đổi, phù hợp với khả năng và nhu cầu của trẻ. Việc tự tay tạo nên những sản phẩm độc đáo giúp trẻ cảm thấy tự tin và tự hào về bản thân.
Hơn nữa trẻ ở độ tuổi 5-6 đang trong giai đoạn hình thành nhân cách và ý thức cộng đồng. Thông qua việc sử dụng nguyên vật liệu tái chế còn giúp trẻ hiểu được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, ý thức tiết kiệm và trách nhiệm với xã hội. Điều này góp phần xây dựng thói quen và nhận thức bền vững từ nhỏ. Nhưng để làm được việc này đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt, sang tạo trong phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động, trong việc lựa chọn nguyên vật liệu. Bởi vì với Hoạt động tạo hình có vô vàn ý tưởng, đề tài hay cho trẻ hoạt động. Nhưng hiện nay một số giáo viên vẫn còn cứng nhắc về nội dung, thể loại tạo hình còn hạn chế, chưa mạnh dạn áp dụng một số phương pháp học tiên tiến như hiện nay như phương pháp Steam.
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN YÊN THẾ TRƯỜNG MN TAM TIẾN BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TRƯỜNG CHU KỲ 2024-2026 Tên biện pháp: “Biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức cho trẻ tạo hình bằng các nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng tại lớp Mẫu giáo 5-6 tuổi lớp A1 Trường Mầm non Tam tiến” Họ và tên: Giáp Thị Sáng Tuyết Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Đối tượng giảng dạy: Mẫu giáo Chức vụ: Giáo viên Tam Tiến, ngày 16 tháng 12 năm 2024 2 BIỆN PHÁP THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TRƯỜNG CHU KỲ 2024-2026 A. ĐẶT VẤN ĐỀ Đối với trẻ lứa tuổi mầm non, đây là độ tuổi trẻ đang trên đà phát triển mạnh về mọi mặt, thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mĩ, tình cảm kĩ năng xã hội. Trong đó có lĩnh vực phát triển thẩm mĩ đóng vai trò to lớn trong việc phát triển và hoàn thiện một đứa trẻ. Đó là hoạt động tạo hình, thông qua hoạt động tạo hình trẻ sẽ được thỏa sức thể hiện bản thân, trẻ sẽ được thả hồn mình vào những sản phẩm mà trẻ tạo ra, chỉ với những nguyên vật liệu đơn giản, gần gũi xung quanh trẻ như lá cây, cành khô, cát, sỏi, vỏ chai, bìa cát tông cũng đủ giúp trẻ phát huy hết khả năng sáng tạo, sự khéo léo, tâm huyết để tạo ra sản phẩm. Nguyên vật liệu tự nhiên và tái chế mang lại sự mới lạ, phong phú về màu sắc, hình dạng, chất liệu, giúp trẻ hứng thú hơn trong các hoạt động tạo hình. Trẻ được khám phá, sáng tạo theo nhiều cách khác nhau, từ đó phát triển niềm yêu thích đối với hoạt động học tập. Ở độ tuổi này, trẻ rất thích khám phá và sáng tạo. Các nguyên vật liệu tự nhiên, tái chế dễ dàng cầm nắm, tạo hình và biến đổi, phù hợp với khả năng và nhu cầu của trẻ. Việc tự tay tạo nên những sản phẩm độc đáo giúp trẻ cảm thấy tự tin và tự hào về bản thân. Hơn nữa trẻ ở độ tuổi 5-6 đang trong giai đoạn hình thành nhân cách và ý thức cộng đồng. Thông qua việc sử dụng nguyên vật liệu tái chế còn giúp trẻ hiểu được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, ý thức tiết kiệm và trách nhiệm với xã hội. Điều này góp phần xây dựng thói quen và nhận thức bền vững từ nhỏ. Nhưng để làm được việc này đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt, sang tạo trong phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động, trong việc lựa chọn nguyên vật liệu. Bởi vì với Hoạt động tạo hình có vô vàn ý tưởng, đề tài hay cho trẻ hoạt động. Nhưng hiện nay một số giáo viên vẫn còn cứng nhắc về nội dung, thể loại tạo hình còn hạn chế, chưa mạnh dạn áp dụng một số phương pháp học tiên tiến như hiện nay như phương pháp Steam. Chính vì vậy tôi đã lựa chọn và nghiên cứu đề tài “Biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức cho trẻ tạo hình bằng các nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng tại lớp Mẫu giáo 5-6 tuổi lớp A1 Trường Mầm non Tam Tiến” 3 B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng việc sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng cho trẻ tạo hình ở lớp lớp 5-6 tuổi A1, trường mầm non Tam Tiến 1.1. Ưu điểm * Đối với giáo viên - Giáo viên có năng lực chuyên môn, yêu nghề, yêu trẻ và rất yêu thích nghệ thuật * Đối với trẻ Đa số trẻ có kĩ năng tốt trong tạo hình Trẻ tích cực, hào hứng và tự nguyện khi tham gia vào hoạt động tạo hình * Đối với phụ huynh Phụ huynh nhiệt tình, luôn ủng hộ lớp trong mọi hoạt động, nhất là việc huy động ủng hộ về các nguyên vật liệu thiên nhiên, phế liệu * Đối với nhà trường Với sự quan tâm của các cấp và ban nghành trường mầm non Tam Tiến có điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đầy đủ theo quy định, phục vụ quá trình dạy hoạt động tạo hình của giáo viên. Nhà trường luôn ủng hộ và tạo điều kiện cho giáo viên trong việc tổ chức một số hoạt động tạo hình mang tính mới, tính sáng tạo. 1.2.Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân 1.2.1. Giáo viên Việc lựa chọn và tổ chức hoạt động tạo hình sáng tạo đặc biệt là hoạt động tạo hình sử dụng nguồn nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng còn nhiều hạn chế, chủ yếu còn dập khuôn theo các bài có sẵn trong vở tạo hình của trẻ. Giáo viên chưa linh hoạt trong việc cho trẻ hoạt động theo nhóm để trẻ có thêm kĩ năng phối hợp, chia sẻ với nhau. Việc xây dựng các góc chơi với nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu tái sử dụng để tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi chưa được giáo viên đầu tư, chú trọng. 4 Nguyên nhân: Do giáo viên chưa có nhiều thời gian để tìm hiểu, sưu tầm các nguồn nguyên vật liệu và nghiên cứu cách tổ chức, phương pháp thực hiện hoạt động tạo hình với nguyên vật liệu tự nhiên, sưu tầm tái sử dụng. 1.2.2. Trẻ em Trẻ đã có kĩ năng trong tạo hình nhưng chưa sáng tạo, còn dụt dè trong việc tạo ra cái mới. Khả năng phối hợp trong nhóm trẻ, giữa trẻ với trẻ còn chưa tốt. Nguyên nhân: Nguồn nguyên vật liệu tạo hình chưa phong phú nên trẻ ít có cơ hội để sáng tạo ra các sản phẩm theo ý thích, khả năng của bản thân. 1.2.3. Phụ huynh Một số phụ huynh chưa quan tâm đến hoạt động tạo hình, cho ràng tạo hình không quan trọng, mà trẻ chỉ cần học chữ cái, chữ số. Chưa hiểu được tầm quan trọng của tạo hình đối với sự phát triển về tâm hôn, kĩ năng sống về thể chất cho trẻ. Nguyên nhân: Đa số phụ huynh chỉ quan tâm đến việc học chữ, học số của con mình để chuẩn bị vào lớp 1. 2.2.4. Cơ sở giáo dục mầm non. - Đồ dùng, đồ chơi, công cụ, dụng cụ để phục vụ cho trẻ trong vi hoạt động Tạo Hình, còn thiếu thốn. Nguyên nhân: Do nhà trường vẫn đang trong giai đoạn cần đầu tư để hoàn thiện về cơ sở vật chất của nhà trường, nên việc đầu tư để mua sắm 1 số đồ dùng, trang thiết bị cho các lớp còn hạn chế. Để có cơ sở cho việc nghiên cứu biện pháp của mình tôi tiến hành khảo sát tình hình thực tế của lớp vào đầu năm học với tổng số 24 trẻ. Kết quả khảo sát trẻ vào tháng 9/2024 như sau: Nội dung khảo sát Kết Tỉ lệ quả Trẻ biết lựa chọn, phối hợp các nguyên vật liệu thiên nguyên vật 10/24 42% liệu tái sử dụng để tạo ra sản phẩm Trẻ biết phối hợp các kỹ năng tạo hình để tạo thành sản phẩm 10/24 42 % 5 theo ý thích có bố cục cân đối Trẻ biết ùng ngôn ngữ trong tạo hình để chia sẻ và nhận xét sản 12/24 50% phẩm về màu sắc hình dáng bố cục, biết đặt tên cho sản phẩm Trẻ hứng thú, tích cực, chủ động tham gia các hoạt động tạo hình 14/24 58 % để tạo ra các sản phẩm từ nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm, tái sử dụng. Từ những vấn đề nêu ở trên và thông qua bảng khảo sát, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp để nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động tạo hình. Cụ thể như sau: 2. Biện pháp thực hiện: 2.1. Biện pháp 1: Lựa chọn, thiết kế hoạt động tạo hình với nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng cho trẻ phù hợp với một số hoạt động trong ngày 2.1.1 Nội dung biện pháp: Việc tổ chức hoạt động tạo hình theo kế hoạch chương trình của nhà trường, có nhiều đề tài rất hay, có thể sử dụng đa dạng các nguyên vật liệu khác nhau trong hoạt động. Cho nên tôi đã lựa chọn, xây dựng kế hoạch cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế của lớp mình, theo từng chủ đề, từng tiết học. 2.1.2 Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Để thực hiện biện pháp này được hiệu quả, đầu tiên tôi sẽ tìm hiểu các đề tài trong các chủ đề, để từ đó sẽ lựa chọn các các nguyên vật liệu, đồ dùng, dụng cụ sao cho phù hợp với đề tài đó. Ví dụ như bảng dưới đây: Một số nội dung tổ chức cho trẻ tạo hình với các STT Tên chủ đề nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng 1 + Trong hoạt động trải nghiệm: Làm đèn lồng bằng chai nhựa... Trường mầm + Trong hoạt động góc: - Góc Nghệ thuật: Làm tranh non trường mầm non bằng hột, hạt, lá cây, rơm,... + Trong hoạt động ngoài trời: Làm đồ chơi, bập bênh 6 bằng bìa, chai nhựa . + Trong tiết học tạo hình: Vẽ áo sơ mi trên các chất liệu 2 khác nhau Bản thân + Trong hoạt động góc:- Góc nghệ thuật; Làm trang phục cho bạn trai, bạn gái từ vải vụn, giấy báo, giấy gói hoa, túi ni lông, vỏ bao.. + Trong hoạt động ngoài trời: Tạo hình cơ thể bằng ống hút, hột hạt + Trong hoạt động trải nghiệm: Món quà tặng mẹ làm bưu 3 thiếp tặng bà, mẹ, cô giáo từ nguyên vật liệu tự nhiên Gia đình + Trong hoạt động góc: Làm đồ dùng gia đình bằng bìa, chai nhựa + Trong hoạt động ngoài trời: Xếp ngôi nhà bằng lá cây, hột hạt 4 + Trong hoạt động học: Tạo hình bác nông dân giáo từ các nguyên vật liệu khác nhau: Vỏ hộp sữa, lõi giấy vệ sinh, vỏ Nghề nghiệp trai nhựa, vỏ trứng . + Trong hoạt động ngoài trời: Làm dụng cụ lao động bằng bìa, đan tết bằng cói, lá dừa 5 + Trong tiết học tạo hình: In hình hoa: Từ cuống rau, củ cà rốt, xốp mút . Thực vật + Trong hoạt động góc: - Góc Nghệ thuật : Trang trí cây đào, cây mai từ cành cây khô 6 + Trong tiết học tạo hình: Tạo hình con cá bằng lá cây, + Động vật Hoạt động ngoài trời: Làm con vật bằng lá cây: Con trâu bằng lá mít, con mèo bằng lá chuối, con cá từ lá cây khô + Trong tiết học tạo hình: Làm ô tô chạy được từ que kem 7 Giao thông và bóng bay. + Trong hoạt động ngoài trời: Gấp máy bay bằng giấy đã qua sử dụng; 7 Nước và hiện + Trong tiết học tạo hình: Làm tranh về các hiện tượng tự 8 tượng tự nhiên nhiên + Trong hoạt động góc: Vẽ, cắt dán làm tranh về các mùa Quê hương, + Trong tiết học tạo hình: Trang trí khung ảnh Bác hồ bằng 9 đất nước nguyên vật liệu thiên nhiên: Hột hạt, que kem, lá cây + Bác Hồ. Trong hoạt động góc: Vẽ cảnh đẹp quê hương trên các chất liệu khác nhau 10 Trường tiểu + Trong hoạt động góc: Làm đồ dùng học tập của học sinh học lớp 1 bằng bìa 2.1.3. Kết quả áp dụng biện pháp. Qua áp dụng biện pháp đã giúp trẻ được học tạo hình và được sáng tạo với rất nhiều các nguyên vật liệu khác nhau, từ đó giúp trẻ ngày càng học tốt hơn trong hoạt động tạo hình, cũng như tạo nhiều cơ hội cho trẻ trong sáng tạo về nghệ thuật. Giúp trẻ biết sử dụng các nguyên vật liệu khác nhau khi trẻ ở nhà để tạo ra sản phẩm. Giúp cho giáo viên có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc đưa các nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu tái chế, nguyên vật liệu sáng tạo vào hoạt động tạo hình. 2.2. Biện pháp 2: Xây dựng góc mở phong phú đa dạng về nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu mở, nguyên vật liệu tái sử dụng 2.2.1. Nội dung biện pháp Để hấp dẫn trẻ và khơi gợi được niềm đam mê, sự sáng tạo của trẻ thì đồ dùng, nguyên vật liệu đóng vai trò vô cùng quan trọng, có thể nói là quyết định sự thành công trong tạo hình của trẻ. 2.2.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Ngoài những nguyên liệu sẵn có, nguyên vật liệu được trang bị, tôi đã sưu tầm thêm các nguyên vật liệu như nguyên vật liệu thiên nhiên (Lá cây, cành khô, cát, sỏi ), Nguyên vật liệu phế liệu (Bìa cát tông, vỏ chai nhựa, vỏ sữa chua, vải vụn, giấy báo ), huy động phụ huynh ủng hộ những nguyên vật liệu sẵn có, để làm phong phú góc hoạt động cho trẻ. 8 Khi đã sưu tầm được các nguyên vật liệu tôi sẽ sắp xếp những nguyên vật liệu đó sao cho khoa học, đẹp mắt, trẻ dễ lấy và cũng dễ cất. Để trẻ hiểu hơn về tác dụng của những nguyên vật liệu đó, khi sắp xếp góc hoạt động tôi sẽ cho trẻ cùng làm với tôi, vừa sắp xếp tôi vừa trò chuyện cùng trẻ về những nguyên vật liệu đó để khi cho trẻ thực hiện, trẻ sẽ biết cách phối hợp các nguyên vật liệu đó để tạo ra sản phẩm đẹp. Dưới đây là một số hình ảnh tôi và trẻ cùng xây dựng góc mở. Hình ảnh: Nguyên vật liệu tự nhiên, sưu tầm ở các góc Hình ảnh: Góc nghệ thuật 9 Góc nghệ thuật: Tôi chuẩn bị các loại nút chai, vỏ hộp, hột hạt, sỏi, hạt gấc, lá cây, cành cây, khoanh gỗ,... để trẻ có nhiều sự lựa chọn trong hoạt động để tạo ra sản phẩm. Góc khám phá trải nghiệm: Tôi sưu tầm các loại vật liệu từ thiên nhiên phù hợp từng chủ đề : các loại hạt, rơm, mảnh gỗ vụn, xốp, đá ..... để cho trẻ thỏa sức khám phá, sáng tạo theo ý thích của mình. Hình ảnh: Góc khám phá trải nghiệm của trẻ Góc hoạt động Steam: Tại góc Steam, tùy theo từng chủ đề mà tôi đưa ra các dự án cho trẻ thiết kế. Từ đó, tôi sẽ chuẩn bị các nguyên vật liệu mở phù hợp với dự án và chủ đề bằng các nguyên vật liệu như: lá cây, cành cây khô, ống hút, bìa, sỏi, bông, rơm, quả thông, nắp chai, Hình ảnh: Góc hoạt động steam cho trẻ 2.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp. 10 Thông qua áp dụng biện pháp này giáo viên đã xây dựng được môi trường cho trẻ hoạt động phong phú phù hợp với chủ đề và thuận tiện cho trẻ khi tham gia hoạt động từ đó tạo hứng thú giúp trẻ tích cực, chủ động tham gia các hoạt động tạo hình để tạo ra các sản phẩm. Giúp trẻ có được góc học tạo hình với đa dạng các nguyên vật liệu khác nhau, giúp trẻ thỏa sức sáng tạo. 2.3. Biện pháp 3: Tổ chức cho trẻ tham gia tạo hình với nguồn nguyên vật liệu phong phú, đa chủng loại. 2.3.1. Nội dung biện pháp Tổ chức cho trẻ cho trẻ tạo hình trong giờ học có chủ đích. Tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình ở hoạt động góc; Hoạt động động ngoài trời; Hoạt động tạo hình ở hoạt động chiều; Hoạt động trải nghiệm. 3.3.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Tôi cùng trẻ sưu tầm được nhiều nguồn nguyên vật liệu mở, phong phú, đa dạng, Khi đã có nguồn nguyên vật liệu rồi tôi sẽ tổ chức cho trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình và lồng ghép vào 1 số hoạt động khác. * Tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình trong giờ học có chủ đích Đối với 1 số hoạt động tạo hình, giáo viên chủ yếu vẫn sử dụng giấy, bút màu, sáp . Việc lựa chọn đề tài tạo hình thường cứng nhắc, lặp đi lặp lại năm này qua năm khác. Các nội dung như: vẽ, tô màu, nặn, xé dán được chú ý thực hiện thường xuyên; Nhận thấy những nguyên liệu truyền thống này chưa phát huy được hết sự hứng thú khả năng sáng tạo của trẻ. Sản phẩm tạo ra cũng chưa phong phú vì vậy tôi đã lựa chọn, sưu tầm thật nhiều các nguyên vật liệu khác nhau để trẻ được thỏa sức với đam mê sáng tạo. Ví dụ: Với những giờ hoạt động tạo hình theo đề tài trong tiết học tạo hình ở chủ đề “Nghề nghiệp”, tôi tổ chức cho trẻ “Tạo hình Bác nông dân” Tôi cho trẻ tạo hình Bác Nông dân từ các nguyên vật liệu khác nhau như, lõi giấy vệ sinh, quả bóng, lõi ngô, vỏ hộp sữa Hoạt động 1: Gây hứng thú: Cho trẻ hát bài hát “lớn lên cháu lái máy cày” -> Trò chuyện cùng trẻ, sau đó dẫn dắt vào hoạt động. 11 Hoạt động 2: Cho trẻ quan sát một số mẫu tạo hình Bác nông dân mà cô đã chuẩn bị sẵn. Sau đó, cô cùng trẻ thảo luận cách làm ra sản phẩm đó. Cô hướng dẫn, gợi mở trẻ sử dụng các loại lõi giấy vệ sinh, lõi ngô làm thân, quả bóng nhỏ làm đầu, giấy làm nón, sau đó vẽ mắt mũi, miệng. Trẻ thực hiện tạo hình Bác nông dân.. - Nhóm 1: Tạo hình bác nông dân từ lõi giấy vệ sinh, bóng nhựa - Nhóm 2: Tạo hình bác nông dân từ lõi ngô và 1 số nguyên vật liệu phụ - Nhóm 3: Tạo hình bác nông dân từ chai nhựa và 1 số nguyên vật liệu phụ - Nhóm 4: Tạo hình bác nông dân từ len, sợi và 1 số nguyên vật liệu phụ Sau khi trẻ thực hiện xong, cô cho trẻ trưng bày sản phẩm và nhận xét về sản phẩm tạo hình của trẻ. Hoạt động 3: Cô nhận xét chung về tiết học và cho trẻ thu dọn, cất đồ dùng cùng cô Hình ảnh: Trẻ tạo hình bác nông dân bằng các nguyên vật liệu khác nhau Với những giờ hoạt động tạo hình theo đề tài. Ở chủ đề thế giới thực vật tôi chọn đề tài “in hình hoa từ các nguyên vật liệu khác nhau” , chủ đề động vật tôi chọn “tạo hình con cá bằng lá cây” và tổ chức như sau: + Cho trẻ quan sát, đàm thoại với trẻ về nguyên vật liệu, bố cục, màu sắc của các bức tranh cô tạo ra 12 + Cho trẻ nêu ý tưởng, cách làm của trẻ: in hình hoa hồng từ cuống rau cải, hoa cánh bướm từ cuống củ cà rốt, hoa cẩm tú cầu từ mút xốp, tăm bông + Trẻ thực hiện theo từng nhóm từ ý tưởng của mình. Hình ảnh: Trẻ tạo hình con cá bằng lá cây Hình ảnh: Trẻ in hình hoa, lá từ các nguyên vật liệu khác nhau 13 Với những giờ hoạt động tạo hình theo ý thích: Ví dụ ở chủ đề “ Nước và một số hiện tượng tự nhiên” Cô cho trẻ lựa chọn rất nhiều nguyên vật liệu khác nhau mà tôi và trẻ đã sưu tầm: Hạt đậu đỏ, hạt bưởi, hạt ngô, bông, ống hút, báo cũ .để tạo thành những bức tranh về hiện tượng tự nhiên theo ý thích của trẻ Bên cạnh hoạt động học có chủ đích theo phương pháp thông thường, nhằm giúp trẻ phát triển tốt các kỹ năng tạo hình và kích thích khả năng sáng tạo, hứng thú tham gia hoạt động tạo hình của trẻ một cách tối đa thì tôi còn nghiên cứu và ứng dụng phương pháp giáo dục Steam vào một số tiết học. Ví dụ: Ở chủ đề “Giao thông”, tôi ứng dụng phương pháp giáo dục Steam để cho trẻ làm “Ô tô phản lực” chạy được bằng que kem, ống hút, bóng bay và băng dính. - Bước 1 (Kích thích): Để tạo hứng thú cho trẻ bước vào hoạt động, tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Chuyền bóng qua đầu”. - Bước 2 (Khám phá): Tôi cho trẻ quan sát chiếc ô tô phản lực mà tôi đã chế tạo từ các nguyên vật liệu như: Chai nhựa, ống hút, bóng bay, que tre, băng dính. - Bước 3 (Giải thích): Tôi cho trẻ nói ra suy nghĩ, tưởng tượng của trẻ về cách làm ra chiếc “Ô tô phản lực”. Tôi gợi ý hỏi trẻ về nguyên vật liệu, các bước thực hiện, cách sử dụng. Sau đó, tôi sẽ cùng trẻ đi đến kết luận: Để làm được “Ô tô phản lực”, ta dùng chai nhựa làm thân xe; nhét que tre vào giữa ống hút ngắn, sau đó cố định 2 ống hút phía dưới để làm trục bánh xe, xiên nắp chai vào que tre để làm bánh xe; buộc cố định bóng bay vào một đầu của ống hút dài, sau đó cố định ống hút ở phía trên của xe sao cho đầu có bóng bay ở cuối chai; dùng hơi thổi vào 1 đầu ống hút cho bóng bay to ra rồi đặt xuống đất là xe có thể chạy được. - Bước 4 ( Mở rộng): Tôi cho trẻ sẽ về các nhóm và bắt tay vào thực hành thiết kế “Ô tô phản lực”.Ở bước này cô giáo sẽ quan sát, bao quát giúp đỡ trẻ khi cần thiết - Bước 5 (Đánh giá): Sau khi hoàn thành sản phẩm tôi cho trẻ mang lên trưng bày sản phẩm. Cô cùng trẻ nhận xét về sản phẩm và thử nghiệm xem ô tô mà trẻ thiết kế có hoạt động được không. 14 Hình ảnh: Trẻ làm ô tô chạy được bằng que kem Tùy thuộc vào mỗi đề tài, tôi sẽ lựa chọn các nguyên vật liệu khác nhau để cho trẻ hoạt động và luôn đảm bảo phong phú, đa dạng nguyên vật liệu cho trẻ thỏa sức sáng tạo. Hình ảnh: Sản phẩm của trẻ được trưng bày ở góc bé khéo tay * Tổ chức cho trẻ tạo hình ở hoạt động góc: - Vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non. Nhất là ở hoạt động góc, trẻ được chơi, được học tập và được sáng tạo theo khả năng, sở thích, ý tưởng của trẻ, tạo cho trẻ được phát triển về thảm mĩ, về kĩ năng trong tạo hình một cách tự nhiên. - Chủ đề “Bản thân”, tôi cho trẻ thiết kế trang phục từ báo cũ, giấy gói hoa, túi ni lon Với chủ đề thế giới động vật tôi cho trẻ tạo hình con ngựa bằng lõi giấy vệ sinh 15 Hình ảnh: Trang phục của bé được làm từ túi linon. - Trong góc học tập (sách truyện): Trẻ quyển Awngbum, làm sách tranh từ nguyên vật liệu mở, nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu phế thải (cúc áo, cành khô, vải vụn, dạ mầu ) * Hoạt động ngoài trời: - Đối với hoạt động ngoài trời khi cho trẻ tham gia vào hoạt động, tôi tổ chức cho trẻ cùng như tìm nguyên liệu thiên nhiên như lá rụng, cành khô, vỏ cây, đá, sỏi gợi ý để trẻ sử dụng những nguyên vật liệu đó để tạo ra sản phẩm tạo hình theo ý tưởng của trẻ. - Khi tổ chức cho trẻ tạo hình tôi hướng trẻ theo từng chủ đề, ví dụ như chủ đề bản thân tôi cho trẻ tạo hình cơ thể từ cành khô, lá cây, cát, sỏi Hình ảnh: Trẻ xếp hình ngôi nhà bằng lá cây trong giờ hoạt động ngoài trời 16 Hình ảnh: Trẻ chơi với hoa, lá cây Bằng những nguyên vật liệu thiên nhiên sẵn có và những nguyên vật liệu sưu tầm đã giúp cho giờ hoạt động ngoài trời của trẻ thêm sinh động, trẻ rất vui vẻ và hứng thú tham gia hoạt động *Trong hoạt động chiều: Hoạt động chiều là khoảng thời gian rất lý tưởng để lồng ghép cho trẻ được chơi với những nguyên vật liệu tạo hình, vừa giúp thỏa sức vui chơi của trẻ, vừa giúp củng cố lại kĩ năng tạo hình cho trẻ Tôi nhận thấy rằng, được tự do sáng tạo theo ý thích của mình nên trẻ rất hứng thú, tích cực tạo ra các sản phẩm tạo hình phong phú, đa dạng về ý tưởng, màu sắc, nguyên liệu và cả cách thực hiện. *Trong hoạt động trải nghiệm: Đối với trẻ Hoạt động trải nghiệm là hoạt động tạo nhiều cơ hội nhất cho trẻ được thể hiện bản thân theo khả năng của trẻ. Vì vậy với mỗi đề tài, tôi sẽ chuẩn bị nguyên vật liệu thât phong phú, để cho trẻ cùng nhau trải nghiệm, thực hành tạo hình với đề tài đó Ví dụ: Cho trẻ thực hành làm bưu thiếp tặng bà, tăng mẹ nhân ngày phụ nữ Việt Nam 20/10, Hay làm đèn lồng từ chai nhựa, giấy màu, trang trí cây đào . 17 Hình ảnh Trẻ làm đèn lồng bằng vỏ chai nhân dịp Tết trung thu, Trang trí cây đào 2.3.3. Kết quả áp dụng biện pháp Giáo viên có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc sưu tầm, thiết kế, làm đa dạng hóa về đồ dùng, nguyên vật liệu tạo hình cho trẻ hoạt động. Được hoạt động tạo hình với nhiều nguyên vật liệu đa dạng và phong phú đã tạo cho trẻ nhiều cơ hội được học tập, thực hành, trải nghiệm một cách tích cực giúp trẻ hứng thú và thỏa sức sáng tạo để tạo ra sản phẩm. Sau khi thực hiện biện pháp các kỹ năng tạo hình của trẻ được nâng cao một cách rõ rệt, Trẻ biết dùng ngôn ngữ trong tạo hình để chia sẻ về sản phẩm cũng như quá trình tạo ra sản phẩm. Sản phẩm tạo hình của trẻ đa dạng phong phú về màu sắc, bố cục cân đối , Trẻ biết nhận xét các sản phẩm tạo hình và biết đặt tên cho sản phẩm. 2.4. Biện pháp 4: Phối hợp với phụ huynh để xây dựng nguồn nguyên vật liệu mở phong phú, đa dạng và tổ chức hoạt động tạo hình bằng nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng ở nhà. 2.4.1. Nội dung biện pháp. 18 - Việc phối hợp với phụ huynh nhằm xây dựng nguồn nguyên vật liệu và tổ chức hoạt động tạo hình tại nhà không chỉ giúp phong phú hóa các hoạt động mà còn tăng cường mối liên kết giữa trẻ, gia đình, và nhà trường. 2.4.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Bản thân tôi nhận thấy trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non, việc phối hợp với cha mẹ trẻ là một việc vô cùng quan trọng. vì vậy tôi thường xuyên gặp gỡ, trò chuyện, trao đổi để giải thích ý nghĩa và lợi ích của việc sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên, tái sử dụng trong giáo dục trẻ mầm non. Tôi đã được các bậc phụ huynh trong lớp ủng rất cao về mọi mặt. Để cho tất cả các bậc phụ huynh hiểu và ủng hộ lớp ngoài việc huy động phụ huynh ủng hộ về nguyên vật liệu, tôi còn kết hợp trao đổi với các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của các nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu từ phế thải trong việc sử dụng chúng vào dậy trẻ. Từ những nguyên vật liệu đơn giản, gần gũi đó sẽ giúp cho trẻ được sáng tạo nghệ thuật ở mọi lúc, mọi nơi, ở trường cũng như ở nhà. Để phụ huynh có thể hiểu và biết cách giúp con em mình tận dụng những nguyên vật liệu để tạo hình, để sáng tạo các sản phẩm tạo hình khi ở nhà tôi hướng dẫn trực tiếp các phụ huynh qua giờ đón trả trẻ, gửi video hướng dẫn qua Zalo nhóm lớp. Dưới đây là một số hình ảnh phụ huynh ủng hộ về nguyên vật liệu. Hình ảnh: Phụ huynh cùng cô sưu tầm nguyên vật liệu 19 Đây là một số hình ảnh phụ huynh cùng chơi, cùng tạo ra sản phẩm tạo hình với con em mình khi ở nhà. 2.4.3. Kết quả áp dụng biện pháp Qua quá trình áp dụng biện pháp tôi thu được kết quả như sau: - Trẻ có nguồn nguyên vật liệu phong phú để phát huy sáng tạo. - Phụ huynh nhận thấy trẻ yêu thích và có ý thức bảo vệ môi trường hơn qua các hoạt động sưu tầm, tái chế. Từ đó phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của hoạt động Tạo hình đối với sự phát triển của trẻ và tích cực tham gia vào quá trình giáo dục trẻ. - Các sản phẩm tạo hình đa dạng và mang tính cá nhân hóa cao, giúp trẻ tự tin và hứng thú hơn với các hoạt động sáng tạo. - Trẻ biết và hiểu về ý nghĩa của việc tái sử dụng lại các guyên vật liệu mở sẽ giúp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Từ đó trẻ biết tận dụng các vật liệu tưởng chừng bỏ đi để tạo ra sản phẩm hữu ích. PHẦN C. MINH CHỨNG VỀ HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP Trong quá trình nghiên cứu áp dụng các biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm tái sử dụng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho 5-6 tuổi tại lớp A1 trường mầm non Tam Tiến. 20 - Chương trình Giáo dục Mầm non được biên soạn trên cơ sở quy định của luật giáo dục. (Ban hành theo thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 và được sửa đổi, bổ sung một số nội dung theo thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30/12/2016 và thông tư số 51/2020/TT-BGDĐT ngày 31/12/2020) - Căn cứ vào cuốn hướng dẫn thực hiện chương trình cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Sau một thời gian áp dụng biện pháp tại lớp tôi phụ trách đã đạt được nhiều kết quả tốt. Kết quả cụ thể như sau: - Đối với trẻ: - Trẻ thể hiện sự phong phú và độc đáo trong các sản phẩm tạo hình, sử dụng linh hoạt các loại vật liệu - Trẻ hào hứng, vui vẻ và tập trung khi tham gia hoạt động tạo hình. Phát huy được tính tích cực của trẻ, trẻ mạnh dạn đưa ra ý kiến của bản thân về sản phẩm, nói lên cảm xúc của mình về các sản phẩm tạo hình. Về màu sắc, hình dạng, bố cục .Biết đặt tên cho sản phẩm Kết quả khảo sát trẻ thời điểm tháng 12/2024 như sau: BIỂU ĐỒ ĐÁNH GIÁ SỰ TIẾN BỘ CỦA TRẺ 120 96 100 100 92 92 80 58 60 50 , 42 , Tỉ lệ % 42 , 40 20 0 Lựa chọn, phối hợp các Phối hợp các kỹ năng tạo Dùng ngôn ngữ trong tạo Hứng thú, tích cực, chủ nguyên vật liệu thiên hình để tạo thành sản hình để chia sẻ và nhận động tham gia các hoạt nhiên, nguyên vật liệu tái phẩm theo ý thích có bố xét sản phẩm về màu sắc, động tạo hình để tạo ra sử dụng để tạo ra sản cục cân đối hình dáng, bố cục. Biết các sản phẩm. từ nguyên phẩm đặt tên cho sản phẩm vật liệu tự nhiên, nguyên vật liệu sưu tầm, tái sử Trước khi thực hiện Sau khi thực hiện dụng biện pháp biện pháp
File đính kèm:
bien_phap_nang_cao_chat_luong_to_chuc_cho_tre_tao_hinh_bang.docx
