Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động Làm quen chữ cái cho trẻ 5-6 tuổi

 Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ L... 
 Trường Mầm Non Phong Thạnh Tây
 Thứ 6, 14/10/2022 | 08:19
 Một số biện pháp giúp trẻ
 phát triển ngôn ngữ thông
 qua hoạt động “ Làm quen
 chữ cái” cho trẻ 5-6 tuổi
 I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
 “ Trẻ lên ba cả nhà tập
 nói”
 Như chúng ta đã biết đối với những đứa trẻ lớn lên khi
 biết ê, a biết gọi bà gọi mẹ . thì đây chính là điều đáng vui
 mừng quan trọng nhất đối với sự hình thành giai đoạn tiền ngôn
 ngữ cho trẻ.Chính vì vậy việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là sự
 rất cần thiết, bởi vì ngôn ngữ chính là công cụ học tập và để vui
 chơi. Ngôn ngữ có vai trò quyết định sự phát triển tâm lý của
 trẻ, giúp trẻ điều chỉnh được các hành vi chuẩn mực đạo đức
 của mình, qua đó phát triển ngôn ngữ còn giúp hình thành nhân
 cách cho trẻ một cách toàn diên nhất, nhờ có ngôn ngữ mà trẻ
 có thể tư duy linh hoạt nhạy bén hơn trong các hoạt động học,
 họat động vui chơi, trẻ biết nhận xét , biết thể hiện biết nói lên
 những suy nghĩ non nớt của mình thông qua những hình ảnh và
 những hành động khi trẻ được tiếp súc với môi trường xung
 quanh.
 Bản thân tôi được đảm nhiệm dạy lớp lá trong nhiều năm
 qua và năm 2020- 2021 tôi tiếp tục đảm nhiệm lớp lá 4.Chính vì
 vậy bản thân tôi đã nhận thấy rằng việc phát triển ngôn ngữ cho
 trẻ là rất cần thiết và quan trọng hơn hết, và tôi đã mạnh dạn
 đưa ra một số biện pháp để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một
1 of 9 5/14/2025, 4:32 PM Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ L... 
 cách mạch lạc rỏ ràng hơn thông qua hoạt động “ làm quen chữ
 cái”. Với mong muốn trẻ sẽ nhận biết được 29 chữ cái và biết
 được cấu tạo của chữ cái như thế nào, qua đó việc trẻ nhận biết
 được 29 còn là giai đoạn tiền ngôn ngữ giúp cho trẻ tự tin hơn
 khi trẻ bước vào lớp một. Do vậy để trẻ phát triển ngôn ngữ
 một cách mạch lạc rỏ ràng, nhận biết chữ cái được trong các
 hoạt động học, hoạt động vui chơi và mọi lúc mọi nơi trong
 cuộc sống. Bản thân tôi luôn suy nghĩ và luôn sáng tạo như thế
 nào để trẻ có thể nhận biết chữ cái một cách nhanh và dể dàng
 nhất.
 Nhận biết được tầm quan trọng của việc phát triển ngôn
 ngữ, tôi đã chọn đề tài với nội dung đưa ra một số biện pháp
 giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ Làm quen
 chữ cái” cho trẻ 5-6 tuổi.
 II. NỘI DUNG:
 1. Thực trạng:
 Phát triển ngôn ngữ ở trẻ sẽ được phát triển dần theo độ
 tuổi khác nhau, khả năng vốn từ của trẻ cũng từ ít đến nhiều,
 còn đối với lớp trẻ lớp lá thì khả năng nhận biết chữ cái của trẻ
 cũng theo nhóm chữ và tăng dần độ khó, ở đây trẻ sẽ được nhận
 biết, được đọc được biết cấu tạo của từng chữ cái, biết so sánh
 sự giống nhau và khác nhau của từng chữ cái. Trẻ phải phát âm
 rỏ ràng, mạch lạc, chính xác, từng chữ cái. Trẻ sẽ được học và
 nhận biết chữ cái ở mọi lúc mọi nơi trong sinh hoạt hằng ngày
 của trẻ. Từ đó sẽ làm tiền đề cho trẽ vững vàng hơn khi bước
 sang cấp học mới
 * Thuận lợi:
 - Bản thân là giáo viên dạy lớp lá nhiều năm, có trình độ
 chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình với công việc, yêu nghề mến
 trẻ.
 Được sự quan tâm tạo điều kiện của ban giám hiệu nhà
2 of 9 5/14/2025, 4:32 PM Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ L... 
 trường, đầu tư về cơ sở vật chất trang thiết bị đầy đủ.
 Được sự tín nhiệm và tin cậy của chị em đồng nghiệp, luôn
 quan tâm, giúp đỡ của một số phụ huynh trong việc chăm sóc,
 giáo dục trẻ.
 Trẻ trong lớp nhanh nhẹn, hoạt bát hơn và thích thú hơn khi
 được tham gia vào hoạt động học chữ cái.
 * Khó khăn:
 - Do trình độ nhận thức không đồng đều, có một số trẻ mới
 đi học nên chưa có nền nếp học tập cũng như kiến thức của trẻ
 còn hạn chế và còn gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức các
 hoạt động học cho trẻ.
 - Một số trẻ chưa biết diễn đạt mong muốn của mình bằng
 lời nói, còn phát âm chưa rỏ ràng: nói ngọng, nói lắp, nói chưa
 tròn câu 
 - Một số phụ huynh còn ít quan tâm, trò chuyện với trẻ và
 nghe trẻ nói để uốn nắn trẻ kịp thời.
 - Còn một số trẻ chưa đi học lớp mầm chồi nên đôi lúc còn
 nói chuyện chưa tròn câu, chưa biết dạ thưa khi trả lời câu hỏi
 của cô
 III. CÁC BIỆN PHÁP:
 1.Làm quen chữ cái qua hoạt động học “ hoạt động :
 làm quen chữ cái”
 Đối với giờ hoạt hoạt động làm quen chữ cái, ở đây ở mỗi
 chủ đề trẻ sẽ được nhận biết một nhóm chữ cái. Trong mỗi
 nhóm chử cái cô truyền thụ kiến thức cho trẻ bằng nhiều hình
 thức khác nhau, cô sáng tạo hơn trong những nhóm chữ khi bắt
 đầu cho trẻ làm quen, khi trẻ bắt đầu học một nhóm chữ thì việc
 đầu tiên cô sẽ tìm cách giới thiệu cho trẻ về chữ cái đó như thế
 nào cho xinh động, lôi cuốn sự thích thú của trẻ khi bắt đầu học,
 cô dùng nhiều hình thức bằng bài hát, bài vè, bài thơ, hoặc trò
3 of 9 5/14/2025, 4:32 PM Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ L... 
 chơi hình ảnh xinh động để lôi cuốn trẻ vào và tạo được sự tò
 mò ở trẻ. Từ đó trẻ sẽ nhớ và khắc sâu hơn, Khi chuyển đổi chữ
 cái tiếp theo cô cũng sử dụng các hình thức khác, như bằng
 một trò chơi nho nhỏ, hoặc tạo một tình huống bất ngờ gây sự
 tò mò cho trẻ và sao đó cô sẽ dẫn trẻ đi vào nhận biết chữ cái
 một cách nhẹ nhàng mà không gò bó trẻ. Trẻ sẽ được nhận biết
 các chữ cái qua hoạt động học, trẻ phát âm rỏ ràng, mạch lạc
 chính xác các chữ cái mà trẻ được làm quen. Trẻ sẽ khắc sâu
 hơn khi được cô cung cấp cấu tạo của các chữ cái khi vừa học,
 có thể là cho trẻ đọc theo những bài vè, hoặc làm các động tác
 về các chữ để trẻ nhớ nhanh hơn. Chính vì vậy giờ hoạt động
 học “ làm quen chữ cái” rất quan trọng đối với trẻ 5- 6 tuổi, trẻ
 nhận biết nhanh hay chậm phát âm to hay nhỏ, rỏ ràng hay còn
 lấp là do sự nhạy bén, linh hoạt khéo léo sự của mỗi giáo viên.
 Phải biết sáng tạo đầu tư nhiều hơn trong giờ học để trẻ nhận
 biết chữ cái một cách nhanh nhất có thể, để mỗi ngày trẻ đến
 trường đều là một niềm vui .
 2.Làm quen chữ cái qua các trò chơi chữ cái
 Đối với 5 -6 tuổi cho trẻ làm quen với các trò chơi chữ cái
 trẻ rất thích, bởi vì thông qua các trò chơi chữ cái trẻ sẽ khắc
 sâu hơn, và nhớ lâu hơn.Ở hoạt động này trẻ rất hào hứng và sôi
 nổi khi tham gia trò chơi.Trẻ sẽ dùng tư duy của mình để nhận
 biết chữ cái qua các trò chơi có các đồ vật Nhưng đối với việc
 tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi chữ cái, đều quan trọng là giáo
 viên phải nắm vững các yêu cầu về sắp xếp chữ cái như thế nào
 cho phù hợp.những đồ dùng đồ chơi đó phải được gắn các chữ
 cái cho trẻ khi chơi. sử dụng đồ chơi như thế nào mang tính
 khoa học và thẫm mĩ. Thông qua trò chơi trẻ nhớ rất lâu, và
 cũng hình thành sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ rất tốt. Trẻ sẽ
 được phát âm rò ràng chính xác các chữ trong đồ dùng đồ chơi
 được sữ dụng trong các trò chơi. Thông qua trò chơi chữ cái trẻ
 cũng được trải nghiệm và tiếp xúc với chữ cái, trẻ trực tiếp cầm
 nắm các đồ chơi đồ dùng mà có chứa các chữ cái .
4 of 9 5/14/2025, 4:32 PM Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ L... 
 Vd: đơn giản như trò chơi “ về đúng nhà” cô sẽ phát cho trẻ
 1 thẻ chữ cái cho trẻ cầm trên tay, yêu cầu trẻ phải chơi và về
 đúng ngôi nhà trẻ có mang chữ cái, và phải biết phát âm thật to
 chữ cái trên tay và chữ cái trên ngôi nhà có như thế trẻ sẽ nhớ
 lâu hơn 
 Ngoài những việc cho trẻ tiếp xúc chơi với các đồ dùng
 thì cô có thể sử dụng các trò chơi trên máy vi tính, để trẻ linh
 hoạt và có sự tư duy nhiều hơn, trí tưởng tượng của trẻ sẽ
 phong phú hơn. Thích được quan sát và nói ra những suy nghĩ
 của mình về những hình ảnh có mang những chữ cái . Chính
 vì thông qua vậy trò chơi chữ cái trẻ thích thú hơn trong giờ
 học, trẻ linh hoạt và mạnh dạn tự tin hơn khi giao tiếp.thông
 qua trò chơi chữ cái cũng giúp trẻ hình thành được các kỹ năng
 nhanh nhẹn, có tư duy hơn. và tạo được bầu không khí cho trẻ
 bước sang một hoạt động khác mà không bị nhám chán..
 3.Lồng ghép hoạt động “làm quen chữ cái” vào các lĩnh
 vực học
 Đối với trẻ 5- 6 hoạt động phát triển ngôn ngữ phát âm rỏ
 ràng mạch lạc là điều rất cần thiết, ( đặc biệt là hoạt động Làm
 quen chữ cái” chính vì thế trong các hoạt động học khác bản
 thân tôi luôn tích hợp để trẻ nhớ lâu hơn.
 Vd: Lĩnh vực phát triển thể chất: hoạt động thể dục :Bật xa
 45cm
 Tôi viết các chữ a,ă,â trên sàn, cách nhau 45cm., cho trẻ bật
 vào các các chữ cái viết trên sàn từ chữ cái này sang chữ cái 
 kia, đến chữ nào phát âm chữ đó. Đây cũng là hình thức củng
 cố lại chữ cái trẻ đã học để trẻ khắc sâu hơn
 Vd: Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ:làm quen văn học: Hoạt
 động dạy thơ
 Thông qua việc “học mà chơi, chơi mà học”. Vì vậy, trong
 giờ hoạt động làm quen văn học tôi cũng lồng ghép chữ cái vào
5 of 9 5/14/2025, 4:32 PM Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ L... 
 một cách nhẹ nhàng. Cho trẻ thi nhau gạch chân dưới chữ cái o,
 ô, ơ, a, ă, â trong bài thơ “tay ngoan” .và sau đó đếm xem
 trong bài thơ có bao nhiêu chữ cái cô yêu cầu gạch chân..Có
 như thế trẻ sẽ thích thú hơn và thích được chơi nhiều hơn.
 Vd: Lĩnh vực phát triển thẫm mĩ. Hoạt động tạo hình..
 Cho trẻ thi nhau nặn chữ, ghép lại những chữ cái mà trẻ đã
 được học, qua đó trẻ sẽ tái tạo và tưởng tượng lại chữ cái đó
 như thế nào, cấu tạo ra sau để có thể nặn hoàn chỉnh 1 chữ
 cái..đây là hình thức chơi rất nhẹ nhàng mà cũng đạt hiệu quả
 rất tốt 
 Vd: Lĩnh vực phát triển nhận thức. Hoạt động khám phá xã
 hội
 Tích hợp chữ cái bằng cách dán các chữ cái trong các đồ
 dùng trong gia đình, nhiệm vụ của trẻ phải thi nhau chọn những
 chữ cái theo yêu cầu và chọn đúng đồ dùng trong gia đình thì
 mới được tính. Đây cũng là hình thức giúp trẻ tư duy nhạy bén
 hơn, chọn cho mình một đồ dùng trong gia đình mà phải đúng
 chữ cái cô yêu cầu..
 Vd: Lĩnh vực phát triển nhận thức. Hoạt động làm quen với
 toán.
 Cô dán các chữ cái dưới sàn nhà, cô yêu cầu các đội phải
 bật chụm vào chữ cái mà cô quy định, mới lên chọn một đồ
 dùng gắn lên bảng để đủ số lượng là 6. Nếu bật không đúng quy
 định thì sẽ không được lên chọn đồ dùng và sẽ bị mất lượt chơi.
 Cho nên ở trò chơi này trẻ sẽ cân nhấc và quan sát thật kĩ để trẻ
 thực hiện cho đúng và chính xác. Hình thức này cũng giúp trẻ
 nhanh nhẹn và có khả năng quan sát tốt hơn.
 Vd: Lĩnh vực phát triển thẫm mĩ. Hoạt động làm quen âm
 nhạc
 Đối với trò chơi khêu vũ, cô dã chuẩn bị mũ cho trẻ đeo
 trên đầu đều có mang chữ cái, nhiệm cụ của trẻ là khi cô mở
6 of 9 5/14/2025, 4:32 PM Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ L... 
 nhạc thì trẻ sẽ tìm cho mình một bạn khêu vũ có mang chữ cái
 đeo trên đầu giống mình sẽ kết thành 1 cặp để khêu vũ. Cho
 nên trẻ phải nhanh trí chọn và linh hoạt tìm nhanh cho mình 1
 bạn để kết thành 1 cặp .
 4.Tạo môi trường chữ cái trong và ngoài lớp
 Đối với trẻ việc tạo môi trường chữ cái trong và ngoài lớp
 học là rất cần thiết, bởi vì trong các hoạt động học trẻ sẽ được
 trải nghiệm mội trường bên ngoài và bên trong lớp học.
 Vd: Bên trong lớp học tôi cũng đã trang bị cho trẻ một góc
 chữ cái riêng, để sau giờ hoạt động học hoặc vui chơi khác trẻ
 có thể thỏa thích đi đến góc chữ mà tự đọc những chữ cái mà
 trẻ đã được làm quen. Bên cạnh đó trẻ còn có thể xem được
 quan sát những chữ cái chưa được học, nhưng trẻ đã được nhìn
 và biết đến nhưng chưa biết đọc như thế nào. Nhờ có góc chữ
 cái riêng này tôi thấy trẻ cũng tự ý thức nhiều hơn, có thể trao
 đổi với các bạn khi đọc chữ ở góc này.
 Vd: Bên ngoài lớp học tôi cũng trang bị cho trẻ những chữ
 cái được gắn trên những cây xanh được vẽ lên tường, hoặc
 những những chữ cái được gắn trên những nhân vật câu
 chuyên. Hoặc trên những ghế đá, gốc cây, những đồ chơi ngoài
 trời tôi cũng trang bị cho trẻ những chữ cái để trẻ có thể làm
 quen mọi lúc mọi nơi.Để trẻ khắc sâu hơn và nhận biết được
 tầm quan trọng của việc học chữ cái.
 5.Tạo mọi trường chữ cái trong đồ dùng cá nhân của trẻ
 Đối với những đồ dùng cá nhân của trẻ tôi cũng đã gắn bị
 đầy đủ các chữ cái để trẻ nhận biết đồ dùng của mình nhanh
 nhất, qua đó nhìn chữ cái trẻ sẽ biết được đó là đồ dùng của
 mình và qua đó trẻ sẽ nhớ được mặt chữ cái lâu hơn. Từ những
 cánh tủ, bàn chải, khăn, bàn chải đánh răng, các đồ dùng học
 tập của trẻ từ những ký hiệu trong đồ dùng đó trẻ sẽ phát âm
 và khắc sâu hơn trong giờ học .và qua nhận biết chữ cái đó trẻ
 sẽ biế giữ gìn những đồ dùng cá nhân của mình một cách cẩn
7 of 9 5/14/2025, 4:32 PM Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ L... 
 thân hơn..
 6. Phối hợp với phụ huynh trong việc rèn chữ cái cho trẻ
 khi ở nhà.
 Đối với lớp lá phụ huynh thường nóng vội muốn cho con
 mình biết hết chữ cái, muốn con mình biết đọc và biết viết
 ngay chính vì vậy đầu năm bản thân tôi cũng đã trao đổi với
 phụ huynh và giải thích cho phụ huynh biết về tầm quan trong
 của việc học chữ cái ở lứa tuổi này không phải ôm đồm nhồi
 nhét trẻ một cách vô điều kiện, bởi vì sự nhận thức của trẻ sẽ
 được lớn dần, ở đây đối với lớp lá mới ban đầu chỉ hình thành
 kỷ năng nhận biết chữ cái. Biết đươc cấu tạo của các chữ cái,
 chứ không phải là phải bắt trẻ đọc rồi viết như lớp 1 thì không
 đúng...
 Tôi luôn trao đổi với phụ huynh trong những giờ đưa đón
 trẻ kết hợp vối phụ huynh để có nhiều biện pháp rèn chữ cái
 cho trẻ khi ở nhà.ở trường trẻ đã học những chữ cái nào thì tôi
 tuyên truyền với phụ huynh chữ cái vừa học, để phụ huynh rèn
 cháu ở nhà thêm.
 Ngoài việc rèn chữ cái tôi cũng trao đồi với phụ huynh về
 cách phát âm rỏ ràng từng chữ tránh trùng lấp. Vì chữ cái rất
 quan trong nó sẽ là tiền đề để trẻ vững bước vào lớp 1.
 7. Kết quả đạt được:
 Đối với trẻ:
 100% trẻ hứng thú khi tham gia họt động làm quen chữ cái.
 100% trẻ nhận biết được các chữ cái, phát âm rõ ràng, mạch
 lạc.
 Trẻ mạnh dạn tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động, trò
 chơi chữ cái.
 Trẻ có tư duy nhận biết nhanh hơn, linh hoạt hơn.
 Đối với bản thân:
8 of 9 5/14/2025, 4:32 PM Một số biện pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động “ L... 
 Luôn trang bị cho bản thân những kiến thức, kỹ năng cơ bản
 về các hoạt động đặc biệt là hoạt động làm quan chữ cái.
 Luôn sáng tạo hơn trong các hoạt động chăm sóc giáo dục
 trẻ.
 Sẵn sàng xử lý các tình huống một cách khoa học và khéo
 léo.
 Luôn tạo môi trường đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ khi
 tham gia hoạt động.
 IV. KẾT LUẬN:
 Đối với trẻ mẫu giáo hoạt động phát triển ngôn ngữ cho
 trẻ là rất cần thiết nói chung, và hoạt động làm quen chữ cái cho
 trẻ lớp lá 5- 6 tuổi nói riêng. Thông qua các hoạt động học, các
 trò chơi chữ cái, trẻ sẽ nhận biết được các mặt chữ cái và ghi
 nhớ nhanh hơn. Qua đó giúp trẻ hình thành được các kỹ năng
 phát âm rỏ ràng mạch lạc để trẻ ghi nhớ và khắc sâu hơn
 những chữ cái thì trước tiên bản thân tôi phải không ngừng học
 hỏi, luôn linh hoạt, nhạy bén, sáng tạo hơn trong các hoạt động
 và trò chơi chữ cái cho trẻ. Để từ đó giúp trẻ mạnh dạn tự tin
 hơn khi tham gia vào hoạt động học chữ cái.
 Trên đây là một số biện pháp tôi đã thực hiện nhằm giúp trẻ
 phát triên ngôn ngữ “ Hoạt động làm quen chữ cái”. Tôi rất
 mong được sự ủng hộ của các đồng nghiệp và của các cấp lãnh
 đạo .
 Xin chân thành cảm ơn!
 Tác giả:Trường Mầm Non Phong Thạnh Tây
9 of 9 5/14/2025, 4:32 PM