Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi A3 tích cực tham gia các hoạt động thực hành trải nghiệm
Như chúng ta đã biết việc học luôn phải đi đôi với thực hành, lý thuyết phải gắn liền với thực tiễn thì người học mới tiếp thu kiến thức nhanh và nhớ lâu hơn. Nếu việc học lý thuyết suông mà không được thực hành thì khi trẻ bước ra xã hội trẻ sẽ không biết vận dụng kiến thức đã được học trong trường lớp vào thực tế.
Vì vậy đòi hỏi người giáo viên cần năng động, sáng tạo đổi mới tư duy, cách dạy, phối hợp linh hoạt cách dạy truyền thống với hiện đại để phù hợp với khả năng của trẻ làm cho trẻ dễ hiểu, dễ lĩnh hội và làm theo yêu cầu của cô. Do đó trẻ mầm non cần được tiếp cận với những phương pháp dạy học mới như tổ chức dạy học theo hướng trải nghiệm phù hợp với tâm lý của trẻ cũng như phù hợp với bối cảnh địa phương trường lớp. Từ đó phát triển toàn diện cho trẻ về 5 mặt Đức - Trí - Lao - Thể - Mỹ.
Nhưng trên thực tế, các giáo viên khi tổ chức các hoạt động cho trẻ vẫn còn theo lối mòn truyền thống, việc tổ chức các hoạt động vẫn là cô hướng dẫn trẻ. Trẻ tiếp thu kiến thức một cách thụ động, trẻ thực hiện làm theo chứ chưa dám tạo ra những đột phá. Trẻ chưa tích cực chủ động, còn rụt rè nhút nhát.
Do đó, nhằm khơi gợi sự hứng khởi và thúc đẩy tinh thần tích cực của trẻ trong các hoạt động thực hành trải nghiệm, yêu cầu giáo viên cần bền bỉ, linh hoạt và không ngừng cải tiến phương pháp giảng dạy
ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN YÊN THẾ TRƯỜNG MẦM NON TAM TIẾN ****** BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP HUYỆN CHU KỲ 2024 - 2026 Tên biện pháp: Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi A3 tích cực tham gia các hoạt động thực hành trải nghiệm Họ và tên: Nguyễn Thị Thủy Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Đối tượng giảng dạy: Mẫu giáo 4-5 tuổi Chức vụ: Giáo viên Tam Tiến, ngày tháng năm 2024 Tam Tiến, tháng 3 năm 2023 1 PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ Như chúng ta đã biết việc học luôn phải đi đôi với thực hành, lý thuyết phải gắn liền với thực tiễn thì người học mới tiếp thu kiến thức nhanh và nhớ lâu hơn. Nếu việc học lý thuyết suông mà không được thực hành thì khi trẻ bước ra xã hội trẻ sẽ không biết vận dụng kiến thức đã được học trong trường lớp vào thực tế. Vì vậy đòi hỏi người giáo viên cần năng động, sáng tạo đổi mới tư duy, cách dạy, phối hợp linh hoạt cách dạy truyền thống với hiện đại để phù hợp với khả năng của trẻ làm cho trẻ dễ hiểu, dễ lĩnh hội và làm theo yêu cầu của cô. Do đó trẻ mầm non cần được tiếp cận với những phương pháp dạy học mới như tổ chức dạy học theo hướng trải nghiệm phù hợp với tâm lý của trẻ cũng như phù hợp với bối cảnh địa phương trường lớp. Từ đó phát triển toàn diện cho trẻ về 5 mặt Đức - Trí - Lao - Thể - Mỹ. Nhưng trên thực tế, các giáo viên khi tổ chức các hoạt động cho trẻ vẫn còn theo lối mòn truyền thống, việc tổ chức các hoạt động vẫn là cô hướng dẫn trẻ. Trẻ tiếp thu kiến thức một cách thụ động, trẻ thực hiện làm theo chứ chưa dám tạo ra những đột phá. Trẻ chưa tích cực chủ động, còn rụt rè nhút nhát. Do đó, nhằm khơi gợi sự hứng khởi và thúc đẩy tinh thần tích cực của trẻ trong các hoạt động thực hành trải nghiệm, yêu cầu giáo viên cần bền bỉ, linh hoạt và không ngừng cải tiến phương pháp giảng dạy. Ý thức sâu sắc về ý nghĩa của việc tăng cường chất lượng hoạt động thực hành trải nghiệm cho trẻ, tôi đã tìm hiểu và lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi A3 tích cực tham gia các hoạt động thực hành trải nghiệm” để triển khai và áp dụng, góp phần giúp trẻ học tập, vui chơi hiệu quả và phát triển toàn diện. PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng 1.1. Ưu điểm * Về phía nhà trường: Ban giám hiệu nhà trường luôn chú trọng và hỗ trợ tích cực bằng cách cung cấp cơ sở vật chất như thiết bị giảng dạy, đồ chơi học tập, tivi,... Để giáo viên thuận lợi tổ chức các hoạt động thực hành và khám phá cho trẻ. 2 Tích cực, nhiệt tình bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên. * Về phía giáo viên: Giáo viên trong lớp có trình độ trên chuẩn. Là một giáo viên trẻ luôn yêu nghề mến trẻ, tận tình chăm sóc trẻ như chính con em của mình, tôi luôn vui vẻ, gần gũi, cởi mở với trẻ. Các giáo viên trong trường với tinh thần đoàn kết cao, giúp đỡ lẫn nhau, thường xuyên trao đổi những phương pháp hay, sáng tạo. * Về phía trẻ: Tất cả trẻ đều đã hoàn thành chương trình mẫu giáo 3 tuổi, tích lũy được những kiến thức và kỹ năng cơ bản, đồng thời có hứng thú với việc tìm tòi, khám phá và luôn thể hiện tinh thần say mê học hỏi. * Về phía phụ huynh: Nhận được sự đồng hành tích cực từ cha mẹ học sinh, cả về tinh thần lẫn vật chất, đặc biệt là sự hỗ trợ các vật liệu và dụng cụ cần thiết để tạo đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động thực hành trải nghiệm. 1.2. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân * Giáo viên: - Hạn chế: Giáo viên chưa xây dựng một không gian học tập và vui chơi trong và ngoài lớp học thực sự hiệu quả để khơi dậy sự năng động, chủ động và sáng tạo ở trẻ. Việc bố trí dụng cụ và đồ chơi cho các hoạt động của trẻ còn thiếu khoa học, chưa phù hợp, đồng thời đồ dùng và đồ chơi còn đơn điệu, thiếu tính thẩm mỹ và đa dạng. - Nguyên nhân: Vì chưa đủ tự tin trong việc áp dụng cách tiếp cận mới, giáo viên còn hạn chế trong triển khai các hoạt động thực hành cho trẻ theo định hướng tập trung vào trẻ. Giáo viên vẫn sử dụng hình thức truyền thống, chưa đổi mới, sáng tạo. * Trẻ em: - Hạn chế: Trẻ thiếu tự tin, rụt rè, nhút nhát và vốn kinh nghiệm chưa phong phú. Chưa tích cực tham gia các hoạt động thực hành trải nghiệm. - Nguyên nhân: Trong cùng một nhóm tuổi, sự khác biệt ở mức độ hứng thú, khả năng tiếp thu và sự tham gia của từng trẻ đã gây khó khăn cho giáo viên trong việc lên kế hoạch và tổ chức các hoạt động phù hợp. 3 * Phụ huynh: - Hạn chế: Bố mẹ chỉ chú ý đến dạy trẻ kiến thức mà không để ý đến việc dạy trẻ các kỹ năng thực hành cơ bản về các sự vật hiện tượng, cuộc sống xung quanh trẻ. - Nguyên nhân: Do phụ huynh bận rộn với công việc và thiếu thời gian quan tâm đến con. Phụ huynh vẫn chưa tích cực, hợp tác với giáo viên trong việc triển khai các hoạt động thực hành cho trẻ ở nhà. 2. Biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi A3 tích cực tham gia các hoạt động thực hành trải nghiệm 2.1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường cho trẻ được thực hành trải nghiệm 2.1.1. Nội dung biện pháp Để giúp cho việc xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động thực hành trải nghiệm được thuận lợi và có hiệu quả tôi đã xây dựng môi trường vật chất trong lớp và ngoài lớp học theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Xây dựng đồng bộ môi trường giáo dục bên trong, bên ngoài lớp học có ứng dụng phương pháp giáo dục tiên tiến STEM. Xây dựng môi trường tâm lý- xã hội thân thiện, tích cực cho trẻ. 2.1.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp a) Môi trường vật chất * Xây dựng môi trường trong lớp học Việc sắp xếp tạo môi trường hợp lý trong lớp học là một điều hết sức quan trọng đối với việc học và tiếp thu của trẻ. Cô luôn phải sáng tạo lấy trẻ làm trung tâm. Nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường lớp học vì vậy mà ngay từ đầu năm học bản thân tôi đã kết hợp với giáo viên cùng lớp thực hiện trang trí lớp theo hướng mở, thiết kế môi trường giáo dục theo tiếp cận STEM, tôi luôn muốn trang bị cho trẻ một thế giới tự nhiên và một môi trường học tập tốt nhất ngay tại lớp của trẻ. Tôi đã thiết kế môi trường học tập với không gian được tổ chức hợp lý, dụng cụ và đồ chơi được bố trí an toàn, đẹp mắt, thân thiện, thu hút, đồng thời linh hoạt và dễ điều chỉnh để phù hợp với nhu cầu và sở thích của trẻ. Các đồ dùng và đồ chơi trong từng góc được bố trí hợp lý, dễ dàng quản lý, bảo quản và vệ sinh. Các góc chơi được thiết kế phù hợp với tầm nhìn của trẻ, giúp trẻ dễ dàng tiếp cận và sử dụng đồ chơi, đáp ứng nhu cầu trải nghiệm và phát triển của 4 trẻ với đa dạng đồ chơi. Tận dụng các góc/khu vực chơi có sẵn trong lớp để đưa các tài liệu, vật liệu giúp trẻ học về STEM, tôi tự làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo để phục vụ cho các hoạt động học, hoạt động chơi của trẻ từ các nguyên vật liệu tự nhiên, tận dụng các nguồn phế liệu như chai, lọ, bìa báo, đồ dùng hỏng Khuyến khích trẻ làm cùng cô và tạo ra các sản phẩm. Sau đó cho trẻ mang sản phẩm của mình để trưng bày ở các góc. Từ đó tạo sự thích thú cho trẻ, trẻ phấn khởi và trân trọng sản phẩm của mình, của bạn và khích lệ tinh thần học tập của trẻ, trẻ sẽ tích cực hơn khi tham gia các hoạt động tiếp theo. Tôi luôn tìm tòi học tập kinh nghiệm từ đó sắp xếp các góc sao cho hợp lý, hấp dẫn kích thích trẻ tự do lựa chọn tham gia tùy theo sở thích và khả năng. Các góc không gian chính trong lớp học luôn được bố trí một cách sáng tạo, thân thiện phù hợp với tâm lý của trẻ. Tên các góc đơn giản, có cả chữ tiếng việt và tiếng anh. Luôn sưu tầm và làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo từ các nguyên vật liệu khác nhau, yêu cầu đồ dùng đồ chơi phải gần gũi quen thuộc với cuộc sống hàng ngày của trẻ và đồng thời đảm bảo không gian để trẻ hoạt động vui chơi theo theo ý thích của trẻ. Dưới đây là một số hình ảnh các góc trang trí trong lớp học: 5 Tôi luôn sưu tầm và khuyến khích phụ huynh cùng trẻ sưu tầm, ủng hộ các nguyên vật liệu thiên nhiên để làm đồ dùng đồ chơi sử dụng trong hoạt động chơi, thực hành trải nghiệm của trẻ. Hình ảnh: Phụ huynh và trẻ sưu tầm nguyên vật liệu tự nhiên Tôi luôn quan sát theo dõi trẻ cách sử dụng đồ dùng, đồ chơi để từ đó có ý tưởng thay đổi hoặc bổ sung đồ dùng đồ chơi cho phù hợp và có kế hoạch tạo ra các biện pháp tiếp theo giúp trẻ phát triển một cách toàn diện 6 Hình ảnh: Trẻ tham gia hoạt động góc và âm nhạc Tôi còn chú ý đến khoảng tường rộng của lớp để xây dựng góc trải nghiệm, góc kỹ năng cho trẻ. Ở góc này, trẻ có thể chơi các trò chơi như tết tóc cho bé gái, chọn kiểu tóc, trang phục phù hợp cho bé trai, bé gái, gấp quần áo hay thể hiện khả năng sáng tạo của mình khi đan, tết, buộc dây giày, thắt nơ, tùy vào khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân trẻ. Hình ảnh: Trẻ khéo léo thực hiện các kỹ năng Trong lớp tôi còn làm góc thư viện trang trí đẹp mắt, hấp dẫn, thu hút trẻ. Tận dụng các nguyên liệu có sẵn ở địa phương, vận động phụ huynh học sinh của lớp ủng hộ các nguyên vật liệu trong gia đình như: Vỏ gối hỏng, chăn cũ bỏ đi, lốp xe ô tô, bàn học của các anh chị không sử dụng nữa... Để làm đệm, bàn cho trẻ ngồi. Tận dụng các quyển sách, tranh truyện, sách vải do giáo viên tự làm để cho trẻ hoạt động thực hành trải nghiệm, trẻ rất hào hứng tham gia. 7 Hình ảnh: Các đồ dùng đồ chơi cô- trẻ và phụ huynh cùng làm Tạo cơ hội cho trẻ tham gia các hoạt động sáng tạo trong các ngày hội, lễ như: Ngày hội đến trường, làm lồng đèn dịp Trung Thu, và thiết kế thiệp tặng bà, mẹ vào ngày 20/10. Hình ảnh: Trẻ tham gia trải nghiệm làm lồng đèn trung thu Hình ảnh: Trẻ tham gia trải nghiệm làm bưu thiếp * Xây dựng môi trường ngoài lớp học Tôi cũng luôn trú trọng việc tạo môi trường bên ngoài cho trẻ học tập, khám phá. Chính vì vậy tôi rất quan tâm và thực hiện có hiệu quả. Khu vực hành lang phía trước lớp tôi trang trí xây dựng góc thiên nhiên để cho trẻ chăm sóc 8 cây cối, nhặt cỏ, bắt sâu, tưới nước vào mỗi buổi sáng hay trong hoạt động vui chơi ở góc thiên nhiên, từ đó tạo cho trẻ thói quen chăm sóc cây cối hằng ngày và trẻ được tiếp xúc với thiên nhiên nhiều hơn. Ở góc này, tôi đã sắp xếp các công cụ để trẻ hoạt động, thiết bị quan sát, đo lường và các cây xanh để trẻ thực hành chăm sóc Hình ảnh: Trẻ chăm sóc cây, hoa góc thiên nhiên Ngoài ra tôi còn tổ chức cho trẻ cùng cô xây dựng những nội dung có thể chơi được ở ngoài trời tạo cho trẻ hứng thú và tham gia một cách tích cực, có hiệu quả như chơi những trò chơi dân gian, tôi cùng với giáo viên trong trường xây dựng thư viện của bé và tổ chức cho trẻ được hoạt động, được xem sách với những thể loại sách về khoa học, kĩ thuật, công nghệ, toán, truyện thơ, kỹ năng sống vv Những cuốn sách xinh xắn, những hình ảnh sinh động, những câu chuyện hấp dẫn khiến trẻ hứng thú. Trẻ tham gia vào các hoạt động, được nghe và luyện tập kể lại những câu chuyện hấp dẫn. Không chỉ đọc sách tại thư viện, trẻ còn được làm quen với sách mọi lúc mọi nơi như trẻ xem sách, "đọc" sách trong giờ hoạt động ngoài trời, ở khu vui chơi vận động, trên ghế đá, .... Từ đó giúp trẻ có thêm nhiều những trải nghiệm mới mẻ. 9 Hình ảnh: Trẻ tham gia trò chơi dân gian và xem sách cùng cô Ban giám hiệu cùng giáo viên trong nhà trường đã sáng tạo và làm các khu trải nghiệm ngoài trời cho trẻ trải nghiệm: vườn rau sạch của bé, khu bé với cát, sỏi Thông qua các khu vực khám phá, nhằm khuyến khích trẻ phát triển sự năng động và hứng thú, trẻ vừa học vừa chơi, chơi là phương pháp học. Điều này giúp trẻ có cơ hội tìm hiểu, trải nghiệm và giải quyết các tình huống thực tế trong sinh hoạt hàng ngày, đồng thời phát huy tối đa tiềm năng của mình. Cải tạo khu vực vui chơi vận động: Khuôn viên trường học rộng rãi, thoáng mát giúp trẻ tham gia vào các trò chơi thể chất ngoài trời như đá bóng, leo cầu trượt nhằm phát triển kỹ năng vận động. Trẻ được trải nghiệm vui chơi hàng ngày giúp trẻ nhanh nhẹn, khỏe mạnh, phát triển các tố chất vận động. Ngoài ra còn có khu vực, trải nghiệm khám phá khoa học, trải nghiệm với cát, nước, sỏi, con đường trải nghiệm, thả chìm nổi, đong đo nước là những đồ chơi giáo viên tự sáng tạo ra để cho trẻ thực hành, trải nghiệm, ngoài trời cũng có môi trường cho trẻ hoạt động tạo hình, nghệ thuật đã thu hút trẻ như làm tranh từ lá cây hay các nguyên vật liệu thiên nhiên, làm con vật từ lá cây, vẽ tranh cát, tranh đá Hình ảnh: Khu vui chơi trải nghiệm của bé 10 Hình ảnh: Trẻ chơi với những đồ chơi, trò chơi ngoài trời Hình ảnh: Trẻ làm đồ chơi sáng tạo b) Môi trường tâm lý - xã hội * Môi trường tâm lý: cần được hình thành qua sự giao tiếp giữa giáo viên, phụ huynh và trẻ, tạo ra một không gian tinh thần thoải mái, vui tươi và hạnh phúc để giúp trẻ cảm thấy an toàn, tự tin và tích cực trong các hoạt động. Trong môi trường này, trẻ được quan sát và trải nghiệm sự ứng xử tôn trọng, công bằng từ giáo viên và giữa các thành viên trong môi trường học. Cảm xúc của trẻ và người lớn được điều chỉnh và kiểm soát phù hợp trong mối quan hệ giữa người lớn và trẻ em, cũng như giữa các trẻ. Để xây dựng không gian tích cực cho trẻ, tôi luôn sẵn sàng thử nghiệm và khám phá cùng trẻ, khuyến khích trẻ đặt câu 11 hỏi, chia sẻ ý tưởng, đồng thời tạo cơ hội cho trẻ thử nghiệm và học từ sai lầm mà không bị phán xét. * Môi trường xã hội: - Tạo môi trường giao tiếp thân thiện Để trẻ cảm thấy tự tin và hứng thú tham gia vào các hoạt động thực hành trải nghiệm, tôi đã thực hiện các biện pháp giúp trẻ trở nên mạnh mẽ và chủ động hơn trong việc tham gia các hoạt động khám phá và học tập. + Luôn luôn vui vẻ, thân thiện và trò chuyện với trẻ, tôi chú ý đến giọng nói, cử chỉ, thái độ của mình để giúp trẻ tự tin giao tiếp, nói ra suy nghĩ, ý tưởng của mình. Khi trẻ gặp khó khăn tôi thường khích lệ, động viên để trẻ mạnh dạn chia sẻ, tự tin giao tiếp và tích cực tham gia các hoạt động thực hành trải nghiệm. + Đẩy mạnh các hoạt động giao tiếp giữa trẻ với trẻ, trẻ với giáo viên và trẻ với những người xung quanh. - Tạo môi trường giao tiếp phong phú: Thông qua các ngày hội, ngày lễ, ). Trẻ được tạo nhiều cơ hội để giao tiếp, học hỏi và nâng cao kiến thức, đồng thời phát triển các kỹ năng sống cần thiết và có được những trải nghiệm quý giá. - Tạo môi trường khuyến khích trẻ chủ động tham gia các hoạt động thực hành trải nghiệm và tự tin giao tiếp. Ví dụ: Khi cô cho trẻ được thực hành trải nghiệm đóng vai cô bán hàng tôi hình thành cho trẻ thói quen, cách giao tiếp, ứng xử văn hóa giữa người bán và người mua. Qua đó tạo mối quan hệ thân thiện giữa trẻ với trẻ hoặc cô cũng đóng vai tham gia chơi cùng với trẻ từ đó tạo nên mối liên hệ giữa cô với trẻ gần gũi hơn. Qua hoạt động trải nghiệm đóng vai trẻ thích thú, khuyến khích trẻ chủ động, tích cực tham gia trải nghiệm, mạnh dạn, tự tin, thử sức với nhiều vai chơi khác nhau và nhiều hoạt động trải nghiệm khác. video trẻ chơi bán hàng.mp4 Video trẻ chơi bán hàng 2.1.3. Kết quả áp dụng biện pháp Tạo nên sự đổi mới trong xây dựng môi trường xanh, an toàn, thân thiện đáp ứng yêu cầu lấy trẻ làm trung tâm phù hợp với tình hình thực tế, giúp trẻ được tiếp cận STEM một cách tự nhiên và chủ động tham gia các hoạt động thực hành trải nghiệm. 12 2.2. Biện pháp 2: Tổ chức cho trẻ thực hành trải nghiệm mọi lúc, mọi nơi 2.2.1. Nội dung biện pháp Tổ chức cho trẻ thực hành trải nghiệm ở mọi lúc mọi nơi thông qua tất cả các hoạt động như: Giờ đón trẻ-trò chuyện buổi sáng, hoạt động học có chủ đích, hoạt động vui chơi, trong giờ ăn, tích hợp vào hoạt động chiều, lễ hội, hội thi.... 2.2.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp * Giờ đón trẻ, trò chuyện buổi sáng: Tôi luôn trò chuyện thân thiện và cởi mở với trẻ ở bất kỳ thời điểm nào, đặc biệt là trong giờ đón trẻ. Trò chuyện với trẻ về những nội dung trẻ đã, đang và sẽ được trải nghiệm. Ví dụ: Trong hoạt động trải nghiệm “Cảm nhận của đôi bàn tay” thuộc chủ đề bản thân, tôi khuyến khích trẻ trả lời các câu hỏi: Làm gì để bảo vệ đôi tay luôn sạch đẹp? Chúng ta cần làm gì để đôi bàn tay không bị đau? Vì sao chúng ta phải rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh để bảo vệ sức khỏe? Những câu hỏi dễ hiểu, giúp ôn luyện kiến thức cũ và mở rộng thêm kiến thức mới cho trẻ vừa thể hiện sự yêu thương, quan tâm, chăm sóc, tạo nên mối quan hệ gần gũi, thân thiện giữa cô và trẻ. Từ đó trẻ sẽ có ý thức tự giác hơn, thực hiện tốt các nội quy ở lớp và giữ gìn vệ sinh cá nhân Cô thường xuyên trò chuyện với trẻ trong thời gian đón trẻ để tăng thêm sự gần gũi, gắn bó với trẻ. Qua đây cũng giúp trẻ củng cố lại các kiến thức đã học * Hoạt động học có chủ đích Tôi chọn các hoạt động trải nghiệm gần gũi và phù hợp với trẻ. Ví dụ: Chủ đề: “Gia đình” tôi cho trẻ trải nghiệm làm quà, làm thiệp tặng bà, tặng mẹ, tặng cô,... Nhân dịp 20/10. Chủ đề “Nghề nghiệp” làm quà tặng cô giáo ngày 20/11, bằng các nguyên vật liệu thiên nhiên: cây cỏ, hoa lá, nắp chai, bòn bon..., tôi cho trẻ thực hiện theo nhóm, trẻ cùng lên ý tưởng và thỏa thuận về tấm thiệp hay món quà mà nhóm mình định làm, sau đó vẽ bản thiết kế và thực hiện theo ý tưởng bản thiết kế của nhóm mình, phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của trẻ và tự tin khi thể hiện bản thân qua đó trẻ biết yêu thương và biết ơn bà, mẹ, cô giáo của mình. 13 Hình ảnh: Trẻ trải nghiệm làm quà tặng - Hoạt động: Khám phá khoa học Tôi cũng tạo ra các cơ hội cho trẻ trải nghiệm thực hành như: Khám phá sự kỳ diệu của nước, nghiên cứu vật nổi và vật chìm, thay đổi màu lá cải thảo, hoặc tìm hiểu quá trình lớn lên của cây (bé gieo hạt, bé trồng cây) để trẻ tự trải nghiệm, làm thí nghiệm và diễn giải các hiện tượng cùng kết quả. 14 Trẻ làm thí nghiệm vật chìm-vật nổi Hình ảnh: Bé chia cây ra trồng và quan sát sự phát triển của cây - Hoạt động: Làm quen với văn học. Tôi cho trẻ được thực hành trải nghiệm đóng vai các nhân vật trong truyện. Thông qua các hoạt động đóng vai, trẻ được thể hiện mình là một thành viên của xã hội qua đó trẻ phát triển ngôn ngữ cá nhân hay nói cách khác trẻ biết được mình là ai, mình đang thể hiện vai của ai đó trong câu chuyện. Vì thế trẻ phải cố gắng thực hiện các lời nói, cử chỉ, điệu bộ, hành vi sao cho thật giống nhất, ở đây không chỉ là giao tiếp mà còn có cả thái độ, hành vi, cử chỉ của trẻ cũng được củng cố và trở thành thói quen. Để trẻ hứng thú hơn tôi còn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng sinh động, từ đó giúp trẻ tiếp cận các tác phẩm văn học một cách thú vị hơn. 15 - Hoạt động: Giáo dục âm nhạc. Ứng dụng công nghệ thông tin sưu tầm các hình ảnh và tạo ra các slide đẹp, sưu tầm các bài hát, bản nhạc hay âm thanh các nhạc cụ kết hợp đa văn hóa . Cho trẻ lựa chọn để chơi các trò chơi âm nhạc giúp trẻ được trải nghiệm nhiều thể loại nhạc khác nhau như nhạc thiếu nhi, nhạc dân ca, và nhiều loại nhạc cụ âm nhạc khác nhau. Qua đó cho trẻ được tiếp cận STEM chế tạo và sử dụng nhạc cụ, biểu diễn vận động theo âm nhạc hoặc sáng tạo trang phục để biểu diễn văn nghệ. Thông qua ứng dụng Suno AI tôi sáng tác ra các bài hát, bản nhạc hay, phù hợp với trẻ, hỏi trẻ: Con thích sáng tác bài hát để tặng ai? Con muốn nói điều gì với mẹ? Sau khi trẻ nói lên mong muốn của trẻ, qua ứng dụng cô giúp trẻ tạo ra sản phẩm. Như vậy trẻ rất hứng thú và tương tác tốt với cô với bạn ở những giờ học lần sau. * Thông qua hoạt động vui chơi - Hoạt động góc Từ những hoạt động vui chơi này hình thành cho trẻ kỹ năng hoạt động nhóm, tính tự lập, biết tự thoả thuận với nhau về cách chơi và nội dung chơi cũng như vai chơi Quá trình trẻ hoạt động theo nhóm đó là quá trình trẻ có nhiều cơ hội, nhiều điều kiện nhất để phát triển ngôn ngữ giao tiếp, ứng xử, lĩnh hội và trao đổi cho nhau những kỹ năng xã hội. Đây cũng chính là một “xã hội” dưới con mắt trẻ thơ. Ví dụ: Khi chơi góc phân vai trẻ được đóng vai bố, mẹ, con, cô giáo, bác sĩ, bán hàng,.. Trẻ phải tự hoá thân vào các nhân vật, tự suy nghĩ và tưởng tượng ra nội dung của các câu giao tiếp làm sao có ý nghĩa và 16 phải biết cách diễn đạt ý kiến của mình cho các bạn trong nhóm chơi hiểu để phối hợp cùng các bạn diễn thành công các vai chơi. Hình ảnh: Bé tham gia đóng vai - Hoạt động ngoài trời Thông qua hoạt động ngoài trời trẻ được tự tìm tòi, tự trải nghiệm và khám phá thiên nhiên, quan sát, nhận xét các sự vật, hiện tượng tự nhiên xung quanh trẻ từ đó rút ra kinh nghiệm cho bản thân. Trẻ được tự do, thoải mái dạo chơi ngoài trời và hít thở không khí trong lành. Ví dụ: Khi cho trẻ trải nghiệm về sự đa dạng của các loại hoa, tôi sắp xếp cho trẻ đi thăm các vườn hoa trong trường, lớp mình và các lớp khác. Quan sát xong, tôi cho trẻ tự chia sẻ những hiểu biết, những gì trẻ nhìn thấy, trẻ nghĩ về đối tượng được quan sát đó một cách thoải mái, không gò ép. Trẻ chia sẻ xong tôi thường không nhận xét ngay mà sẽ hỏi những trẻ khác nhận xét, bổ sung ý kiến của bạn sau đó tôi mới đi tới kết luận cuối cùng cho trẻ. 17 Hình ảnh: Trẻ tham quan vườn rau, hoa của trường * Trong giờ ăn Trong giờ ăn, tôi để trẻ tự sắp xếp bàn ăn, tự lấy ghế ngồi, chuẩn bị khăn lau và đĩa để đựng cơm rơi vãi. Tôi luôn cho trẻ thực hành kỹ năng xếp hàng ngay ngắn, lần lượt lên lấy khay cơm của mình về chỗ. Tôi giáo dục trẻ trong khi ăn phải ăn hết xuất, biết ăn tất cả các món ăn, ăn phải gọn gàng không được để cơm rơi cơm vãi trên bàn hay dưới đất, phải biết quý trọng không lãng phí nhằm hình thành cho trẻ thói quen ăn uống có văn hóa. Dạy trẻ thực hành trải nghiệm: Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, dạy trẻ biết cách sử dụng đồ dùng vật dụng trong ăn uống đúng cách, dạy trẻ ngồi ngay ngắn trong khi ăn, không được quay ngang quay ngửa tránh làm đổ cơm của mình và các bạn. Trẻ biết mời cô, mời bạn trước khi ăn, ăn xong biết giúp cô cất dọn đồ dùng. 18 Hình ảnh: Trẻ rửa tay trước khi ăn và trẻ ăn cơm trưa * Tích hợp vào hoạt động chiều Vào những giờ hoạt động chiều tôi cũng thường xuyên tổ chức cho trẻ thực hành trải nghiệm những kỹ năng như rửa tay bằng xà phòng; tránh xa những đồ dùng, vật dụng, những nơi nguy hiểm; kỹ năng đan tết - buộc dây giày; kỹ năng xếp dép; kỹ năng phòng chống bị bắt cóc; kỹ năng phòng chống dịch bệnh, kỹ năng đội mũ bảo hiểm đúng cách . Hình ảnh: Một số kỹ năng trẻ được trải nghiệm thông qua hoạt động chiều 19 * Thông qua các hoạt động lễ hội, hội thi Với những hoạt động hội thi và biểu diễn những tiết mục văn nghệ trong năm học của trường, tôi đã cho trẻ tham gia một cách tích cực. Các hoạt động này đã giúp trẻ tự tin, mạnh dạn và đặc biệt là thể hiện những năng khiếu của trẻ, phát hiện khả năng của trẻ kịp thời một cách tự nhiên để bồi dưỡng, tạo cơ hội để trẻ được tham gia trải nghiệm. Hình ảnh: Trẻ tham gia biểu diễn văn nghệ 2.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp Tổ chức các hoạt động thực hành trải nghiệm theo phương pháp lấy trẻ làm trung tâm mang lại nhiều giá trị cho trẻ, phụ huynh và nhà trường, giúp trẻ phát triển sự tự tin, năng động và sáng tạo, khơi dậy sự tò mò và hứng thú khám phá, đồng thời kích thích khả năng tưởng tượng phong phú của trẻ. Giáo viên lúc này không chỉ đơn thuần là người giảng dạy mà còn là người bạn tham gia hỗ trợ ủng hộ trẻ trong suốt quá trình học tập trải nghiệm. Chính nhờ các hoạt động thực hành trải nghiệm đó mà tôi thấy được trên trẻ những kết quả học tập đáng ngưỡng mộ. Trẻ đã biết hợp tác, chia sẻ cùng bạn để cùng nhau đi giải quyết vấn đề, tăng tính tương tác, tinh thần đoàn kết trong suốt quá trình tham gia thực hành hoạt động trải nghiệm. Phụ huynh vui vẻ, yên tâm hơn khi gửi con em mình cho giáo viên và nhiệt tình tham gia các phong trào, hoạt động trải nghiệm ở trường, ở lớp.
File đính kèm:
mot_so_bien_phap_giup_tre_4_5_tuoi_a3_tich_cuc_tham_gia_cac.docx
