Một số biện pháp ứng dụng phương pháp STEAM trong tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ lớp Lá 1 tại Trường mẫu giáo Vàng Anh

 1. Đặt vấn đề:
 1.1. Lý do, sự cần thiết thực hiện đề tài:
 Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai. Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia 
đình, là tương lai của mỗi dân tộc. Và thế giới đang bước vào thời đại công nghệ 
4.0 với những chuyển biến sâu và rộng ở tất cả các lĩnh vực, điều này cũng tạo ra 
những vấn đề và thách thức đối với người làm công tác giáo dục nói chung và công 
tác giáo dục mầm non nói riêng. Một trong những mô hình giáo dục hiện đại nhằm 
hiện thực hóa mục đích đào tạo ra thế hệ trẻ có đủ trí tuệ và sự nhạy cảm thời đại để 
thích ứng và phát triển, đang có sức lan tỏa và ảnh hưởng rộng khắp thế giới đó 
chính là giáo dục STEAM. STEAM là phương pháp học tập chủ yếu dựa trên thực 
hành và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, do đó, trẻ Mầm non khi được tiếp cận 
với phương pháp giáo dục này sẽ có những ưu thế nổi bật như: kiến thức khoa học, 
kỹ thuật, công nghệ và toán học chắc chắn, khả năng sáng tạo, tư duy logic, hiệu 
suất học tập, làm việc vượt trội và có cơ hội phát triển các kỹ năng toàn diện hơn. 
STEAM sẽ hướng dẫn và dạy trẻ cách suy nghĩ khoa học, thúc đẩy một cách tự 
nhiên để trẻ khám phá toán học, khoa học và các khái niệm trẻ gặp trong cuộc sống 
hàng ngày. Đặc biệt là việc sử dụng phương pháp dạy học mới để đào tạo ra những 
đứa trẻ đầy sáng tạo và có tư duy tốt. Điều này cho thấy việc đổi mới phương pháp 
giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở các bậc học nói chung và bậc 
học mầm non nói riêng là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Trẻ mầm non chính là những 
chủ nhân tương lai của đất nước. Chúng cần được đào tạo bài bản ngay từ khi bước 
chân vào ngôi trường đi học. 
 Giáo dục là một quá trình tự nhiên được thực hiện bởi trẻ nhỏ và không đạt 
được nhờ lắng nghe mà nhờ trải nghiệm trong môi trường hoạt động thực tế. Ở Việt 
Nam chúng ta nói chung và trường Mẫu giáo Vàng Anh nói riêng, với phương 
châm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” thì STEAM là phương pháp đã và đang 
được ứng dụng rộng rãi và nhận được sự hưởng ứng tích cực của đông đảo ngành 
 1 giáo dục. STEAM lại như một luồng gió mới khi giáo dục trẻ dựa vào ứng dụng, 
thực nghiệm và có bổ sung yếu tố nghệ thuật. Với những ưu điểm vượt trội, 
STEAM đang được ứng dụng rộng khắp vào tất cả các hoạt động đặc biệt là hoạt 
động tạo hình. Ứng dụng STEAM vào hoạt động tạo hình sẽ giúp trẻ tiếp cận nhiều 
hơn với thế giới xung quanh, đưa trẻ lại gần thiên nhiên. Hoạt động tạo hình còn 
giúp trẻ hình thành các phẩm chất, kỹ năng ban đầu của con người như một thành 
viên trong xã hội biết lao động tích cực, sáng tạo. Với mỗi trẻ em nói chung, trẻ 
mầm non nói riêng đều có tâm hồn thích được khám phá thế giới xung quanh vì nơi 
đó chứa đựng bao điều mới lạ thú vị và hấp dẫn. Trẻ thường tỏ ra xúc cảm với cảnh 
vật, trẻ dễ bị cuốn hút trước cảnh vật có nhiều màu sắc, một bông hoa đẹp, bức 
tranh sinh động, đồ chơi ngộ nghĩnh. Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ phát 
triển các chức năng tâm lý như khả năng tri giác các sự vật hiện tượng xung quanh, 
quá trình đó làm phát triển óc tưởng tượng sáng tạo, ham muốn tạo ra cái đẹp. Đây 
là yếu tố cần thiết góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách. Ngoài ra, hoạt 
động tạo hình giúp cho trẻ phát triển và tìm hiểu các đối tượng được miêu tả để có 
được sự hiểu biết và hình dung về các đối tượng nhằm phát triển ở trẻ khả năng 
hoạt động trí tuệ. Bởi vì thông qua hoạt động tạo hình, trẻ rèn luyện sự khéo léo của 
đôi bàn tay, rèn thói quen làm việc có mục đích. Hơn nữa còn giúp trẻ hình thành 
lòng yêu thiên nhiên và yêu nghệ thuật. Đặc biệt, hoạt động tạo hình ngoài chức 
năng nổi trội nhất là phát triển thẩm mỹ thì cũng góp phần vào sự phát triển toàn 
diện nhận thức cho trẻ Mầm non thông qua hình thức tích hợp các môn học như 
toán học bằng việc trẻ so sánh, tính toán kích thước, tỉ lệ các đối tượng miêu tả hay 
tích hợp với kĩ thuật bằng việc các trẻ đo đạc, lắp ghép các chi tiết... Vì vậy, hoạt 
động tạo hình là bộ môn không thể thiếu được trong bất kỳ một trường mầm non 
nào.
 Cách tiếp cận dạy học theo phương pháp STEAM chắc chắn không phải là 
nhiệm vụ dễ dàng nhưng những lợi ích mà STEAM mang lại cho trẻ nhỏ và trường 
 2 học thì rất lớn. Ở trường học những đứa trẻ được trải nghiệm những kiến thức thực 
tiễn vừa lớn khôn, trưởng thành, “Chơi thông minh và học vui vẻ”. Khi tham gia 
hoạt động tạo hình trẻ đa phần chỉ được thực hiện các hoạt động vẽ, xé dán, nặn. 
Việc tổ chức hoạt động tạo hình của giáo viên còn đơn giản, mang nặng tính áp đặt, 
chưa thực sự giúp trẻ phát triển toàn diện. Qua quá trình dạy trẻ bản thân chúng tôi 
luôn mong muốn được áp dụng phương pháp này cho trẻ lớp tôi để trẻ sáng tạo 
hơn, chủ động hơn ngay trong những hoạt động đơn giản. Với mong muốn như 
trên, chúng tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp ứng dụng phương pháp 
STEAM trong tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ lớp Lá 1 tại Trường mẫu giáo 
Vàng Anh”.
 1.2. Phạm vi đề tài:
 Đề tài “Ứng dụng phương pháp STEAM trong tổ chức hoạt động tạo hình 
cho trẻ lớp Lá 1, Trường mẫu giáo Vàng Anh”. đã được triển khai và áp dụng tại 
lớp tôi phụ trách, để góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục phát triển 
toàn diện cho trẻ và có thể áp dụng rộng rãi tại trường đang công tác.
 2. Nội dung đề tài:
 2.1. Thực trạng:
 Tham gia vào hoạt động tạo hình không chỉ là cơ hội thuận lợi để trẻ luôn 
được tiếp xúc với cái đẹp, rèn luyện trong việc tìm kiếm, tìm hiểu về cái đẹp mà 
còn nảy sinh nuôi dưỡng ở chúng hứng thú với nghệ thuật và niềm say mê nghệ 
thuật. Trẻ có nhiều cơ hội tìm hiểu các đối tượng, miêu tả nâng cao hiểu biết về các 
đối tượng, từ đó trẻ phát triển các hoạt động của trí tuệ như óc quan sát, tư duy 
tưởng tượng... Có thể khẳng định rằng hoạt động tạo hình là một trong những 
phương tiện tích cực để trẻ mẫu giáo phát triển về mọi mặt. Tuy nhiên, về kỹ năng 
tổ chức hoạt động tạo hình thì không phải giáo viên nào cũng làm tốt đặc biệt đối 
tượng là trẻ mẫu giáo bé. Giáo viên có đủ kỹ năng, tâm huyết áp dụng vào các hoạt 
 3 động có ứng dụng STEAM. Bản thân tôi đã được tham gia lớp tập huấn bồi dưỡng 
phương pháp giáo dục STEAM dành cho giáo viên các trường mầm non.
 Năm học 2023 – 2024 tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công phụ 
trách lớp Lá 1 với tổng số học sinh là 30 trẻ: 12 trẻ trai, 18 trẻ gái trong đó trên 
50% tổng số trẻ chưa qua lớp Mầm Chồi. Với đặc điểm tình hình như vậy khi thực 
hiện đề tài này tôi thấy có một số thuận lợi và khó khăn sau:
 2.1.1. Thuận lợi:
 Nhà trường luôn tạo điều kiện cho các giáo viên trong trường tham gia các 
lớp chuyên đề do Phòng giáo dục tổ chức. Khuyến khích tạo điều kiện cho chị em 
giáo viên học tập, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau bằng cách tổ chức các tiết thăm 
lớp, dự giờ, thao giảng trường chuyên đề để từ đó góp ý rút kinh nghiệm. Lớp luôn 
được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, Ban giám hiệu nhà trường. 
 Trong năm học vừa qua nhận thức của phụ huynh đã được nâng cao trong 
việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ. Đã cùng phối hợp với giáo viên trong việc 
sưu tầm nguyên vật liệu, phế liệu phục vụ cho việc thực hành trải nghiệm của trẻ. 
 Lớp được trang bị đồ dùng đồ chơi thuận lợi cho việc dạy và học. Đồng 
nghiệp cùng phụ trách lớp là những giáo viên dạy giỏi, nhiệt tình trong công việc. 
Nắm vững phương pháp, kỹ năng tổ chức các hoạt động, nhiệt tình làm đồ chơi 
sáng tạo, được tham gia bồi dưỡng chuyên đề do phòng giáo dục tổ chức. Phụ 
huynh rất quan tâm tới trẻ, thường xuyên trao đổi với giáo viên về tình hình của trẻ, 
nhiệt tình tham gia ủng hộ lớp và trường trong các đợt vận động tuyên truyền.
 Trẻ đa phần đến lớp đều khỏe mạnh, nhanh nhẹn và đúng độ tuổi.
 2.1.2. Khó khăn:
 Lớp tôi có một số trẻ còn nhút nhát. Khả năng tiếp thu của các con không 
đồng đều. Có nhiều trẻ nhận thức kém hơn các bạn, trẻ chưa được làm quen với các 
thuật ngữ tạo hình nên còn nhiều lúng túng, kỹ năng tham gia các hoạt động tập 
thể, làm việc theo nhóm... Trẻ chưa thực sự sáng tạo trong suy nghĩ (Trẻ lớp Lá 
 4 nhưng chưa qua các lớp nhỏ nên khả năng sáng tạo, tưởng tượng... còn hạn chế) 
Trẻ chưa quen với việc sử dụng và ứng dụng các công nghệ trong hoạt động, chưa 
thực sự tích cực tham gia hoạt động trải nghiệm. Một số phụ huynh học sinh chưa 
chia sẻ với nhà trường và giáo viên những khó khăn, luôn có những đòi hỏi không 
phù hợp nên sự phối hợp giữa phụ huynh và giáo viên chưa tốt. Từ những thuận lợi 
và khó khăn đã nêu trên tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp nhằm ứng dụng 
phương pháp STEAM vào hoạt động tạo hình cho trẻ lớp tôi.
 *Khảo sát đánh giá trẻ.
 Để đánh giá tính hiệu quả của đề tài cũng như tìm ra phương pháp giáo dục 
phù hợp với nhóm lớp với từng cá nhân trẻ ngay từ đầu năm tôi đã tiến hành khảo 
sát đánh giá về khả năng học toán của nhóm lớp mình được giao. Qua những giờ 
học tôi thấy trẻ còn nhiều hạn chế ở nhiều mặt sau:
 * Bảng thống kê số liệu trước khi thực hiện đề tài:
 Nội dung khảo sát Tổng số trẻ Trước khi thực hiện
 khảo sát Số trẻ đạt Tỷ lệ %
 1. Kỹ năng khoa học 30 6 20%
 2. Kỹ năng kỹ thuật 30 4 13,3%
 3. Kỹ năng công nghệ 30 4 13,3%
 4. Kỹ năng làm việc theo nhóm 30 6 20%
 5. Khả năng tưởng tượng,sáng tạo 30 4 13,3%
 6. Kỹ năng chia sẻ 30 6 20%
 7. Kỹ năng toán học 30 5 16,7%
 2.2. Các biện pháp:
 Giáo dục STEAM về bản chất được hiểu là trang bị cho trẻ những kiến thức 
và kỹ năng cần thiết về hoạt động tạo hình và kỹ năng liên quan đến khoa học, 
công nghệ, kĩ thuật, nghệ thuật và toán học. Các kiến thức và kĩ năng này phải 
được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp trẻ không chỉ hiểu biết về nguyên 
 5 lí mà còn có thể trải nghiệm và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng 
ngày. Do đó, để tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ lớp Lá theo phương pháp 
STEAM chính là cách giáo viên tổ chức hoạt động tạo hình có tính tích hợp, lồng 
ghép nhiều kiến thức, lĩnh vực cùng một lúc với nhau chứ không đơn thuần là một 
hoạt động tạo hình thiên về lĩnh vực thẩm mỹ. 
 Từ những vấn đề trên tôi đề ra một số biện pháp nhằm giúp cho trẻ tốt hơn:
 2.2.1. Nghiên cứu tài liệu, xây dựng kế hoạch:
 Từ những thực tiễn trên, bản thân tôi luôn suy nghĩ tìm tòi, nghiên cứu, tham 
khảo tài liệu để tìm ra những nội dung hoạt động tạo hình có ứng dụng phương 
pháp giáo dục Steam cho trẻ. Trước tiên tôi phải nghiên cứu chương trình, cập nhật 
thông tin từ chuyên đề, trên mạng Internet, tự bồi dưỡng chuyên môn, tìm hiểu một 
số kiến thức về Steam, về các hoạt động cho trẻ có thể áp dụng được phương pháp 
Steam. Nghiên cứu tài liệu giúp tôi nắm chắc và bổ sung kiến thức liên quan đến đề 
tài nghiên cứu, giúp tôi có cái nhìn tổng quát nhất về đề tài thực hiện. Giúp tôi tìm 
ra phương pháp nghiên cứu phù hợp nhất giúp tôi có tư duy và lập luận chặt chẽ 
hơn để xây dựng kế hoạch, kết hợp với giáo viên trong lớp và căn cứ vào kế hoạch 
của nhà trường xây dựng, kế hoạch của tổ chuyên môn và chỉ tiêu cần đạt các mặt, 
đề ra biện pháp cụ thể thực hiện.
 Từ đó, trên cơ sở những định hướng, gợi ý về nội dung, hình thức, phương 
pháp tổ chức học tập của tài liệu, tôi đã có thể xây dựng kế hoạch giáo dục nhằm 
thực hiện được yêu cầu có ứng dụng phương pháp Steam trong hoạt động tạo hình.
 Ví dụ: Chủ đề Bé đến trường – vui đón trung thu: Làm đèn ông sao, Vẽ 
trường mầm non; Chủ đề Gia đình: Tạo hình ngôi nhà, Làm quà tặng mẹ, bà; Chủ 
đề Giao thông: Tạo hình một số phương tiện giao thông đường bộ từ các nguyên 
vật liệu khác nhau, Làm tàu hỏa từ các nguyên vật liệu tái chế.
 2.2.2. Ứng dụng trong tổ chức hoạt động tạo hình:
 Hiện nay,STEAM là một trong những chương trình giáo dục phổ biến nhất
 6 cho trẻ ở giai đoạn tuổi Mầm non. Riêng đối với trẻ lớp Lá việc ứng dụng STEAM 
vào hoạt động tạo hình cũng không phải là để giúp trẻ tạo ra những sản phẩm đẹp 
hơn, lạ mắt hơn mà mục tiêu chính là thông qua quá trình thực hiện, thao tác với 
các nguyên liệu tạo hình trẻ được hình thành và phát triển các kỹ năng từ đó trẻ 
được rèn luyện và hình thành tư duy để đáp ứng với những nhu cầu của xã hội hiện 
đại đang ngày càng phát triển, với lối dạy học truyền thống, trẻ được giáo viên 
hướng dẫn trẻ sử dụng các kỹ năng như vẽ, nặn, cắt, dán, xếp hình để tạo ra sản 
phẩm. Khi ứng dụng phương pháp STEAM vào hoạt động tạo hình, vẫn dựa trên 
các kỹ năng đó tôi tìm tòi sáng tạo bổ sung thêm các nội dung mới để trẻ không bị 
nhàm chán nhưng đảm bảo phù hợp với lứa tuổi của trẻ sao cho không quá khó 
hoặc quá dễ, giúp trẻ được củng cố các kỹ năng tạo hình đã học, mở rộng thêm các 
kỹ năng mới nhằm phát triển khả năng sáng tạo vượt trội cho trẻ. 
 a. Quy trình tổ chức hoạt động tạo hình theo phương pháp STEAM theo các 
bước sau:
 - Bước 1: Tạo hứng thú, giới thiệu: Trong bước đầu này, cô giáo thu hút trẻ 
vào nội dung bài học hoặc hoạt động bằng cách khơi gợi sự quan tâm, hứng thú của 
trẻ. Tạo tình huống khơi gợi tính tò mò, khả năng khám phá, tìm tòi của trẻ, để trẻ 
thể hiện khả năng của bản thân. Bày tỏ cảm xúc phù hợp với tình huống.
 - Bước 2: Hướng dẫn quan sát: Trẻ tự đưa ra giả định, phỏng đoán, tự kiểm 
chứng và tự đưa ra kết luận thông qua bắt tay vào làm thử nghiệm, tìm tòi, khám 
phá, từ đó tự có thêm những kiến thức, hiểu biết về chủ đề.
 - Bước 3: Hướng dẫn thực hành: Trong bước này trẻ cùng đưa ra phương 
hướng, đưa ra mô hình, cách làm để tạo ra sản phẩm, trẻ phân công công việc trong 
nhóm.
 - Bước 4: Thực hành: Dựa trên bản thiết kế của nhóm, trẻ thực hành, trải 
nghiệm tích cực hoạt động tạo ra sản phẩm.
 - Bước 5: Tổ chức đánh giá.
 7 b. Ứng dụng trong tổ chức hoạt động tạo hình:
 Hoạt động tạo hình là quá trình trẻ chơi sáng tạo với màu nước và vô vàn 
nguyên liệu, điều này tạo cơ hội cho trẻ biết sử dụng phối hợp các nguyên liệu khi 
tạo ra các sản phẩm, đây là tiền đề để trẻ biết cách kết hợp các nguyên liệu bất kì 
mà trẻ thu lượm được khi tham gia hoạt động tạo hình.
 * Giáo dục STEAM dựa trên quan điểm lấy trẻ làm trung tâm:
 Lấy trẻ làm trung tâm là đặt đứa trẻ vào vị trí trung tâm của hoạt động giáo 
dục, các đề tài giáo viên lựa chọn đều dựa trên nhu cầu, hứng thú và năng lực riêng 
vừa là chủ thể vừa là mục đích của quá trình đó. Phương pháp dạy học STEAM 
theo quan điểm “Lấy trẻ làm trung tâm”, nhằm phát huy tính tích cực của trẻ trong 
hoạt động. Trong quá trình tổ chức hoạt động, trẻ sẽ tự khám phá, tự chơi, tự học 
dưới sự quan sát của giáo viên. Trẻ được tự do lựa chọn cách thức thực hiện, cách 
khám phá, tìm hiểu sự vật, hiện tượng, nguyên liệu học tập hay bất kỳ thứ gì trẻ 
sáng tạo ra. Hoạt động tạo hình là quá trình trẻ chơi sáng tạo với vô vàn nguyên vật 
liệu, điều này tạo cơ hội cho trẻ biết sử dụng phối hợp các nguyên liệu khi tạo ra 
các sản phẩm, đây là tiền đề để trẻ biết cách kết hợp các nguyên liệu bất kì mà trẻ 
thu lượm được khi tham gia hoạt động tạo hình.
 Ví dụ: Khi cho trẻ trang trí góc nhỏ dịp lễ noel. Cô đưa ra nội dung hoạt động, 
trẻ nêu ý tưởng, cách tạo ra sản phẩm (làm cây thông, làm quả chuông nhỏ treo, 
làm hoa tuyết, hộp quà nhỏ, dây đèn ). Từ ý tưởng của trẻ, cô cung cấp nguyên 
vật liệu, trẻ chọn nguyên vật liệu làm ra sản phẩm của mình.
 * Chú trọng phương pháp thực hành – trải nghiệm:
 Giáo viên khuyến khích trẻ tham gia trải nghiệm thực tế, sau đó phản ánh, 
tổng kết lại để tăng cường hiểu biết, phát triển kỹ năng, định hình các giá trị sống.
 Trải nghiệm: Trẻ thực hiện hoạt động tuân theo các hướng dẫn cơ bản về an 
toàn, quy định về thời gian, trẻ làm trước khi được hướng dẫn cụ thể về cách làm.
 Chia sẻ: Trẻ chia sẻ lại các kết quả, quan sát cảm nhận được trong phần hoạt
 8 động đã thực hiện của mình. Trẻ học cách diễn đạt và mô tả lại rõ ràng nhất các kết 
quả của trải nghiệm và mối liên quan của chúng.
 Phân tích: Trẻ cùng thảo luận nhìn lại cả quá trình trải nghiệm, phân tích và 
phản ánh lại.
 Tổng quát: Liên hệ những kết quả và điều học được từ trải nghiệm với các ví 
dụ trong cuộc sống thực tế. 
 Áp dụng: Trẻ sử dụng những kĩ năng, hiểu biết mới vào cuộc sống thực tế của 
mình. 
 Ví dụ: cho trẻ trải nghiệm làm thí nghiệm sự đổi màu của hoa đậu biếc. sau 
đó cho trẻ chia sẻ lại cách làm và kết quả đạt được khi trẻ phối hợp với các dung 
dịch khác nhau chúng sẽ đổi màu như thế nào, cho trẻ liên hệ thực tế từ màu hoa 
đậu biếc giúp ích gì đối với con người.
 * Tích cực tổ chức hoạt động nhóm:
 Dạy học theo nhóm là một hình thức dạy học, trong đó trẻ thực hiện một 
nhiệm vụ học tập, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, tạo ra các sản phẩm có 
thể giới thiệu. Nhiệm vụ này được trẻ thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ 
quá trình học tập. 
 Xác định chủ đề và mục đích: giáo viên và trẻ cùng nhau đề xuất ý tưởng. 
Cần tạo ra một tình huống xuất phát, chứa đựng một vấn đề hoặc đặt một nhiệm vụ 
cần giải quyết, trong đó liên hệ với hoàn cảnh thực tiễn xã hội và đời sống. Cần chú 
ý đến hứng thú của trẻ. Giáo viên có thể giới thiệu một số hướng đề tài để trẻ lựa 
chọn và cụ thể hoá. Trong trường hợp có ý kiến về việc xác định đề tài xuất phát từ 
phía trẻ. Giai đoạn này còn được mô tả thành hai giai đoạn là đề xuất sáng kiến và 
thảo luận về sáng kiến.
 Thực hiện: các thành viên thực hiện công việc theo kế hoạch đã đề ra cho 
nhóm. Trong giai đoạn này trẻ thực hiện các hoạt động trí tuệ và hoạt động thực 
 9 tiễn, thực hành, những hoạt động này xen kẽ và tác động qua lại lẫn nhau. Trong 
quá trình đó sản phẩm của nhóm và thông tin mới được tạo ra.
 Trình bày sản phẩm: kết quả thực hiện có thể được trình bày dưới dạng một 
bức tranh, sản phẩm cụ thể...
 Đánh giá: giáo viên và trẻ đánh giá quá trình thực hiện và kết quả cũng như 
kinh nghiệm đạt được. 
 Ví dụ: Cho trẻ cùng trang trí Tết: chia mỗi nhóm một việc, nhóm trang trí 
mâm quả, nhóm gói bánh mứt, nhóm trang trí câu đối, nhóm làm cây mai cây 
đào, Sau đó cho trẻ giáo viên và trẻ đánh giá quá trình thực hiện và kết quả cũng 
như kinh nghiệm đạt được.
 2.2.3. Sưu tầm, khai thác, lựa chọn các nguyên vật liệu đa dạng:
 Như trước đây mọi hoạt động tạo hình của trẻ đều dựa trên các nguyên vật 
liệu: Giấy màu, đất nặn, keo, màu sáp, màu nước Còn với Steam là phương pháp 
tư duy, kích thích sự chế tạo, sáng tạo của trẻ vì thế những nguyên vật liệu nào để 
trẻ có thể dùng thay thế, làm ra những sản phẩm có thể hoạt động thì trẻ đều sử 
dụng được trong hoạt động tạo hình. Bởi sự mới mẻ đó chính là cảm hứng kích 
thích sự chế tạo, sáng tạo của trẻ. 
 Để thực hiện hoạt động tạo hình đạt hiệu quả, chúng tôi tiến hành sưu tầm và 
tích trữ thành kho nguyên vật liệu. Chúng ta có thể sưu tầm, tận dụng các nguyên 
vật liệu tái chế sẵn có, dễ tìm ở địa phương, rẻ tiền và gần gũi với trẻ như: Sách báo 
cũ, vải vụn, vỏ chai lọ, ống hút, nắp chai, nút áo .ngoài ra còn có các nguyên vật 
liệu có sẵn trong thiên nhiên như: vỏ sò, vỏ ốc, lá, cành cây, sỏi, đá, cát, rơm, rạ, 
thóc, rau, củ, quả, hạt 
 Tuy nhiên, khi sưu tầm nguyên vật liệu cho trẻ sử dụng làm đồ chơi phải được 
vệ sinh sạch sẽ khô ráo, đảm bảo tính an toàn (không độc, không nhọn, không có 
cạnh sắc), dễ cầm (kích cỡ phù hợp với tay trẻ), dễ bảo quản và cất giữ, dễ phục hồi 
hoặc sửa chữa vì khi chơi, trẻ tiếp xúc trực tiếp với chúng. Các nguyên vật liệu có 
 10 màu sắc đa dạng, đa công dụng để kích thích sự hứng thú, tích cực sáng tạo của trẻ 
trong quá trình hoạt động.
 Sau khi đã sưu tầm và lựa chọn được các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động, 
tôi phân loại, sắp xếp vào các giá, các góc chơi. Các nguyên liệu được cho vào 
trong hộp, rổ và được đánh tên, nhãn mác, luôn để trong trạng thái mở để trẻ có thể 
được tiếp xúc thường xuyên.
 2.2.4. Ứng dụng Steam vào các hoạt động trong ngày:
 Giáo viên cần có tâm huyết và đầu tư cho hoạt động giảng dạy bởi đây là 
phương pháp đòi hỏi thời gian, công sức cho mỗi hoạt động được tổ chức. Bên 
cạnh đó, cần hiểu rõ về STEAM và cách học của trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ mẫu 
giáo. Trẻ không học lý thuyết, giảng giải mà chúng học qua chính trải nghiệm - 
thực hành. Giáo viên cần khuyến khích trẻ tìm hiểu, thử nghiệm, phán đoán, suy 
luận. Hoạt động giáo dục ở mẫu giáo là một quá trình giáo dục có mục đích, có kế 
hoạch với nhiều hình thức, phương pháp khác nhau. Mỗi hoạt động đều nhằm đạt 
được một mục đích nhất định. Vì thế hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó. 
Tôi đã lựa chọn nội dung tích hợp hoạt động STEAM phù hợp cho từng hoạt động 
như sau.
 * Hoạt động học: 
 Tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình theo phương pháp STEAM chính là cách 
giáo viên tổ chức hoạt động tạo hình có tính tích hợp, lồng ghép nhiều kiến thức, 
lĩnh vực cùng một lúc với nhau chứ không đơn thuần là một hoạt động tạo hình 
thiên về lĩnh vực nghệ thuật thẩm mỹ.
 - Tích hợp hoạt động tạo hình với hoạt động khám phá: Trong phần cuối của 
hoạt động khám phá, cô gợi mở cho trẻ một số câu hỏi để phát huy tính sáng tạo 
của trẻ.
 Ví dụ: Với bài khám phá về hoa, khi giáo dục trẻ về tình cảm về tình yêu thiên 
nhiên, biết bảo vệ, chăm sóc những bông hoa để làm đẹp cho cuộc sống cô gợi mở
 11 cho trẻ cách làm một số bức tranh về hoa để trang trí, làm đẹp cho ngôi nhà.
 - Tích hợp hoạt động tạo hình với làm quen với các tác phẩm văn học: Tất cả 
những câu chuyện trong chương trình giáo dục cho trẻ lớp Lá đều được chọn lọc và 
mang ý nghĩa giáo dục cho trẻ. Ở mỗi câu chuyện đều có thể giáo dục cho trẻ tình 
yêu thiên nhiên, yêu gia đình. Những câu chuyện mang tính giải thích hiện tượng 
khoa học mang lại cho trẻ những trải nghiệm, sự tò mò thú vị và cơ hội để trẻ mang 
những kiến thức đó vào các hoạt động khác để trải nghiệm.
 Ví dụ: Con đang làm rối trong câu truyện “Chú dê đen” đấy!
 - Tích hợp hoạt động tạo hình với hoạt động làm quen với các biểu tượng của 
toán: Việc hình thành kĩ năng toán sơ đẳng góp phần đáng kể để trẻ tham gia hoạt 
động Steam. Trong mỗi bài học với các khái niệm khác nhau trẻ lại được tham gia 
các hoạt động vui chơi khác nhau. 
 Ví dụ: Khi học về “ So sánh độ dài 3 đối tượng” cô giáo cho trẻ ôn luyện bằng 
cách vẽ 3 bút chì, 3 độ dài khác nhau. Hay trẻ có thể tự làm dụng cụ thước đo khi 
học đo độ dài 3 đối tượng bằng 1 đơn vị đo.
 - Tích hợp hoạt động tạo hình với hoạt động phát triển thể chất cho trẻ: Phát 
triển thể chất vận động tạo ảnh hưởng tích cực đến hệ thần kinh của trẻ, hỗ trợ phát 
triển và hình thành tính cách cho bé. Thông qua các bài học thể chất, bé sẽ rèn 
luyện những kỹ năng xã hội như: kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn 
đề Việc kết hợp hoạt động tạo hình của trẻ vào tiết học thể chất của trẻ .
 Ví dụ: Trẻ có thể lấy chai nhựa, gậy thể dục, hộp giấy xếp thành con đường 
hẹp, con đường ngoằn ngoèo hay con sông con suối phục vụ cho vận động đi, bật, 
chạy 
 - Tích hợp hoạt động tạo hình với hoạt động âm nhạc: Trẻ có thể làm dụng cụ 
âm nhạc tự tạo, dụng cụ chơi trò chơi âm nhạc hay nơ tay 
 * Hoạt động ngoài trời:
 Giáo viên tổ chức cho trẻ quan sát, tiếp xúc gần gũi với thiên nhiên, trẻ có thể
 12 tự tìm kiếm những nguyên vật liệu xung quanh trẻ như: viên sỏi, viên đá... hoặc trẻ 
có thể nhặt lá vàng, các cánh hoa rơi xếp thành các hình theo ý thích của trẻ hoặc 
theo đề tài. Khi cho trẻ quan sát cây cối, tôi luôn chú ý hướng dẫn trẻ cắt tỉa lá 
vàng, nhặt lá rụng, cánh hoa rơi rồi về để sử dụng làm nguyên liệu tạo hình của trẻ. 
Vừa giúp trẻ có thêm nguyên vật liệu để dùng vừa giáo dục trẻ chăm sóc cây, hoa 
và giữ gìn quang cảnh chung cho trường và lớp.
 * Tổ chức hoạt động vui chơi.
 Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ, tại đây trẻ được hoạt động 
theo sở thích của mình, trẻ tự do chơi, tự do sáng tạo. Tận dụng các nguyên vật liệu 
tự nhiên vào các hoạt động trong góc chơi góp phần phát triển tính tư duy, sáng tạo, 
kích thích sự hứng thú của trẻ trong khi chơi.
 + Góc xây dựng: sử dụng thân cây khô làm hàng rào, hộp sữa, thùng catton 
làm ngôi nhà, làm cây, hộp thạch, thìa sữa chua, ống hút, dạ màu, giấy vụn, xốp 
bọc quả làm hoa, cây cối và đồ chơi..
 + Góc bán hang: tận dụng vỏ chai sữa, hộp bánh, ống hút, vải vụn, chai nhựa 
để làm đồ chơi, sử dụng túi nilon để làm nem cuốn
 + Góc kỹ năng: tận dụng bìa carton, nỉ ống hút, cút áo, dây kéo làm tủ quần 
áo, giấy bìa túi nilon làm trang phục quần áo, giầy cho trẻ luồn, xâu khuy áo, giầy 
thêm sinh động
 + Với góc học tập: sử dụng lõi giấy vệ sinh, que kem cho trẻ học toán, cho số 
lượng que kem tương ứng với chữ số trên mỗi ống lõi giấy, que kem trẻ xếp thành 
các hình học khác nhau, hay các hình liên quan tới chủ đề, cảm nhận của bé khi sờ 
bông, dây kim tuyến, giấy vụn, vỏ sò, len, que kem,..
 + Góc chơi nghệ thuật được chúng tôi chú trọng nhiều nhất, góc chơi này tập 
trung tất cả các nguyên vật liệu tự nhiên mà chúng tôi và trẻ sưu tầm được. Trẻ 
được khám phá tích cực hơn, được sử dụng các nguyên vật liệu khác nhau, được 
thỏa sức sáng tạo, có cơ hội trải nghiệm một cách tích cực hơn, phong phú hơn. Cô 
 13 giáo còn có thể hướng dẫn trẻ tạo được những bức tranh, hoặc những đồ chơi để sử 
dụng cho những góc chơi khác. Qua đó bổ sung được rất nhiều đồ dùng cho hoạt 
động vui chơi cũng như học tập của trẻ.
 Ví dụ: Ở góc này trường tôi nằm ở ven biển có đông đồng bào dân tộc Khmer 
sinh sống, vào dịp tết Chol Chnăm Thmây tôi tổ chức một buổi trải nghiệm cho trẻ 
làm bánh gừng bánh ớt. Với hoạt động này trẻ trải nghiệm khám phá thỏa sức sáng 
tạo hình dạng giúp trẻ hoạt động một cách tích cực.
 + Góc thiên nhiên, khám phá khoa học: Dùng vỏ dừa, chai nhựa để làm chậu 
trồng cây, sử dụng sỏi, lá làm thí nghiệm vật chìm, vật nổi..
 + Góc sách truyện: sử dụng các hộp bìa carton, que kem, cành tre, giấy vụn để 
tạo khung rối kể chuyện cho trẻ, các mẫu gỗ, tấm nhựa làm cây, hộp sữa làm nhà, 
bìa carton làm sân khấu rối trẻ kể chuyện 
 Giáo viên có thể gợi ý ý tưởng cho trẻ, sau đó các trẻ đưa ra ý tưởng của mình, 
rồi cùng nhau ngồi lại bàn bạc để thực hiện theo nhóm hoặc cá nhân. Trẻ sẽ là 
người chủ động trong tất cả, giáo viên chỉ có thể là người hướng dẫn và người bạn, 
chứ không thể nào làm hộ thay hết cho trẻ, khi trẻ thực hiện giáo viên kịp thời đặt 
ra những câu hỏi kích thích sự sáng tạo của trẻ để trẻ có thể tạo ra những sản phẩm 
mới lạ hơn.
 * Hoạt động chiều:
 Cho trẻ thực hiện các thí nghiệm, trẻ quan sát, phán đoán kết quả thí nghiệm 
theo kinh nghiệm của trẻ, cho trẻ thực hiện thí nghiệm, rút ra kết luận, giới thiệu về 
hiện tượng khoa học của thí nghiệm. Cho trẻ chơi các trò chơi trắc nghiệm vui vẻ 
để trẻ ôn luyện, mở rộng kiến thức về các nội dung cung cấp ở hoạt động học. Tổ 
chức cho trẻ chơi các trò chơi tập thể để tăng cường tình đoàn kết, sự hợp tác giữa 
các thành viên trong nhóm để hoàn thành được nhiệm vụ chơi.
 2.2.5 Xây dựng môi trường lớp học : 
 Trong quá trình triển khai công tác ứng dụng phương pháp steam vào các hoạt
 14 động, tôi luôn quan tâm đến môi trường vật chất trong lớp đáp ứng nhu cầu, hứng 
thú chơi của trẻ, tạo điều kiện cho tất cả các trẻ có thể chơi mà học, học bằng chơi, 
phù hợp với điều kiện thực tế. Các khu vực trong lớp được quy hoạch theo hướng 
tận dụng các không gian để cho trẻ hoạt động phù hợp, linh hoạt, đa dạng, phong 
phú. Các góc hoạt động trong lớp mang tính mở, sử dụng đa dạng các nguyên vật 
liệu khác nhau tạo điều kiện dễ dàng cho trẻ tự chọn và sử dụng đồ vật, đồ chơi để 
thực hành, trải nghiệm. Một trong những góc chơi không thể thiếu khi sắp xếp môi 
trường lớp cho trẻ, đó là góc ứng dụng steam. Đây không chỉ là nơi trẻ thỏa sức 
sáng tạo mà còn là nơi thử nghiệm những ý tưởng trong ngày, trong tuần của trẻ. 
Góc chơi này có thể đưa trẻ đến gần với kỹ thuật, công nghệ tương lai mà trẻ tự 
kiến tạo lên. Góc ứng dụng steam được bố trí hợp lý, khoa học thuận tiện cho việc 
hoạt động: Bảng hướng dẫn, bảng treo bản thiết kế, bàn trưng bày sản phẩm, giá để.
 2.2.6 Nêu gương, khen thưởng kịp thời:
 Trong hoạt động tạo hình và các hoạt động tích hợp, tôi luôn tôn trọng các ý 
kiến của trẻ, khen ngợi những trẻ có những sáng tạo, tích cực.
 Động viên để trẻ có thể tự tin trình bày được ý kiến, ý tưởng của mình, tạo cho 
trẻ niềm tự hào khi làm ra sản phẩm.
 Khen ngợi các nhóm có sự đoàn kết và tạo ra sản phẩm với sự thống nhất ý 
kiến của các thành viên trong nhóm, phù hợp với mục đích ban đầu của sản phẩm.
 Lập bảng khen cho trẻ và tặng sao cho cá nhân, nhóm hoạt động tích cực.
 2.2.7 Công tác phối hợp với cha mẹ học sinh:
 Cha mẹ trẻ luôn đóng vai trò quan trọng, luôn gần gũi với trẻ. Thông qua nhóm 
zalo của lớp, giáo viên có thể trao đổi với phụ huynh những bài học, những sản 
phẩm cần có trong chủ đề cha mẹ có thể giúp trẻ làm ra những đồ dùng, đồ chơi khi 
trẻ ở nhà. Luôn nâng đỡ tinh thần chế tạo của trẻ, không bẻ gãy ý chí của trẻ. Dù trẻ 
làm đẹp hay xấu, thành công hay thất bại cha mẹ nên động viên trẻ để trẻ có động 
lực càng ngày càng làm đẹp thêm.
 15 Nhờ cha mẹ trẻ sưu tầm, hỗ trợ một số nguyên vật liệu xung quanh, các phế 
thải tái chế mang tới lớp.
 2.3. Kết quả: 
 Sau một thời gian áp dụng phương pháp giáo dục Steam và các hoạt động cho 
trẻ , tôi thu được kết quả như sau: 
 Trẻ yêu thích hoạt động, trí tưởng tượng phong phú hơn. Trẻ tích cực và say mê 
trong việc thử nghiệm để tạo ra sản phẩm. Trẻ có kỹ năng hoạt động nhóm tốt hơn. 
 Bản thân tôi cũng rút ra được những kinh nghiệm trong việc ứng dụng phương 
pháp giáo dục steam vào hoạt động tạo hình để dạy trẻ. Đưa kiến thức khoa học đến 
gần trẻ một cách tự nhiên. Tích cực hơn trong việc nghiên cứu tài liệu mới để mang 
lại nhiều hoạt động ngoài trời thú vị hơn, phù hợp nội dung chương trình, phù hợp 
với nhu cầu tìm hiểu của trẻ. 
 Phụ huynh rất vui khi con được tiếp cận với chương trình giáo dục mới hiện 
đại, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới. 
 * Bảng thống kê so sánh số liệu trước và sau khi thực hiện:
 Nội dung khảo sát Tổng số trẻ Trước khi Sau khi thực 
 khảo sát thực hiện hiện
 Số Tỷ lệ Số Tỷ lệ
 trẻ % trẻ %
 đạt đạt
1. Kỹ năng khoa học 30 6 20% 28 93,3%
2. Kỹ năng kỹ thuật 30 4 13,3% 25 83,3%
3. Kỹ năng công nghệ 30 4 13,3% 28 93,3%
4. Kỹ năng làm việc theo nhóm 30 6 20% 29 96,7%
5. Khả năng tưởng tượng,sáng tạo 30 4 13,3% 26 86,7%
6. Kỹ năng chia sẻ 30 6 20% 30 100%
7. Kỹ năng toán học 30 5 16,7% 27 90%
 16 3. Kết luận:
 Trong thời gian gần một năm thực hiện đề tài này tôi rút ra được kinh nghiệm 
như sau: 
 Khi nghiên cứu thực hiện đề tài này, chúng tôi nhận thấy đây là những giải 
pháp rất dễ thực hiện, gần gũi với chuyên môn của giáo viên mầm non, kích thích 
trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt tạo hình của trẻ; giải pháp mang tính khả thi 
cao, không tốn kém chi phí nhiều, dễ dàng vận dụng và đạt hiệu quả trong việc tổ 
chức hoạt động tạo hình mang lại sự hứng thú tích cực hoạt động, tăng tính kiên trì, 
hợp tác chia sẻ, làm việc theo nhóm với bạn. Đề tài này, tôi đã ứng dụng và thực 
hiện ở lớp tôi và đạt được kết quả khả quan. Các biện pháp mà tôi đưa ra phù hợp 
với chương trình giáo dục mầm non hiện nay mà trường chúng tôi đang thực hiện, 
với đề tài này, tôi nghĩ rằng, nó không chỉ được áp dụng tốt ở lớp Lá 1 của tôi mà 
còn có thể ứng dụng được ở tất cả các khối lớp trong trường tôi. Và tôi tin rằng các 
bạn đồng nghiệp của mình với sự sáng tạo không ngừng nghỉ sẽ có thật nhiều hoạt 
động khác nhau ứng dụng phương pháp giáo dục STEAM cho trẻ. Tôi mong muốn 
được chia sẻ với các bạn đồng nghiệp để nhận được sự góp ý chân thành giúp tôi 
đạt kết quả tốt hơn. 
 Xác nhận của thủ trưởng đơn vị Người viết
 (Ký tên, đóng dấu) (Ký và ghi rõ họ tên)
 Quách Thị Hy
 17 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
 - Bồi dưỡng thường xuyên: Phương pháp ứng dụng steam trong hoạt động 
giảng dạy.
 - Đào Thanh Âm (chủ biên), Trịnh Dân, Nguyễn Thị Hòa, Đinh Văn Vang 
(2008), Giáo dục học mầm non, tập I, III, Nhà xuất bản ĐHSP.
 - Một số bài viết trên các trang violet, tailieu.com, 
 18 MỤC LỤC
1. Đặt vấn đề 1
1.1. Lý do, sự cần thiết thực hiện đề tài 1
1.2. Phạm vi đề tài 3
2. Nội dung đề tài 3
2.1. Thực trạng 3
2.1.1. Thuận lợi 3
2.1.2. Khó khăn 4
2.2. Các giải pháp 4
2.2.1. Nghiên cứu tài liệu, xây dựng kế hoạch 5
2.2.2. Ứng dụng trong tổ chức hoạt động tạo hình 5
2.2.3. Sưu tầm, khai thác, lựa chọn các nguyên vật liệu đa dạng 9
2.2.4. Ứng dụng steam vào các hoạt động trong ngày 9
2.2.5 Xây dựng môi trường lớp học 12
2.2.6 Nêu gương, khen thưởng kịp thời 13
2.2.7 Công tác phối hợp với cha mẹ học sinh 13
2.3. Kết quả 14
3. Kết luận 14
 19 XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT
KHOA HỌC, SÁNG KIẾN CẤP THÀNH PHỐ
 20