Một số giải pháp giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi
* Ưu điểm:
Xây dựng môi trường thân thiện đảm bảo an toàn, cơ sở vật chất và thiết bị đồ dùng, đồ chơi kiểm soát được các nguy cơ gây ra tai nạn thương tích cho trẻ. Giáo viên quan tâm chú ý đến đảm bảo an toàn phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ bao quát trẻ mọi lúc mọi nơi. 100% trẻ được đảm bảo an toàn, không có trường hợp nào bị xảy ra tai nạn thương tích.
* Nhược điểm hạn chế:
Kiến thức kỹ năng xử lý các tai nạn thương tích cho trẻ của giáo viên còn chưa thuần thục, đôi khi còn lúng túng, việc lồng ghép giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích vào các hoạt động đôi khi còn chưa phù hợp, còn ngượng ép, sưu tầm các bài hát, bài thơ, câu truyện tranh ảnh có nội dung giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích còn hạn chế.
Chưa quan tâm phối hợp với phụ huynh để giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở nhà.
2 PHỤ LỤC Nội dung Trang 1. Tên giải pháp 3 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu và áp dụng thử 3 3. Mô tả các giải pháp cũ thường làm 3 4. Ưu điểm 3 5. Nhược điểm, hạn chế 3 6. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến 3 7. Mục đích khắc phục của giải pháp cũ 4 8. Nội dung 5 9. Thuyết minh giải pháp mới 5 10. Tóm tắt nội dung 5 11. Các giải pháp thực hiện 5 12. Kết quả khi thực hiện giải pháp 14 13. Thuyết minh về phạm vi áp dụng của giải pháp 15 14. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp 16 3 CỘNG HÒA Xà HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 1. Tên giải pháp: “Một số giải pháp giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi” 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu và áp dụng thử: Ngày 12 tháng 11 năm 2020 3. Mô tả các giải pháp cũ thường làm (Tên giải pháp, tình trạng, nhược điểm và hạn chế của giải pháp) Một số giải pháp cũ thường sử dụng: Loại bỏ đồ chơi các nguy cơ gây mất an toàn; lồng ghép giáo dục, bao quát trẻ mọi lúc mọi nơi; Phương pháp xử trí; Sử dụng tranh ảnh; Trò chuyện... * Ưu điểm: Xây dựng môi trường thân thiện đảm bảo an toàn, cơ sở vật chất và thiết bị đồ dùng, đồ chơi kiểm soát được các nguy cơ gây ra tai nạn thương tích cho trẻ. Giáo viên quan tâm chú ý đến đảm bảo an toàn phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ bao quát trẻ mọi lúc mọi nơi. 100% trẻ được đảm bảo an toàn, không có trường hợp nào bị xảy ra tai nạn thương tích. * Nhược điểm hạn chế: Kiến thức kỹ năng xử lý các tai nạn thương tích cho trẻ của giáo viên còn chưa thuần thục, đôi khi còn lúng túng, việc lồng ghép giáo dục kĩ năng phòng tránh tai nạn thương tích vào các hoạt động đôi khi còn chưa phù hợp, còn ngượng ép, sưu tầm các bài hát, bài thơ, câu truyện tranh ảnh có nội dung giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích còn hạn chế. Chưa quan tâm phối hợp với phụ huynh để giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở nhà. 4. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến. Áp dụng “ Một số giải pháp giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi” là hướng tới mục tiêu an toàn về tinh thần, sức khỏe, chăm sóc giáo dục trẻ. Góp phần làm cơ sở khoa học thực tiễn cho việc xây dựng kế hoạch giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích, hình thành phản xạ có điều kiện tự rèn luyện thói quen biết phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ, hình thành kỹ năng sống, nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa. 4 Tai nạn thương tích là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong và gây ra những biến chứng trầm trọng cho trẻ. Ở lứa tuổi lên 3, trẻ còn quá non nớt chưa có kỹ năng phòng chánh tai nạn thương tích thường gặp để tự bảo vệ mình, nên nguy cơ xảy ra tai nạn với trẻ là rất cao. Vì vậy, công tác giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở trường lớp màm non là đặc biệt quan trọng. Nhận thức rõ vai trò trách nhiệm của mình tôi nhận thấy cần phải nghiên cứu, vận dụng “ Một số giải pháp giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi” để giúp trẻ tự tránh được một số tai nạn thương tích cho bản thân. 5. Mục đích khắc phục của giải pháp cũ Nhằm xác định đúng mục tiêu về sự phát triển sức khỏe, an toàn về tinh thần và thể chất cho trẻ. Đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi. Có những kiến thức sâu hơn, biết những xử trí ban đầu khi trẻ gặp tai nạn thương tích, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng môi trường an toàn, có cách sắp xếp môi trường phù hợp tránh được những nguy cơ gây mất an toàn cho trẻ khi trẻ đến trường đến lớp. Xây dựng và điều chỉnh kế hoạch giáo dục cho phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả lập kế hoạch phù hợp với thực tiễn bối cảnh của địa phương và của trường, lớp đảm bảo mục tiêu an toàn về thể chất và tinh thần cho trẻ. Giúp cho giáo viên chủ động lựa chọn nội dung tích hợp giáo dục phù hợp với phương pháp dạy học tích cực, tự lực, sáng tạo phát triển toàn diện cho trẻ, có ý thức sưu tầm các bài hát, bài thơ, câu truyện tranh ảnh có nội dung giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích. Giúp trẻ có khả năng tự tránh được các tai nạn thương tích và góp phần giảm tỷ lệ trẻ bị tai nạn thương tích trong trường mầm non. Tăng cường nhận thức của phụ huynh về tai nạn thương tích, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm cùng kết hợp với giáo viên và nhà trường giáo dục trẻ phòng tránh tai nạn thương tích. 6. Nội dung 6.1. Thuyết minh giải pháp mới a. Tóm tắt nội dung: Vấn đề nghiên cứu là“Một số biện pháp giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi” được thực hiện qua một số giải pháp như: Xây dựng môi trường an toàn thân thiện với trẻ. 5 Tích hợp lồng ghép nội dung phòng tránh tai nạn thương tích vào các hoạt động trong ngày. Tổ chức cho trẻ thực hành, trải nghiệm phòng chống tai nạn thương tích. Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh trong việc giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. b. Thuyết minh các giải pháp áp dụng: * Giải pháp 1: Xây dựng môi trường an toàn thân thiện với trẻ. Để tạo ra cảm giác an toàn về tâm lý cho trẻ, trước hết người giáo viên khi đến lớp phải vui vẻ và gần gũi trẻ. Khi giao tiếp với trẻ, cô giáo phải có thái độ ân cần, niềm nở, tạo cho trẻ cảm giác được yêu thương chăm sóc. Cảm giác an toàn mà cô giáo mang lại sẽ giúp trẻ có tinh thần thoải mái để tiếp thu mọi kiến thức, kỹ năng mà cô giáo mang lại cho trẻ. Thực hiện đúng quy định tại Thông tư 13/2010/TT-BGDĐT ngày 15/4/2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đạo tạo quy định về xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ. Xây dựng môi trường giáo dục ở lớp mầm non không chỉ cần đảm bảo phù hợp để trẻ phát triển về thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm – kỹ năng xã hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo mà hơn hết môi trường ở lớp và ở trường cần đảm bảo an toàn hạn chế tối đa các nguy cơ gây tai nạn cho trẻ. Vì vậy, việc thiết kế môi trường giáo dục trong lớp mầm non phải tuân thủ các nguyên tắc sau: - Các đồ dùng đồ chơi thường xuyên đựơc rà soát được bảo dưỡng, loại bỏ những đồ dùng đồ chơi có nguy cơ gây tai nạn thương tích cho trẻ. - Cần bố trí các khu vực chơi, hoạt động trong lớp và ngoài trời phù hợp thuận tiện cho việc sử dụng của cô và trẻ. 6 Hình ảnh môi trường an toàn thân thiện ngòai lớp - Trang trí môi trường lớp học cần phù hợp với tính chất của các hoạt động phù hợp với lứa tuổi. Trong lớp sắp xếp môi trường lớp học gọn gàng, thẩm mỹ, khoa học, hạn chế tối đa mọi nguy cơ gây mất an toàn cho trẻ, cần bố trí không gian phù hợp dành cho hoạt động chung của lớp và hoạt động theo sở thích, khả năng của nhóm nhỏ hoặc cá nhân. - Đảm bảo vệ sinh về nguồn nước, không khí, vệ sinh an toàn trong ăn uống. - Có hàng rào, cổng biển bảo vệ xung quanh khu vực trường, các bể chứa nước trong khuôn viên trường. Sân chơi những khu vực trẻ có thể qua lại được đảm bảo an toàn tối đa. Khu vực nguy hiểm gắn cảnh báo và có rào chắn, vách ngăn. * Giải pháp 2: Dạy trẻ nhận biết một số tai nạn thương tích và cách phòng tránh. - Một số tai nạn thương tích: Tai nạn thương tích do giao thông, bỏng- nhiễm độc; hóc sặc- ngộ độc; đuối nước; điện giật; ngã; động vật cắn; bạo lực - Cách phòng tránh: Giáo dục trẻ chấp hành đúng luật an toàn giao thông, không chạy ra đường chơi, không nghịch ổ điện, dây điện, đồ điện, không chơi trong bếp đun nấu có ga lửa, không ăn quà vặt cổng trường.ăn chin, uống nước sôi để nguội,, ăn uống từ tốn, 7 nhai kỹ thức ăn. Không ra gần ao hồ, sông suối, giếng, bể nước, không chạy nhẩy, xô đẩy nhau, không leo trèo lan can, bàn ghế, trèo cây, không đánh nhau, không mang các vật sắc nhọn nguy hiểm không trêu động vật chó mèo giáo dục ý thức trẻ không được xô đẩy, đến trường, quản lý, giám sát trẻ ở mọi lúc, mọi nơi. Dạy trẻ ghi nhớ số điện thoại của bố mẹ hay người thân để gọi về khi bị lạc, tuyệt đối không đi theo người lạ; không nhận quà bánh của người lạ vì rất có thể bị bắt cóc...là những kỹ năng mà trẻ cần được trang bị để đề phòng bất trắc xảy ra. * Giải pháp 3: Tích hợp lồng ghép nội dung phòng tránh tai nạn thương tích vào các hoạt động trong ngày. Tôi thường xuyên nhắc nhở trẻ để nhớ và hình thành thói quen và phản xạ kịp thời phản ứng phòng tránh tối đa tai nạn thương tích rủi do cho bản thân: Khi trẻ lên xuống cầu thang, cô luôn chú ý nhắc nhở trẻ cách đi đúng (đi bên phải, không chen lấn, xô đẩy, nhường nhịn ...) để không xảy ra tai nạn. Khi chơi ngoài trời hay tham gia các giờ học bổ trợ, dặn trẻ không chạy nhảy, leo trèo vì sẽ bị va vào nhau, ngã.Trong các hoạt động học, cần có nề nếp và hành động văn minh khi sử dụng bút (không dùng bút để trêu nhau, không cho bút màu vào tai và mũi bạn, sử dụng kéo thủ công khéo léo không đam bạn, cắt vào tay vì sẽ dẫn đến tai nạn thương tích...); Ăn cơm cần nhai kỹ, tránh hóc sặc, xong cần ngồi nghỉ ngơi cho xuôi cơm vì nếu cơm còn trong miệng mà đi ngủ dễ xảy ra sặc cơm không thở được, khi ngủ không nằm sấp.. VD:Giờ đón trả trẻ: Giao nhận trẻ từ phụ huynh, không trả trẻ cho người lạ, không theo người lạ tránh bị bắt cóc. Giáo dục trẻ chấp hành đúng luật an toàn giao thông và tuyên truyền phụ huynh thực hiện nghiêm túc cổng trường ATGT. Hình ảnh cổng trường ATGT 8 *Giải pháp 3: Tổ chức cho trẻ thực hành, trải nghiệm, phòng chống tai nạn thương tích. Thông qua việc cho trẻ thực hành, trải nghiệm, trò chơi giúp trẻ hình thành khả năng nhận biết, phân biệt những tình huống tốt xấu, nguy hiểm mà trẻ có thể gặp phải trong cuộc sống hàng ngày. Từ đó, hình thành kỹ năng bảo vệ bản thân, trẻ có thể tự giải quyết, xử lí các tình huống phòng tránh tai nạn thương tích bảo vệ bản thân khi trẻ cảm thấy không an toàn. Căn cứ vào tình hình thực tế, tôi đã tìm tòi, nghiên cứu các tình huống mà trẻ lứa tuổi mầm non hay gặp để xây dựng được một số tình huống có vấn đề về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ thực hành, trải nghiệm. Thông qua các hình thức này trẻ em sẽ học nhanh, lĩnh hội và tiếp thu kiến thức tối đa. VD: Cho trẻ trải nghiệm tình huống : “Trẻ ở nhà một mình, 1 trẻ làm người lạ đến kêu mở cổng dỗ dành cho kẹo rủ đi chơi” -> Xử lý tình huống, không mở cửa, không nhận quà và hỏi xem người lạ là ai? ở đâu, số điện thoại gọi ngay cho bố mẹ, cô giáo, số điện thoại 114 (4 bạn đóng là bố mẹ, cô giáo, chú công an) VD: Thực hành, trải nghiệm “ Thực hành trẻ bị ngã và kỹ năng xử lý”. Cô để 1 số đồ vật cho trẻ đi qua vấp phải, chảy máu-> xử lý tình huống: trẻ phải bình tĩnh, không được khóc, nhờ bạn gọi cô giáo hoặc đến phòng y tế để nhờ giúp đỡ. VD: Qua học 1 số đồng dùng bằng điện cho trẻ nhận biết đồ dùng an toàn và không an toàn qua trò chơi: Chuẩn bị tranh ảnh về hành động an toàn và không an toàn với trẻ cho trẻ chơi gạch bỏ hành động không an tòan khi sử dụng điện. * Giải pháp 4: Ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Để khắc sâu và giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích hiệu quả tôi đã ứng dụng công nghệ thông tin để tìm kiếm hình ảnh, những đoạn phim, video ngắn hay tự quay, chụp hình ảnh, hoạt động, tình huống của trẻ thường ngày thể hiện nội dung liên quan đến tai nạn thương tích của trẻ làm bài giảng giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Ví dụ: Qua trải nghiệm dạy trẻ phòng tránh ngã: Cô cho trẻ xem hình ảnh trẻ bị ngã khi chơi như chạy nhảy, xô đẩy bạn, va vào bạn, chơi đu quay, cầu trượt hay bị ngã ở nhà như trèo cây, trèo cầu thang, đu bám cửa để trẻ tìm ra cách gải quyết và phòng tránh tai nạn. 9 Một số hình ảnh nguy hiềm gây tan nạn thương tích cho trẻ Dạy trẻ chơi an toàn với bạn: Những hình ảnh thực tế mà cô chụp hoặc quay lại của trẻ khi chơi chưa an toàn cho trẻ và cho bạn đã được cô nhắc nhở được trình chiếu lại cho cả lớp xem từ đó trẻ thấy được ngững nguy cơ mất an toàn mà trẻ không biết như: chơi bếp ga, ấm điện, trẻ ném cát, sỏi, đồ chơi vào bạn, tranh đồ chơi với bạn, đút những đồ chơi nhỏ, hột hạt vào tai, mũi của bạn và cho trẻ xem tình huống giả định về kết quả của những hành động trên từ đó giáo dục trẻ. 10 Ví dụ: dạy trẻ phòng chống tai nạn cháy, bỏng sưu tầm các hình ảnh gây ra bỏng cho trẻ như bàn là, phích nước, ấm đun nước, mở vòi nước nóng Cho trẻ xem hình ảnh, video về cháy, bỏng trò chuyện với trẻ về tình huống gây ra cháy, khi có khói, cháy cần làm như thế nào để thoát ra an toàn, những đồ vật nào có thể làm trẻ bị bỏng, để không bị bỏng bé cần tránh xa bếp lửa, bô xe máy mới đỗ, không ăn thức ăn, uống nước còn nóng, tự rót nước nóng, nghịch diêm, lửa *Biện pháp 5: Làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh trong việc giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Tôi nhận thấy tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh là biện pháp vô cùng quan trọng để nâng cao hiệu quả trong việc cung cấp các kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mầm non: Thông qua nội dung - quy chế phối hợp giữa gia đình và nhà trường và yêu cầu phụ huynh ký cam kết. Lên kế hoạch tuyên truyền tới cha mẹ trẻ trong cuộc họp phụ huynh đầu năm học, trao đổi, chia sẻ với phụ huynh về các biện pháp để giúp con nhận biết và có các kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích. Bên cạnh đó, tôi luôn chú trọng đến việc tuyên truyền tới phụ huynh qua “Góc tuyền truyền” và mục “Dành cho cha mẹ”, qua nhóm zalo phụ huynh của lớp, qua giờ đón trẻ trẻ. Tôi thường xuyên sưu tầm và dán tờ rơi, áp phích có nội dung về giáo dục các kỹ năng phòng tránh tai nạn cho trẻ; các câu chuyện mang tính thời sự về các tai nạn để phụ huynh rút ra những bài học cho mình trong quá trình chăm sóc và quản lý trẻ tại nhà. Bảng tuyên truyền phụ huynh tại lớp 11 Góc tuyên truyền luôn phong phú các nội dung cần phối hợp với phụ huynh để phòng, chống các dịch bệnh và TNTT cho trẻ: Ý nghĩa của các hoạt động của bé ở trường mầm non, đảm bảo an toàn cho trẻ, không có TNTT xảy ra, các nhiệm vụ trọng tâm trong năm học, nhiệm vụ xây dựng trường học an toàn, phòng, chống, TNTT cho trẻ. Từ đó vận động phụ huynh đóng góp tự nguyện ngoài các khoản quy định, để mua sắm trang thiết bị xây dựng trường trường học an toàn. c. Kết quả khi thực hiện giải pháp Sau thời gian áp dụng “Một số biện pháp giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi” tôi đạt được một số kết quả như sau: - Đối với cô giáo: Nắm vững hơn các nội dung, nguyên nhân và phòng tránh, cách xử lý tai nạn thương tích cho trẻ. Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ về tinh thần và thể chất. Xây dựng kế hoạch tích hợp giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ hiệu quả hơn. Biết xây dựng và khai thác, sử dụng môi trường an toàn, lấy trẻ làm trung tâm, tạo cho trẻ tự tin tham gia vào hoạt động. Xây dựng nội dung, cách thức tuyên truyền với các bậc phụ huynh một cách phù hợp, làm chuyển biến nhận thức của phụ huynh trong việc phòng tránh tai nạn thươn tích cho trẻ. - Đối với trẻ: Trẻ nhận biết được một số vật dụng nguy hiểm và những nơi nguy hiểm cho bản thân. Trẻ có một số kỹ năng về phòng tránh tai nạn thương tích. Kết quả của trẻ trước và sau khi áp dụng giải pháp mới Trước khi áp dụng Sau khi áp dụng giải pháp giải pháp mới TT Nội dung Tỷ lệ Số trẻ Số trẻ đạt Tỷ lệ % % đạt 1 Nhận ra yếu tố không an toàn 16/25 64 25/25 100 Có kỹ năng đơn giản về phòng 2 14/25 56 25/25 100 tránh, xử lý tai nạn thương tích Biết bảo vệ an toàn cho bản thân, 3 15/25 60 25/25 100 cho bạn 4 Số trẻ bị tai nạn thương tích 24/25 96 25/25 100 12 - Đối với phụ huynh: Phụ huynh có thêm nhiều kiến thức về phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ tại nhà và yên tâm khi đưa con đến lớp. Tích cực ủng hộ ngày công và kinh phí nâng cấp cải tạo môi trường an toàn cho trẻ 6.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng của giải pháp Sáng kiến này áp dụng có hiệu quả cao cho trẻ 3- 4 tuổi tại đơn vị Trường Mầm non Canh Nậu và có khả năng áp dụng cho trẻ mầm non tại một số đơn vị khác. - Tháng 9/2020: Nghiên cứu về đề tài, xây dựng nội dung. - Tháng 10/2020: Nghiên cứu các giải pháp - Tháng 11/2020: Tổ chức thực hiện thử và áp dụng - Tháng 12/2020 : Rút kinh nghệm và điều chỉnh bổ sung kế hoạch sau thực hiện giải pháp. - Tháng 1-2 /2021: Hoàn thiện và nộp giải pháp thực nghiệm 6.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp a) Về lợi ích kinh tế Áp dụng giải pháp giúp nhà trường không phát sinh chi phí chăm sóc y tế cho trẻ và không phát sinh kinh phí tại gia đình trẻ. Phụ huynh quan tâm ủng hộ kinh phí xây dựng môi trường an toàn thân thiện. b) Về lợi ích xã hội Giáo viên và phụ huynh có nhiều kinh nghiệm chăm sóc đảm bảo an toàn cho trẻ. Trẻ an toàn, khỏe mạnh, không bị xảy ra tai nạn thương tích và được phát triển toàn diện là niềm vui và hạnh phúc của mỗi gia đình cũng như toàn xã hội. Tôi cam đoan những điều trình bày trên đây là đúng sự thật và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền, nếu vi phạm tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm./. Canh Nậu, ngày 22 tháng 2 năm 2021 Xác nhận của nhà trường Tác giả sáng kiến HIỆU TRƯỞNG Phạm Thị Kim Thoa Thẩm Thị Thanh Hiếu
File đính kèm:
mot_so_giai_phap_giao_duc_phong_tranh_tai_nan_thuong_tich_ch.doc
