Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường mầm non
Sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã nói: “Không có giáo dục thì không nói gì đến kinh tế văn hóa”. Để đạt được điều đó thì việc chăm sóc giáo dục trẻ phải có sự chung tay góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội. Nhưng trước sự phát triển mạnh mẽ không ngừng của nền kinh tế hiện nay thì rất nhiều các bậc phụ huynh có rất ít thời gian để quan tâm đến con cái, chính vì vậy trẻ hay thu mình và rất ít khi giao tiếp với thế giới bên ngoài. Điều này làm ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển nhận thức, tình cảm và sự phát triển toàn diện của trẻ, đặc biệt là hầu hết trẻ không có vốn kỹ năng sống. Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non đã và đang là một nhiệm vụ không thể thiếu trong công tác giáo dục mầm non, là vấn đề then chốt, là nền móng để phát huy tối đa hiệu quả giáo dục. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ giúp trẻ tự tin, sống có trách nhiệm và tham gia tốt hơn vào các hoạt động xã hội .Vì vậy việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là điều rất cần thiết để giúp trẻ khám phá thế giới tâm hồn mình một cách có định hướng, khiến trẻ biết quý trọng bản thân, nuôi dưỡng những giá trị sống nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ, giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên bốn lĩnh vực: Thể trạng, tâm hồn, trí tuệ, tinh thần, từ đó xây dựng cho trẻ những kỹ năng sống hòa nhập với thế giới xung quanh. Ở mỗi lứa tuổi thì trẻ cần có những sự tác động khác nhau đến kỹ năng sống của trẻ. Như chúng ta đã biết trẻ em là niềm tự hào lớn của mỗi gia đình, là chủ nhân tương lai của đất nước, là nền tảng vững chắc cho xã hội Việt Nam“ Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”. Sản phẩm của giáo dục là con người mà con người là mục tiêu, động lực của sự phát triển đất nước trong tương lai đó chính là thế hệ trẻ. Chăm sóc và giáo dục trẻ từ lứa tuổi mầm non chính là cơ sở giúp trẻ phát triển toàn diện về cả thể chất lẫn tinh thần, là nền tảng giúp cho quá trình học tập lâu dài của trẻ sau này.
Là Tổ trưởng tổ chuyên môn và giáo viên trực tiếp đứng lớp 5 - 6 tuổi nhiều năm tôi nhận thức đặc biệt rằng ở lứa tuổi tôi đang giảng dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi việc giáo dục kỹ năng sống là giúp trẻ nâng cao năng lực để tự lựa chọn những giải pháp khác nhau mà quyết định phải xuất phát từ trẻ, vì thế học phải hết sức gần gũi với cuộc sống, nội dung phải xuất phát từ chính nhu cầu và kinh nghiệm của trẻ, trẻ cần có điều kiện để cọ sát, các ý kiến khác nhau, trao đổi kinh nghiệm, tập tành, thực hành và áp dụng. Trẻ phải được thảo luận theo nhóm, theo cặp, phải được động não, sắm vai, tranh luận và phân tích tình huống, trẻ phải biết thích nghi, thể hiện cảm xúc, có khả năng hòa nhập, tự giải quyết vấn đề một cách tự lập. Đó chính là tiền đề gieo mầm hạt giống nhằm hình thành kỹ năng sống cho trẻ. Song tôi thấy thực tế tại trường tôi thì việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ chưa được chú trọng nên trẻ lớp tôi hoàn toàn chưa có những kỹ năng cơ bản ấy.
Mục lục
Nội dung Trang
PHẦN I: MỞ ĐẦU 2
Lý do chọn đề tài 3
Mục đích nghiên cứu của đề tài 3
Đối tượng phạm vi nghiên cứu 3
Nhiệm vụ nghiên cứu 3
Phương pháp nghiên cứu 4
Những đóng góp của đề tài 4
Cấu trúc của đề tài 4
PHẦN II: NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lý luận dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu 5
giáo 5 - 6 tuổi tại trường mầm non
Chương 2: Thực trạng dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 6
5 - 6 tuổi tại trường mầm non
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao giáo dục dạy kỹ 8
năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường mầm non và
kết quả
Chương 4: Một số ý kiến đề xuất 27
PHẦN III: KẾT LUẬN CHUNG 27
1 PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sinh thời Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã nói: “Không có giáo dục thì
không nói gì đến kinh tế văn hóa”. Để đạt được điều đó thì việc chăm sóc giáo
dục trẻ phải có sự chung tay góp sức của nhà trường, gia đình và xã hội. Nhưng
trước sự phát triển mạnh mẽ không ngừng của nền kinh tế hiện nay thì rất nhiều
các bậc phụ huynh có rất ít thời gian để quan tâm đến con cái, chính vì vậy trẻ
hay thu mình và rất ít khi giao tiếp với thế giới bên ngoài. Điều này làm ảnh
hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển nhận thức, tình cảm và sự phát triển toàn diện
của trẻ, đặc biệt là hầu hết trẻ không có vốn kỹ năng sống. Giáo dục kĩ năng
sống cho trẻ mầm non đã và đang là một nhiệm vụ không thể thiếu trong công
tác giáo dục mầm non, là vấn đề then chốt, là nền móng để phát huy tối đa hiệu
quả giáo dục. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ giúp trẻ tự tin, sống có trách nhiệm
và tham gia tốt hơn vào các hoạt động xã hội .Vì vậy việc giáo dục kỹ năng sống
cho trẻ là điều rất cần thiết để giúp trẻ khám phá thế giới tâm hồn mình một cách
có định hướng, khiến trẻ biết quý trọng bản thân, nuôi dưỡng những giá trị sống
nền tảng và hình thành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ, giúp trẻ cân bằng
cuộc sống trên bốn lĩnh vực: Thể trạng, tâm hồn, trí tuệ, tinh thần, từ đó xây
dựng cho trẻ những kỹ năng sống hòa nhập với thế giới xung quanh. Ở mỗi lứa
tuổi thì trẻ cần có những sự tác động khác nhau đến kỹ năng sống của trẻ. Như
chúng ta đã biết trẻ em là niềm tự hào lớn của mỗi gia đình, là chủ nhân tương
lai của đất nước, là nền tảng vững chắc cho xã hội Việt Nam“ Trẻ em hôm nay,
thế giới ngày mai”. Sản phẩm của giáo dục là con người mà con người là mục
tiêu, động lực của sự phát triển đất nước trong tương lai đó chính là thế hệ trẻ.
Chăm sóc và giáo dục trẻ từ lứa tuổi mầm non chính là cơ sở giúp trẻ phát triển
toàn diện về cả thể chất lẫn tinh thần, là nền tảng giúp cho quá trình học tập lâu
dài của trẻ sau này.
Là Tổ trưởng tổ chuyên môn và giáo viên trực tiếp đứng lớp 5 - 6 tuổi
nhiều năm tôi nhận thức đặc biệt rằng ở lứa tuổi tôi đang giảng dạy lớp mẫu giáo
5 - 6 tuổi việc giáo dục kỹ năng sống là giúp trẻ nâng cao năng lực để tự lựa
chọn những giải pháp khác nhau mà quyết định phải xuất phát từ trẻ, vì thế học
phải hết sức gần gũi với cuộc sống, nội dung phải xuất phát từ chính nhu cầu và
kinh nghiệm của trẻ, trẻ cần có điều kiện để cọ sát, các ý kiến khác nhau, trao
đổi kinh nghiệm, tập tành, thực hành và áp dụng. Trẻ phải được thảo luận theo
nhóm, theo cặp, phải được động não, sắm vai, tranh luận và phân tích tình
huống, trẻ phải biết thích nghi, thể hiện cảm xúc, có khả năng hòa nhập, tự giải
quyết vấn đề một cách tự lập. Đó chính là tiền đề gieo mầm hạt giống nhằm hình
thành kỹ năng sống cho trẻ. Song tôi thấy thực tế tại trường tôi thì việc giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ chưa được chú trọng nên trẻ lớp tôi hoàn toàn chưa có
những kỹ năng cơ bản ấy.
2 Là một tổ trưởng chuyên môn, là giáo viên trực tiếp đứng lớp 5 tuổi tôi
luôn trăn trở suy nghĩ làm thế nào để có một phương pháp truyền đạt đến trẻ
những kỹ năng sống tốt nhất? và dạy dưới hình thức nào?
Víi trách nhiệm lµ mét gi¸o viªn ® îc ph©n c«ng chñ nhiÖm líp 5 - 6 tuæi.
Qua một thời gian tìm tòi nghiên cứu, nhận thức được sâu sắc, ý nghĩa vai trò
quan trọng của các kỹ năng sống đối với sự phát triển của trẻ. Với trái tim người
mẹ thứ hai trong năm học 2018 - 2019 đã thôi thúc tôi lựa chọn thực hiện đề tài
“Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trƣờng
mầm non”.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục đích tôi nghiên cứu “Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo 5 - 6 tuổi A2 tại trƣờng mầm non” nhằm phát huy nâng cao tính tích
cực, năng động, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin trong mọi hoạt động và mọi hoàn
cảnh của trẻ, củng cố, rèn luyện cho trẻ những kỹ năng sống cơ bản thông qua
các hoạt động học, chơi, hoạt động ăn, ngủ của trẻ nhằm thúc đẩy, nâng cao hiệu
quả giáo dục trong nhà trường nói riêng và nâng cao chất lượng đổi mới giáo
dục nói chung.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tƣợng:
Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường
mầm non.
3.2. Phạm vi nghiên cứu:
Lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A2 trường mầm non Đồng Vương.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Khảo sát thực trạng kỹ năng sống của trẻ 5 - 6 tuổi A2 ở trường mầm
non Đồng Vương.
- Giáo dục rèn kỹ năng sống phải thực hiện đồng bộ 3 môi trường giáo
dục: Gia đình - nhà trường và xã hội. Việc dạy làm quen kỹ năng sống cho trẻ
mầm non là dạy trẻ để làm người, rèn luyện kỹ năng tự hoc, kỹ năng tư duy, kỹ
năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen hàng ngày.
- Tìm ra những biện pháp tốt nhất để truyền tải một số nội dung kiến thức
nhằm giúp trẻ biết ứng xử và có hành vi văn hóa trong cuộc sống đời thường.
- Đề xuất một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 5 - 6 tuổi trong
trường mầm non nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường mầm non trong
hiện tại và những năm tiếp theo.
3 - Qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt, hình thành cho trẻ
những phẩm chất cơ bản, bước đầu đặt nền móng cho sự phát triển giúp trẻ tự
tin khi bước chân vào trường tiểu học.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp trực quan.
- Nhóm phương pháp dung lời.
- Nhóm phương pháp thực hành.
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
- Phương pháp thông tin truyền thông.
6. Những đóng góp mới của đề tài
- Giáo viên có kiến thức giảng dạy, có kiến thức cơ bản về chăm sóc giáo
dục trẻ, hiểu được tầm quan trọng của việc dạy trẻ kỹ năng sống, kỹ năng khám
phá thế giới xung quanh. Việc giáo dục cho trẻ biết những kỹ năng sống là vô
cùng quan trọng để giúp trẻ phát triển an toàn, tự tin khám phá thế giới muôn
màu, đáp sự phát triển toàn diện của trẻ, từ đó có được kết quả cao trong công
tác giảng dạy.
- Trẻ tham gia vào các hoạt động một cách tự tin, mạnh dạn, hứng thú,
giúp cho việc tổ chức các hoạt động giáo dục đạt kết quả tốt hơn.
- Phụ huynh có nhận thức đúng đắn trong việc phối hợp cùng nhà trường
và viên thực hiện tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Hưởng ứng, thường xuyên
trao đổi và cùng phối kết hợp với giáo viên để cùng rèn kỹ năng sống cho trẻ và
rất tin tưởng cô giáo bởi họ tự nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt của con mình
7. Cấu trúc của đề tài: Gồm 4 chƣơng
Ch ¬ng I: Cơ sở lý luận dạy kỹ năng sống cho trẻ Mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại
trường mầm non
1. C¬ së lý luËn
2. C¬ së thùc tiÔn
Ch ¬ng II: Thùc tr¹ng giáo dục dạy kỹ năng sống cho trẻ Mẫu giáo 5 - 6 tuổi
tại trường Mầm non
1. Nh÷ng thuËn lîi
2. Nh÷ng khã kh¨n
Ch ¬ng III: Một số giải pháp nâng cao giáo dục dạy kỹ năng sống cho trẻ
Mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường Mầm non và kết quả
1. Mét sè biện ph¸p
2. KÕt qu¶.
Ch ¬ng IV: Mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt.
1. §èi víi UBND x· §ång Vương.
2. §èi víi phßng gi¸o dôc vµ UBND huyÖn Yªn ThÕ
4 PHẦN II: NỘI DUNG
Chƣơng I: Cơ sở lý luận dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại
trƣờng mầm non
1. Cơ sở lý luận
Kỹ năng sống chính là phương tiện không thể thiếu để giúp trẻ tăng năng
lực hội nhập, tích cực, chủ động, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin vững vàng trước mọi
khó khăn thử thách.
Kỹ năng sống chính là chiếc chiều khóa vàng cho sự sống còn, sự phát
triển và sự thành công của mỗi con người.
Ở lứa tuổi mẫu giáo, kỹ năng sống chiếm một vị trí hết sức quan trọng nó
góp phần giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách con người, giúp trẻ học tập,
lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội để trẻ vận dụng trong cuộc sống sau này.
Trong xã hội hiện nay, kiến thức của con người ngày càng phát triển và mở
rộng, từng cá nhân, nếu không được bồi dưỡng, cập nhật thông tin thường xuyên
sẽ trở thành lạc hậu. Bên cạnh đó, yêu cầu về chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ
ngày càng cao. Để hình thành và có được các kỹ năng cho trẻ trong cuộc sống
hàng ngày trước tiên giáo viên phải có kiến thức, kỹ năng về chăm sóc giáo dục
trẻ. Giáo viên phải có kiến thức để tổ chức các hoạt động cho trẻ được trải
nghiệm, để trẻ được cuốn hút vào các hoạt động đa dạng khác nhau cùng với các
bạn trong nhóm lớp. Tạo ra nhiều cơ hội để trẻ tương tác, giao tiếp với nhau
trong lớp như: Thảo luận, trao đổi ý kiến, giải quyết xung đột, chia sẻ kinh
nghiệm, trải nghiệm những vai trò khác nhau...Tạo ra nhiều cơ hội để trẻ được
tham gia và cảm thấy mình là một thành viên trong nhóm chơi và trẻ có cơ hội
để phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin, góp phần thúc đẩy sự
phát triển, tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ.
2. Cơ sở thực tiễn
Khi tìm hiểu thực trạng của trường, giáo viên và gia đình đã giáo dục kỹ
năng sống cho trẻ, tôi nhận thấy yếu điểm xuất phát từ yếu tố kinh tế, xã hội, gia
đình và nguyên nhân chủ yếu là do các bậc cha mẹ thiếu kinh nghiệm trong quản
lí gia đình, ít gần gũi với con cái hoặc nuông chiều trẻ quá mức gây tác động đến
kỹ năng ứng xử của trẻ như: Trẻ không biết chào hỏi khi khách đến nhà hoặc đi
về nhà không chào người lớn trong gia đình
Năm học này, tôi được phân công đứng lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A2 Trường
Mầm non Đồng Vương hầu hết các cháu là con nông dân, công nhân nên việc
quan tâm đến con em còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó còn có các cháu gia đình
luôn nuông chiều thái quá. Một số phụ huynh chưa hiểu tầm quan trọng của giáo
dục kỹ năng sống cho con em ở lứa tuổi Mẫu giáo, nên thường khoán trắng cho
giáo viên.
5 Thời gian đầu trẻ đến lớp với thói quen tự do, ra vào lớp tự nhiên, hay nói
leo, trả lời không trọn câu hay một số cháu rất ít nói và rụt rè trong giao tiếp...
Môi trường sống của trẻ ở gia đình và môi trường sống, học tập vui chơi
của trẻ ở trường là hai nơi mà trẻ luôn được tiếp cận.
Với tình hình như vậy, là giáo viên mầm non trăn trở với những thực trạng
trên tôi mạnh dạn đề xuất ra một số kinh nghiệm giải pháp thích hợp để từng trẻ
lớp tôi có được những thói quen và hành vi đạo đức phù hợp với chuẩn mực xã
hội, nhằm góp phần hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ, để trường học thực sự
văn minh, thanh lịch. Chính vì thế mà tôi quyết định chọn đề tài: “ Một số biện
pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Đồng
Vương”. Với mong muốn chia sẻ những kinh nghiệm của bản thân với các bạn
đồng nghiệp.
Chƣơng II: Thùc tr¹ng giáo dục dạy kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo
5 - 6 tuổi tại trƣờng mầm non
1- Thuận lợi
- Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục đào tạo Yên Thế cùng với sự
quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đã thường xuyên quan tâm bồi dưỡng
và nâng cao, chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên.
- Trẻ đi học chuyên cần, trẻ khỏe mạnh nhanh nhẹn, tích cực tham gia
vào các hoạt động của lớp.
- Bản thân là một giáo viên Mầm non tôi nắm vững chuyên môn, luôn
nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, tâm huyết với nghề ham học hỏi nâng cao chuyên
môn nghiệp vụ. Luôn trao đổi với các giáo viên ở trong tổ phối kết hợp thống
nhất phương pháp, biện pháp dạy trẻ.
- Là giáo viên có nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy, nắm được tâm sinh
lý của trẻ và những thói quen của trẻ hàng ngày.
2. Khó khăn
- Môi trường cho trẻ thực hiện còn chưa phong phú, chưa thu hút được
trẻ tham gia. Không gian lớp còn chật hẹp chưa đảm bảo cho các hoạt động.
- Năm học 2018 - 2019, tôi được phân công là tổ trưởng tổ chuyên môn
tổ lớn và phụ trách lớp 5 - 6 tuổi A2 Trường mầm non Đồng Vương với tổng số
là 26 cháu, trong đó có 10 cháu nam 16 cháu nữ, trong đó có 18 cháu là dân tộc.
- Nhiều phụ huynh chưa hiểu và quan tâm đến việc giáo dục rèn luyện kỹ
năng sống cho trẻ.
- Trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống hiện đại như: Internet, tivi, các trò chơi
điện tử, đặc biệt là điện thoại..
- Trẻ được sống trong môi trường quá bao bọc khiến trẻ quen dựa dẫm,
không có tính tự lập, ích kỷ, lãnh cảm với môi trường xung quanh.
6 * Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài.
Qua điều tra thực tế về vốn kỹ năng sống của trẻ trong lớp tôi, tôi nhận
thấy kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài như sau:
+ Về phía trẻ. (Tổng số trẻ: 26; trong đó Nữ: 16 trẻ; Nam: 10 trẻ)
Đạt Chưa đạt
Mức độ nội dung khảo sát Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ
lượng % lượng %
1. Kỹ năng giao tiếp, chào hỏi 16 61,5% 10 38,5%
2. Kỹ năng tự lập, tự phục vụ 14 53,8% 12 46,2%
3. Kỹ năng hợp tác, hoạt động cùng nhóm 15 57,7% 11 42,3%
4.Trẻ mạnh dạn tự tin 13 50% 13 50%
5. Kỹ năng nhận thức 14 53,8 % 12 46,2%
6. Kỹ năng vận động 17 65,3% 9 34,7%
7. Kỹ năng thích nghi 12 46% 18 54%
8. Kỹ năng vệ sinh 13 50% 13 50%
+ Về phía giáo viên
- Việc tiếp nhận và tiếp thu thực hiện của các đồng chí giáo viên còn
nhiều lúng túng, khó khăn, kỹ năng tổ chức chưa linh hoạt.
- Giáo viên còn chưa chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ.
- Không mạnh dạn tự tin, chưa nhiệt tình trong việc giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ .
- Chưa phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh trong việc giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ.
+ Về phía phụ huynh
Đa số phụ huynh chưa có nhận thức đúng đắn trong việc giáo dục kỹ năng
sống cho trẻ.
Phụ huynh còn nuông chiều trẻ thường làm thay cho trẻ những công việc
mà trẻ yêu cầu.
Nhiều phụ huynh chưa có hành vi đúng đắn và lời nói mẫu mực.
Từ những tình hình và số liệu trên cho thấy kỹ năng sống và việc thực
hiện kỹ năng sống của trẻ là rất thấp. Vì vậy mà tôi đã mạnh dạn tìm cách trang
bị, các kiến thức về kỹ năng sống và bền bỉ tận tâm rèn luyện những kỹ năng
sống cơ bản nhất cho trẻ lớp tôi thông qua đề tài “Một số biện pháp dạy kỹ
năng sống cho trẻ 5 - 6 tuổi” . Sau khi đã chọn đề tài tôi tổng hợp lại từng tiêu
chí, cháu nào chưa đạt thì lập một danh sách riêng và có kế hoạch rèn trẻ thông
qua các hoạt động vui chơi, hoạt động học tập, hoạt động trải nghiệm, giờ đón
trả trẻ...
7 Để giúp trẻ 5 tuổi có kỹ năng sống và việc thực hiện kỹ năng sống của trẻ
cho tốt tôi thực hiện nghững biện pháp sau:
Chƣơng III: Một số giải pháp nâng cao giáo dục dạy kỹ năng sống cho
trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trƣờng mầm non
1. Biện pháp:
1. 1 Biện pháp 1: Tìm tòi, bồi dƣỡng bản thân, chia sẻ với đồng nghiệp.
Để có thể thực hiện tốt“ Một số biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ 5 -
6 tuổi” trước hết giáo viên mầm non không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích
yêu cầu của hoạt động mà giáo viên còn cần phải nắm chắc được các phương
pháp và biện pháp thực hiện giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng,
không bị gò bó, áp đặt, giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào
thực tế hàng ngày của trẻ. Vì vậy, để giúp trẻ 5 - 6 tuổi lớp tôi có được những kỹ
năng sống cơ bản đó thì sự nhiệt tình, sáng tạo và yêu nghề đòi hỏi tôi phải
không ngừng đọc và nghiên cứu kỹ chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm
non 5 - 6 tuổi.
- Tham gia các đợt kiến tập và các chương trình chuyên đề do phòng tổ chức.
- Tìm đọc tham khảo biện pháp dạy kỹ năng sống cho trẻ trên sách báo,
tạp chí mầm non.
+ Sách hướng dẫn các hoạt động phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ
mầm non theo bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi.
+ Sách hướng dẫn và rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ mầm non{ nhà xuất
bản đại học quốc gia}
+ Tài liệu bồi dưỡng phát triển năng lực nghề nghiệp Giáo Viên Mầm
Non, Module - MN39.
+ Sách bé thực hành các tình huống giáo dục kỹ năng sống dành cho trẻ
mẫu giáo.
+ Sách các hoạt động phát triển kĩ năng xã hội dành cho trẻ mấu giáo.
Sách phương pháp giáo dục giá trị kỹ năng sống
+ Xem các chương trình truyền hình như quà tặng cuộc sống, cuộc sống
quanh ta trên các kênh truyền hình như VTV3 vào tối chủ nhật hàng tuần
Trên thực tế hiện nay ở trường mầm non Đồng vương chúng tôi, đội ngũ
giáo viên chưa được đồng đều. Nhiều giáo viên đã có tuổi tuy nắm vững phương
pháp nhưng việc đổi mới thì còn hạn chế còn các cô giáo trẻ thì lại chưa có
nhiều kinh nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Qua kiểm tra, đánh giá
đầu năm có rất nhiều trẻ còn chưa biết chào cô, chào khách, chưa có kỹ năng
giao tiếp, chưa có kỹ năng tự phục vụ Hoạt động dạy kỹ năng sống cho trẻ ở
trường tôi nói chung và ở lớp tôi nói riêng chưa thực hiện tốt, chưa lồng ghép
tích hợp vào các hoạt động, giáo viên hầu như không mấy để ý và đi sâu vào
hoạt động này. Tôi nhận thấy đây là một vấn đề quan trọng vì nó quyết định đến
nhân cách của trẻ sau này.
8 Chính vì vậy qua việc tự bồi dưỡng bản thân, học hỏi qua truyền thông,
báo đài, tài liệu cũng như xem các phương tiện thông tin hiện đại, tôi đã nắm
vững được các phương pháp để dạy trẻ một số kỹ năng cơ bản nhất.
Đây là việc quan trọng và cần thiết đối với trẻ nên trong các buổi họp sinh
hoạt chuyên môn của tổ tôi chia sẻ với đồng nghiệp về các biện pháp “Dạy kỹ
năng sống cho trẻ”. Để dạy trẻ được những kỹ năng sống thì việc đầu tiên cô
giáo phải là tấm gương để trẻ soi vào, để trẻ học làm người. Chính vì vậy, không
phương pháp nào hiệu quả bằng phương pháp“ Dùng nhân cách để giáo dục
nhân cách”. Những người dạy nội dung giá trị và kỹ năng sống càng cần là tấm
gương mẫu mực về hành vi, lời ăn, tiếng nói và cách ứng sử, cách giải quyết vấn
đề Đây là những yêu cầu rất cao và đòi hỏi các cô giáo cũng luôn phải tự rèn
luyện mình để công tác giáo dục trẻ hiệu quả hơn và tôi đưa ra những điều mà
giáo viên nên và không nên trong việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đó là:
- Không nói dài và nói nhiều.
- Không luôn đưa ra lời đáp có sẵn mà để trẻ tự tìm tòi
- Không vội vàng phê phán đúng, sai như một quan tòa nhưng kiên trì
giúp trẻ tranh luận và kết luận.
Ví dụ: Khi cô nhìn thấy bé này chanh nghế bé khác cô hãy nói với bé bị
chanh ghế, nói một cách cương quyết, nhưng phải ôn tồn với bạn mình như:
“Mình không thích bạn tranh ghế mình như vậy, ngoài kia còn rất nhiều
ghế sau bạn lại không ra lấy”.
- Không mớm ý cho trẻ phát biểu ý kiến mà người lớn trông đợi.
- Không nên bắt trẻ hoạt động liên tục mà phải để dành thời gian và
khoảng trống cho trẻ suy nghĩ.
- Thỉnh thoảng cô giáo có thể tổng kết, kết luận nhưng với thái độ thư
giãn, thoải mái, gợi mở.
Ví dụ: “Các con đã tự mình làm được nhiều việc mà không phụ thuộc vào
người khác, các con là những em bé rất giỏi các con rất sứng đáng nhận được
một tràng pháo tay”. Điều này sẽ giúp cho trẻ tự tin hơn, dám tự tìm tòi và suy
nghĩ, giám dua ra ý kiến của mình.
- Quả thật việc thay đổi nếp cũ là rất khó, nhưng trong những buổi sinh
hoạt tôi thường đưa những giá trị của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ như:
- Tin tưởng vào trẻ và năng lực của trẻ.
- Kiên nhẫn và có kỹ năng lắng nghe tốt.
- Ý thức về bản thân và sẵn sàng học những kỹ năng mới.
9 - Có kinh nghiệm sống và biết soi xét
- Tôn trọng ý kiến của trẻ, không áp đặt ý kiến của mình lên trẻ.
- Thực hành tư duy sáng tạo và khai phá
- Biết sắp xếp phòng, nhóm lớp tạo bầu không khí hấp dẫn
- Biết chủ động phương pháp giáo dục. Tác động kịp thời khi nhóm bế tắc
- Biết tạo bầu không khí trò chuyện sôi nổi.
Ví dụ: Các con ơi cô con mình vừa hoạt động Âm nhạc xong, bây giờ sẽ
đến hoạt động gì các con? Nào chúng ta cùng chuẩn bị bắt đầu.
- Biết nắm phản hồi của nhóm khi hoạt động kết thúc
1. 2. Biện pháp 2. Biện pháp giúp giáo viên ác đ nh những kỹ năng
sống cơ bản cần dạy trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo:
Đối với tâm sinh lý trẻ em dưới sáu tuổi thì có nhiều kỹ năng quan trọng
mà trẻ cần phải biết trước khi tập trung vào học văn hoá. Thực tế kết quả của
nhiều nghiên cứu đều cho thấy các kỹ năng quan trọng nhất trẻ phải học vào thời
gian đầu của năm học là chính là những kỹ năng sống như: sự hợp tác, tự kiểm
soát, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp. Việc xác định
được các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng
những nội dung trọng tâm để dạy trẻ .
1. 3. Biện pháp 3: Biệp pháp cụ th hóa nội dung của những kỹ năng cơ bản
mà giáo viên cần dạy trẻ:
+ Kỹ năng sống tự tin : Một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên
cần chú tâm là phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ. Nghĩa là giúp trẻ cảm
nhận được mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những
người khác. Kỹ năng sống này giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin trong mọi tình
huống ở mọi nơi.
+ Kỹ năng sống hợp tác: Thể hiện sự thân thiện, hòa thuận với bạn, chia
sẻ giúp đỡ bạn khi cần thiết, cùng bạn hoàn thành một việc đơn giản. Bằng các
trò chơi, câu chuyện, bài hát giáo viên giúp trẻ học cách cùng làm việc với bạn,
đây là một công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổi này. Khả năng hợp tác sẽ
giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc với các bạn.
+ Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một
trong những kỹ năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khát
khao được học. Tôi luôn sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi
tính tò mò tự nhiên của trẻ. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu chuyện
hoặc các hoạt động và tư liệu mang tính chất khác lạ thường khêu gợi trí não
nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được.
10 + Kỹ năng giao tiếp: Tôi luôn dạy trẻ biết thể hiện bản thân và di n đạt ý
tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức của
mình trong thế giới xung quanh nó. Đây là một kỹ năng cơ bản và khá quan
trọng đối với trẻ. Nó có vị trí chính yếu khi so với tất cả các kỹ năng khác như
đọc, viết, làm toán và nghiên cứu khoa học. Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói
về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ trở nên d dàng học và sẽ sẵn sàng
tiếp nhận những suy nghĩ mới. Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sàng
học mọi thứ.
Ngay từ sinh ra, con người đã có nhu cầu liên lạc, giao tiếp và ứng xử
với môi trường và những người xung quanh để phát triển và tồn tại. Vì thế kỹ
năng giao tiếp được xem là một trong những kiến thức nền tảng của con người.
Cách giao tiếp không chỉ quan trọng trong những năm trẻ đi học mà còn rất quan
trọng đối với cuộc sống sau này của trẻ. Kỹ năng giao tiếp là một kỹ năng nền
tảng để giúp trẻ nhận biết giá trị sống và hình thành kỹ năng sống. Vì thế cần
quan tâm và giúp trẻ một cách tự nhiên từng bước một trong suốt chiều dài phát
triển nhân cách của trẻ.
* Kỹ năng trẻ giao tiếp với bạn bè
Lớp học chính là một thế giới thu nhỏ của xã hội chúng ta ngày nay, là nơi
đa văn hóa, đa tính cách và cũng đa sở thích. Mô hình này tạo cơ hội cho giáo
viên có thể dạy cho trẻ học cách chấp nhận và có cơ hội để khám phá những sở
thích, những mối quan tâm chung của nhau.
Để giúp trẻ phát triển kỹ năng chơi với các trẻ khác tôi tạo môi trường cho
trẻ giao tiếp với nhau và tạo tình huống cho trẻ tự giải quyết. Và tôi đưa ra “tiêu
chí” không tranh giành đồ chơi với bạn. Trong tiêu chí này tôi lên kế hoạch rèn
cả lớp nói chung, cứ vào các buổi chiều bình bầu và nhận xét buổi chơi, tôi cho
cả lớp nhận xét xem trong giờ chơi bạn nào còn tranh giành đồ chơi thì bạn đó
sẽ không được cắm cờ, cuối tuần bạn nào có nhiều cờ sẽ được bé ngoan, ngoài
ra trong các giờ chơi, giờ đón trả trẻ, trẻ nào có biểu hiện hành vi chưa đúng là
tôi giải thích và sửa ngay cho trẻ, việc làm đó rất tốt đối với trẻ vì trẻ biết được
điều gì nên làm và điều gì không nên làm và nhân cách sống của trẻ sẽ được
phát triển toàn diện hơn.
Ngoài ra tôi còn sưu tầm một số câu chuyện, bài thơ mang tính giáo dục.
Giúp trẻ thấy các nhân vật trong câu truyện, bài thơ khi giao tiếp với nhau như
thế nào? Bài thơ: “ Biết cảm ơn xin lỗi”
Cảm ơn xin lỗi Dù với ai cũng phải
Ai giúp cho cái gì Xin lỗi cho đàng hoàng
Nhớ cảm ơn ngay đi Muốn trở thành bé ngoan
Lỡ làm điều sai trái Phải biết làm như vậy.
11 - Tính cách mỗi trẻ mỗi khác, có những trẻ hoạt bát, hiếu động nhưng cũng
có những trẻ chậm chạp, thụ động hay quá nóng nảy Vì thế giáo viên cần phải
biết rõ tính cách của từng trẻ để có thể cho các trẻ chơi với những người bạn
thích hợp với cá tính nhằm tránh sảy ra những va chạm về tính cách. Vì vậy
trước khi chơi tôi thường cho trẻ đọc bài thơ: “Giờ chơi của bé”
Giờ chơi đến rồi Chờ bạn cùng chơi
Bạn lấy đồ chơi Cô thấy cô mừng
Tôi ra trước nhé Cô khen ngoan thế.
Nhưng trong trường hợp nếu có xảy ra các va chạm thì cô cũng không nên
thiếu khách quan, có những ứng xử thiên lệch, bao che,vì điều đó tuy giúp cho
trẻ có những kết quả nhất thời nhưng sẽ để lại những hậu quả tai hại về sau phát
triển nhân cách của trẻ.
Ví dụ:“Khi hai trẻ cùng gây gổ, thì cô nên tách các em ra và nói giành
nhau đồ chơi là không tốt đâu, cô không thích chút nào, chứ không phê bằng
những câu: “Con tệ quá, sao lại giành đồ chơi của bạn như thế’’.
Ngoài ra tôi còn dạy trẻ “Giao tiếp” bằng mắt và nở một nụ cười thân
thiện, tự nhiên. Dạy trẻ phải luôn luôn giữ lời hứa khiến cho buổi nói chuyện trở
nên thật thoải mái thật chân thành khi tham gia những hoạt động vui chơi ở lớp.
Hình ảnh: Các bé lớp A2 giao tiếp với nhau trong khi chơi
* Kỹ năng trẻ chào hỏi khi giao tiếp với ngƣời lớn tuổi
Như ở phần đặt vấn đề tôi đã nêu các cháu hầu hết chưa có các kỹ năng,
giao tiếp, kỹ năng chào hỏi Lí do phụ huynh đều là thuần nông và điều quan
trọng họ chưa có khái niệm dạy kỹ năng cho trẻ, mà chủ yếu là nuông chiều, trẻ
được chấp nhận mọi yêu cầu vô điều kiện với suy nghĩ đơn giản trẻ nhỏ chưa
biết gì, chiều một chút không sao. Nhưng điều đó sẽ tạo nên những hành vi và
nhận thức sai lệch của trẻ mà dần dần sẽ biến thành thói quen khó thay đổi.
12 Vì vậy đối với trẻ người lớn cần tập cho trẻ những lời nói l phép và tự
nhiên, không quá màu mè và hình thức, cũng không được phép cộc lốc và xuồng
xã. Ở một góc độ khác với trẻ tránh hay hạn chế tối đa những câu nói bóng gió,
những câu có ý nghĩa ẩn dụ. Điều này trẻ sẽ học được một cách hiệu quả thông
qua cách giao tiếp và ứng sử của bố, mẹ, người thân trong gia đình, cô giáo và
người khác.
Mỗi chúng ta sẽ không thể kiểm soát được khi người lớn trong gia đình
nói năng thô lỗ và không có hành vi lịch sự tối thiểu. Trong xã hội hiện nay với
công nghệ tiên tiến, phát triển không ngừng về mọi mặt, thì những kỹ năng giao
tiếp, chào hỏi tối thiểu lại mất dần đi và tôi quyết định đưa kỹ năng chào hỏi và
kỹ năng giao tiếp vào những giờ đón, trả trẻ:
Ví dụ: Thời gian đầu nhiều trẻ chưa có kỹ năng chào hỏi và giao tiếp với
cô cùng bạn bè, tôi chủ động chào trẻ trước “Cô chào bạn Tuấn” Thì lúc đó trẻ
sẽ biết đáp lại câu“ Con chào cô ạ” và tôi nhắc trẻ con chào bố, mẹ đi để vào lớp
với cô nào. Hoặc khi trẻ đang chơi mà có các cô đến thăm lớp, các bác đến chơi
tôi nhắc trẻ“ Các con chào các cô, hoặc các bác đi nào” cứ như vậy dần dần trẻ
có thói quen chào cô, chào bố mẹ và chào khách, khi đến lớp, khi ra về. Còn với
trẻ chưa có kỹ năng giao tiếp nhiều với cô, với bạn tôi thường xuyên gần gũi trẻ
hơn, trò chuyện với trẻ nhiều hơn về những người thân của trẻ, về thế giới xung
quanh từ đó trẻ sẽ mạnh dạn hơn khi tiếp xúc và giao tiếp với cô, với bạn bè và
người khác.
Hình ảnh: Trẻ đã có thói quen chào hỏi khi đến lớp
13 Ngoài ra tôi còn sưu tầm những bài thơ, câu truyện, bài hát có nội dung
giáo dục về l giáo với nội dung cụ thể như: Thơ “Lời chào”
Gà con nhỏ xíu Chú chim bạc má Ngồi trên hòn đá
Lông vàng r thương Đậu trên cành cao Một anh cóc vàng
Gặp ông trên đường Gặp ông chim chim chào Cất giọng oang oang
Cháu chào ông ạ Cháu chào ông ạ Cháu chào ông ạ
Gà con ngoan quá Bạn chim ngoan quá Cóc vàng ngoan quá!
Bài thơ: Che mưa cho bạn, Phải là hai tay, cảm ơn xin lỗi và phô tô gửi cho
phụ huynh để phụ huynh nắm được và giúp trẻ học thuộc các bài thơ đó. Qua đó
giúp trẻ có những hành vi và kỹ năng tốt qua các bài thơ, câu truyện “ Bà ốm,
Yêu bà, Thương ông, Bó hoa tặng cô, Bé mai đến trường ” Ngoài ra tôi còn
cho trẻ tham gia trò chơi đóng vai để trải nghiệm những kỹ năng chào hỏi và
giao tiếp. Tạo tình huống cụ thể để giúp trẻ giải quyết và chọn cách giao tiếp với
người lớn cho phù hợp.
1. 4. Biện pháp 4: Tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho
trẻ thông qua các hoạt động hàng ngày.
a. Giáo dục kỹ năng sống thông qua các hoạt động học
Những hoạt động này để sử dụng và giáo dục kỹ năng sống và hoạt động chơi,
hoạt động giao tiếp, hoạt động ngôn ngữ, hoạt động nhận thức.
- Thông qua hoạt động làm quen văn học: Cô chọn chuyện kể, đồng dao, ca dao,
tục ngữ phù hợp với đặc điểm của trẻ, những tình huống sinh hoạt xảy ra hàng ngày hệ
thống câu hỏi đơn giản, d hiểu đối với trẻ, phù hợp với kỹ năng sống cần giáo dục.
Với hoạt động kể chuyện“ Ai đáng đáng khen nhiều hơn”, hoạt động đóng kịch
“ Chú Dê đen”, “ Qủa bầu tiên”, “ Sự tích bánh trưng bánh dày”, “Qua đường”.
Ví dụ: Câu chuyện “ Một chuyến tham quan” khuyên trẻ biết nhường nhịn
chỗ ngồi, chào hỏi lẽ phép với mọi người. Bài thơ:“ Làm anh “Giữa vòng gió
thơm”,” Gió từ tay mẹ”: giúp trẻ có kỹ năng ứng xử phù hợp với những người
xung quanh, biết nhường nhịn em nhỏ, và biết quan tâm đến người thân, yêu
thương ông bà cha mẹ.
Hình ảnh: Trong hoạt động đóng kịch Qủa bầu tiên.
14 - Tôi kể, đọc thơ cho trẻ nghe, đặt câu hỏi đàm thoại để trẻ trả lời, Cho trẻ
nhập vào vai các nhân vật trong câu truyện, bài thơ, ca dao, giáo dục trẻ làm
việc theo nhóm, không tham lam ích kỷ, biết lắng nghe ý kiến của người khác,
tôn trọng hợp tác với bạn bè, với những người xung quanh.
- Thông qua nội dung trẻ thường xuyên được nghe, được đọc cùng với sự
giảng giải của cô, trẻ sẽ thấm dần ý nghĩa tình cảm gia đình, tình yêu thương con
người, lòng yêu quê hương đất nước, từ đó trẻ tích lũy được những bài học kinh
nghiệm trong cuộc sống.
- Thông qua hoạt động nghệ thuật: Như nhảy múa, ca hát, vẽ tranh Tôi sẽ
kích thích trẻ bộc lộ những suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, khả năng tưởng tượng và
sáng tạo của mình.
Ví dụ: Trong tiết vận động múa minh họa cho bài hát “Cả nhà đều yêu”.
+ Trẻ nói: Cô ơi con không biết múa.
+ Cô: Thế con có được mẹ yêu quý không nào? À con được mẹ yêu
quý, mẹ là người luôn thương yêu và che trở cho chúng mình đấy vậy cô con
mình cùng nhau múa nhé. Từ những lời động viên khích lệ đó trẻ sẽ có hứng thú
và tự tin hơn, mạnh dạn hơn trong hoạt động để từ đó trẻ sẽ mạnh dạn, chủ động,
tự tin trong những giờ hoạt động khác
Hình ảnh: Cô và trẻ múa vận động minh họa bài. Cả nhà đều yêu
- Thông qua hoạt động khám phá khoa học: Cô hướng dẫn cho trẻ lam
quen thế giơi đồ vật, phương tiện giao thông, cây cối, con vật thông qua thử
nghiệm, quan sát, so sánh, phân nhóm, phân loại. Qua hoạt động tìm hiểu động
vật sống trong rừng “Hổ, báo, cừu, khỉ, voi ” Trẻ biết đặc điểm riêng của từng
con vật từ những câu hỏi cô đưa ra như: Các con có biết con voi có mấy chân và
15 con voi sống ở đâu? Con voi thích ăn gì các con nhỉ?... Trẻ trả lời “thưa cô con
voi thích ăn cỏ ạ” Cứ như vậy trong một tiết học với hàng loạt câu hỏi cô đưa ra
thì trẻ nào cũng được tham gia, với trẻ ít nói cô gọi nhiều và thường xuyên hơn.
Cô nên tạo cho trẻ môi trường khám phá, chấp nhận ý tưởng của trẻ mà không
chê bai, khuyến khích trẻ giải quyết vấn đề theo nhiều cách, cho trẻ có đủ thời
gian khám phá. Cô cho trẻ sử dụng tích cực các giác quan để khám phá, nời nói
để miêu tả sự vật, thực hiện các vận động đa dạng, cùng làm khi trẻ gặp khó
khăn. Hoạt động giáo dục này tập cho trẻ các kỹ năng sáng tạo, mạo hiểm,
đương đầu với khó khăn, cấp nhận thử thách, tìm kiếm sự giúp đỡ ham hiểu biết.
- Thông qua hoạt phát triển vận động: Tôi thường xuyên cho trẻ tham gia
tập thể dục sáng vào các buổi sáng, hoạt động thể dục giúp trẻ tập các kỹ năng
phối hợp với bạn, nhận ra khả năng của mình định hướng trong không gian... Tổ
chức cho trẻ các vận động như: Bò qua chướng ngại vật, đi trên ghế thể dục,
chuyền bóng, bật qua vật cản, Nhảy từ độ cao 45cm, ném trúng đích thẳng đứng,
Bò zíc zắc qua 7 điểm, Đi nối gót, bật nhay vào vòng qua đó rèn cho trẻ các
kỹ năng nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin, khéo léo khi tham gia vận động, biết bảo
vệ sức khỏe.
Hình ảnh: Các bé lớp 5 tuổi A2 trong giờ học thể dục.
- Thông qua hoạt động “Làm quen với toán” Tôi cho trẻ làm quen với số
đếm và đếm trong phạm vi 10, với các hình tròn và các hình khối như khối cầu
khối trụ.., định hướng trong không gian trên dưới phải trái trước sau đề tài
“Sắp xếp theo quy tắc” tôi sử dụng trò chơi gắn các dụng cụ của nghề sắp xếp
theo quy tắc, đội nào gắn đúng nhanh đội đó sẽ chiến thắng. Như vậy buộc trẻ
phải thảo luận với nhau, hợp tác mới hoàn thành bài tập.Và trong giờ học nào tôi
cũng sưu tầm những đồ dùng sáng tạo.
16 - Thông qua chủ đề gia đình tôi cho trẻ chia sẻ những thông tin về gia đình,
cho trẻ kể về những thành viên trong gia đình mình, những việc mà trẻ thường
làm ở nhà, qua đó giáo dục trẻ kỹ năng giao tiếp, lắng nghe người khác nói, nói
rõ ràng để bạn hiểu.
b. Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động vui chơi
Trò chơi còn phát triển tốt các phẩm chất nhân cách cho trẻ như tính tập thể,
tính hợp tác, tính kỷ luật, tính sáng tạo, tính tự chủ, tính tích cực, sự nỗ lực ý trí,
lòng dũng cảm, tính linh hoạt, sự thân thiện
- Như chúng ta đã biết ở trẻ mẫu giáo hoạt động vui chơi giữ vai trò chủ
đạo, thông qua hoạt động này bộc lộ rõ nét những hành vi tốt và không tốt. Vì
vậy tôi luôn uốn nắn và sửa sai ngay cho trẻ trong khi chơi đặc biệt qua các trò
chơi ở góc phân vai.
Ví dụ: Qua góc chơi “Bán hàng” thông qua trò chơi này ngoài việc trẻ hiểu
được công việc của người bán hàng và mua hàng trẻ còn phải biết thưa gửi l
phép. Giai đoạn đầu trẻ còn chưa mạnh dạn trong khi chơi, tôi nhập vai làm
người bán hàng khi cháu mua hàng tôi chủ động hỏi trẻ “ Bác ơi bác mua thứ gì
nào? Trẻ nói: “Mua rau - trả tiền nè”. Tôi phải sửa ngay cho trẻ. Khi mua hàng
con phải hỏi: “Bác ơi bao nhiêu tiền một mớ rau, bán cho tôi một mớ ạ”, nếu trẻ
đã biết thưa gửi l phép tôi sẽ gắn cho trẻ một bông hoa vào áo và cuối ngày
nhận xét trước lớp. Với hình thức này các cháu rất thích.
- Thông qua góc chơi “trọng tâm”là “ tạo hình”: Tôi thường xuyên sưu
tầm những đồ dùng, những phế liệu, những lá cây khô, dây trang kim, nhũ màu,
màu nước Để trẻ tự tạo nên những bức tranh, những con vật.Từ đó trẻ có
những kỹ năng sáng tạo, ý thức về bản thân, yêu thương, thể hiện tình cảm với
những người thân thiết, ký năng cầm kéo và cắt khóe léo, kỹ năng tô màu, kỹ
năng vẽ, kỹ năng phân công công việc cho bạn trong nhóm mình.
Ví dụ: Bạn tô màu này, mình cắt bông hoa, hoặc xé cái lá làm con nghé
Hình ảnh: Các con đang hoạt động tạo hình
17 - Thông qua hoạt động vui chơi: Tôi đưa kỹ năng sống hợp tác cho trẻ: Ở
độ tuổi này trẻ bắt đầu quan tâm đến bạn trong nhóm. Tình bạn ổn định bắt đầu
nảy sinh. Chúng sẵn sàng chia sẻ với bạn và tình bạn trở nên quan trọng với trẻ.
Bằng các trò chơi, câu chuyện, bài hát giáo viên giúp trẻ học cách cùng
làm việc với bạn, đây là một công việc không nhỏ đối với trẻ lứa tuổi này. Khả
năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cảm thông và cùng làm việc với các bạn. Ở kỹ năng
này tôi sử dụng trò chơi để dạy trẻ:
Ví dụ: Ở trò chơi đóng vai. Với góc chơi xây dựng trong chủ đề “Thế giới thực
vật -Tết mùa xuân” trong khi xây dựng thì tất cả trẻ trong nhóm phải cùng nhau thảo
luận, phân công công việc cho nhau và cùng làm công việc được giao cuối cùng trẻ
hoàn thành công trình đã xây dựng. Đó là một cách hợp tác cùng làm việc.
Hình ảnh: Các con xây dựng “Vườn rau của bé”
Ví dụ: Trong góc chơi học tập: Mỗi trẻ sẽ được phân công theo nhóm để
nhận nhiệm vụ: Bạn nào đồ chữ, bạn nào xếp chữ bằng hột hạt, bạn nào học thẻ số,
thẻ chữ .Từ đó trẻ sẽ học và làm việc cùng nhau theo nhóm và biết tuân thủ theo
mệnh lệnh của nhóm trưởng.
Hình ảnh: Trẻ làm việc theo nhóm thông qua góc chơi học tập
18 - Với hoạt động này tôi thường xuyên tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi
như: Cô giáo, bác sỹ, xây dựng doanh trại, xây dựng ngã tư đường phố Các trò
chơi đóng kịch, Cây tre trăm đốt, hai anh em, quả bầu tiên Thông qua đó để
giáo dục những kỹ năng sống cho trẻ, bởi trong các trò chơi xã hội này trẻ sẽ
được hình thành và phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo.
C. Giáo dục kỹ năng sống qua góc thực hành kỹ năng sống cho trẻ
Ngoài ra tôi còn xây dựng góc thực hành kỹ năng sống cho trẻ chơi
thường xuyên như: Cách đóng mở cửa, lấy và uống nước, cách gắp bằng các loại
kẹp, quét rác trên sàn, cách rót nước bằng bình lọ miệng tròn to, cách sâu dây
qua các đối tượng có khuyết nhỏ, cách đan nong mốt ( 5 nan), cách tự tết tóc cho
mình, cho bạn.
Hình ảnh : Trẻ tết tóc cho bạn và chơi góc thực hành kỹ năng sống
- Đây là cơ hội tốt nhất để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Vì vậy tôi đã
thường xuyên tổ chức cho trẻ các trò chơi mang tính lành mạnh để trẻ được
tham gia học tập và vui chơi.
d. Giáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động trải nghiệm: Để rèn luyện
kỹ năng tự tin cho trẻ tôi luôn tổ chức các hoạt động trải nghiệm như:“ Vui hội
trăng rằm”, “Ngày tết quê em”; Ngày hội 20/10, 20/11 của mẹ bà và cô giáo
Thông qua các hoạt động trải nghiệm trẻ được tự làm đèn ông sao, bày mâm ngũ
quả, làm bánh trung thu, làm thiếp tặng bà, mẹ, cô, được gói bánh trưng, cắm
hoa, hát múa Trẻ được tham gia vào việc chuẩn bị cũng như thực hiện các hoạt
động trong buổi trải nghiệm, trẻ sẽ có cơ hội chia sẻ ý tưởng, được tham gia vào
các hoạt động tập thể, được tự sáng tạo, điều đó sẽ giúp trẻ cảm nhận được sự
quan trọng của bản thân mình .
19
Hình ảnh: Hoạt động trải nghiệm vui hội trăng rằm
1. 5. Biện pháp 5: Giáo dục trẻ kỹ năng sống thông qua các hoạt động
khác trong ngày.
- Ngoài hoạt động chung, hoạt động vui chơi ra tôi còn hướng dẫn dạy trẻ
kỹ năng sống thông qua chế độ sinh hoạt hang ngày các như:
- Trong giờ đón trả trẻ: Tôi cùng các giáo viên khác trò chuyện với trẻ, giáo
dục trẻ kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tự cất giầy dép, ba lô đúng nơi quy định ngoài
ra tôi còn dạy trẻ biết chào hỏi, biết nói lời xin lỗi, biết nói cảm ơi, không nói leo
khi người khác nói, không tự tiện lấy đồ và sử dụng đồ của người khác
Hình ảnh: Các con lớp 5TA2 đã có kỹ năng cất, giầy dép
- Trong giờ điểm danh:Tôi cho trẻ tập kỹ năng quan tâm đến bạn bằng
cách bạn phát hiện ra bạn vắng mặt, lý do làm sao bạn vắng mặt, cùng đếm số
bạn có mặt ngày hôm nay, mạnh dạn nói lên tên mình..
- Trong giờ trò chuyện đầu giờ: Tôi hướng dẫn cho trẻ tập và thực hành
cho trẻ kỹ năng lắng nghe bạn nói, tự tin nói trước đám đông, biết tham gia khởi
đầu, tiếp nối và kết thúc buổi trò chuyện.
20 File đính kèm:
mot_so_bien_phap_day_ky_nang_song_cho_tre_mau_giao_5_6_tuoi.pdf
