Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
- Tình trạng sử dụng giải pháp: Làm mẫu là biện pháp quan trọng đối với trẻ lứa tuổi mầm non. Khi tổ chức dạy vận động theo nhạc cho trẻ tôi cũng đã căn cứ vào nhịp điệu, giai điệu của bài hát để lựa chọn ra các cách vỗ tay, gõ đệm, vận động minh hoạ sao…khác nhau cho từng bài và khi dạy trẻ tôi làm mẫu từng động tác ứng với từng lời ca của bài hát nhiều lần để cho trẻ vận động theo.
- Tồn tại hạn chế của giải pháp: Với giải pháp làm mẫu như vậy tôi thấy trẻ chưa phát huy được tính tích cực, sáng tạo trong các vận động theo nhạc. Bản thân tôi chưa cụ thể hoá chính xác các loại vận động theo nhạc. Vì vậy mà tôi thấy khi dậy vận động theo nhạc giáo viên cần phải cụ thể hoá chính xác các loại vận động theo nhạc để từ đó trẻ sẽ hứng thú tham gia hoạt động tốt hơn.
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ 1. Tên giải pháp: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non” 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Từ tháng 9 năm 2020 3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có): Không có 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm: * Giải pháp 1: Làm mẫu các động tác vận động theo nhạc cho trẻ. - Tình trạng sử dụng giải pháp: Làm mẫu là biện pháp quan trọng đối với trẻ lứa tuổi mầm non. Khi tổ chức dạy vận động theo nhạc cho trẻ tôi cũng đã căn cứ vào nhịp điệu, giai điệu của bài hát để lựa chọn ra các cách vỗ tay, gõ đệm, vận động minh hoạ sao khác nhau cho từng bài và khi dạy trẻ tôi làm mẫu từng động tác ứng với từng lời ca của bài hát nhiều lần để cho trẻ vận động theo. - Tồn tại hạn chế của giải pháp: Với giải pháp làm mẫu như vậy tôi thấy trẻ chưa phát huy được tính tích cực, sáng tạo trong các vận động theo nhạc. Bản thân tôi chưa cụ thể hoá chính xác các loại vận động theo nhạc. Vì vậy mà tôi thấy khi dậy vận động theo nhạc giáo viên cần phải cụ thể hoá chính xác các loại vận động theo nhạc để từ đó trẻ sẽ hứng thú tham gia hoạt động tốt hơn. * Giải pháp 2: Lồng ghép trong các hoạt động khác. - Tình trạng sử dụng giải pháp: Giáo viên đã biết lồng ghép để dạy vận động theo nhạc trong các hoạt động như: Hoạt động học, hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi, hoạt động vệ sinh - Tồn tại hạn chế của giải pháp: Với giải pháp này trẻ hoạt động cũng rất hào hứng tuy nhiện chỉ mang tính chất hình thức mà chưa chú trọng đến rèn kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ. Hình thức tổ chức của giáo viên chưa linh hoạt, sáng tạo, chưa tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động một cách tích cực, tự giác. Giáo viên chưa quan tâm tới việc tìm ra biện pháp mới, hữu hiệu, chưa tập trung nghiên cứu kỹ các động tác vận động để phát huy tính tích cực của trẻ nên dẫn đến kết quả trên trẻ chưa cao. * Giải pháp 3: Làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho hoạt động dạy vận động theo nhạc. - Tình trạng sử dụng giải pháp: Để tiết dạy âm nhạc ở lớp hấp dẫn hơn giáo viên đã biết sưu tầm, tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có để tạo thành 2 các dụng cụ âm nhạc, đồ dùng, trang phục phục vụ cho việc tổ chức dạy vận động cho trẻ - Tồn tại hạn chế của giải pháp: Đồ dùng trực quan còn chưa đẹp, góc nghệ thuật chưa được quan tâm, chưa được thay đổi theo chủ đề chủ điểm, đồ dùng chưa phong phú chủ yếu là đồ dùng mua sẵn, sặc sỡ, đồ dùng chưa đa dạng phong phú, chưa có nhiều đồ dùng âm nhạc tự làm do vậy kỹ năng vận động theo nhạc của trẻ còn nhiều hạn chế. 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp: - Vai trò, tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non đó là: Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người, đặc biệt là trẻ thơ. Âm nhạc đã trở thành một hoạt động không thể thiếu trong trường lớp mầm non, âm nhạc được sử dụng một cách có mục đích, phù hợp sáng tạo sẽ giúp trẻ thu nhận kinh nghiệm tích cực và tạo cảm giác hứng thú, vui tươi, phấn khởi trong khi hoạt động, thông qua âm nhạc trẻ sẽ linh họat, mạnh dạn, thông minh qua việc sáng tạo các động tác minh họa kết hợp khi hát và rèn luyện cho trẻ, khi vận động theo nhạc sẽ thúc đẩy sự vận động cơ thể, sự nhanh nhẹn khéo léo, bền bỉ và dẻo dai. Với trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi âm nhạc đã đem lại cho trẻ ấn tượng, dần hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện. Vận động theo nhạc giúp trẻ phát triển cảm xúc, nhịp điệu và khéo léo, khả năng phản ứng nhanh và đúng các ấn tượng được nghe trong âm nhạc, Ngoài ra còn làm thỏa mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ được bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè. Thông qua vận động để phát huy khả năng của trẻ trong các lĩnh vực ngôn ngữ, văn học, khoa học, nghệ thuật và chơi ngoài trời. - Tuy nhiên tôi nhận thấy chất lượng tổ chức vận động theo nhạc cho trẻ lớp tôi còn chưa cao, trẻ chưa thực sự hứng thú tham gia vào hoạt động cùng cô, kỹ năng vận động của trẻ còn hạn chế do cách thức tổ chức hoạt động của cô giáo đôi khi còn đơn điệu, cô giáo chưa chú ý rèn luyện khả năng vận động cho trẻ. => Chính vì điều đó tôi luôn suy nghĩ làm sao để trẻ luôn hứng thú tích cực tham gia vào hoạt động vận động theo nhạc, làm sao để hình thành ở trẻ những kỹ năng vận động chính xác và sáng tạo. Từ đó, bản thân tôi đã lựa chọn, áp dụng các giải pháp để đổi mới công tác chăm sóc giáo dục trẻ, nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ tại lớp mình. 6. Mục đích của giải pháp: -Nhằm khắc phục những hạn chế tồn tại của giải pháp cũ khi tổ chức hoạt động vận động theo nhạc cho trẻ ở trường mầm non cụ thể là: Quan tâm đổi mới các hình thức tổ chức vận động thu hút trẻ vào hoạt động; tích cực rèn luyện kỹ 3 năng vận động cho trẻ trong mọi hoạt động 1 cách hợp lý; tích cực làm đồ dùng đồ chơi tổ chức hiệu quả hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ. Đề xuất thêm một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non. Tạo môi trường âm nhạc tốt nhất cho trẻ. Tích cực tạo môi trường thay đổi theo chủ đề chủ điểm tích cực làm đồ dùng sáng tạo mới cho bộ môn giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi. Tích cực rèn luyện kỹ năng vận động âm nhạc cho trẻ trong mọi hoạt động một cách hợp lý; Mạnh dạn trao đổi phối hợp với phụ huynh tổ chức hiệu quả hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ. Qua đó giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động âm nhạc, trẻ dễ dàng lĩnh hội kiến thức kỹ năng khi tham gia hoạt động một cách nhẹ nhàng, thoải mái, tự nhiên, không gò bó để việc nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non đạt hiệu quả tốt nhất. 7. Nội dung: 7.1. Thuyết minh giải pháp mới: 7.1.1. Nội dung: Giải pháp 1: Tạo môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và làm đồ đồ chơi phục vụ giáo dục âm nhạc cho trẻ. Giải pháp 2: Tổ chức vận động theo nhạc thông qua hoạt động có chủ đích: Giải pháp 3: Lồng ghép giáo dục âm nhạc thông qua các hoạt động khác Giải pháp 4: Làm tốt công tác tuyên truyền với các bậc phụ huynh. 7.1.2. Các bước tiến hành thực hiện giải pháp. Trước khi thực hiện bản thân tôi đã tiến hành điều tra công tác tổ chức hoạt động dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trường mầm non và nhận thấy thực trạng như sau: * Thuận lợi: - Lớp đủ đồ dùng, trang thiết bị phục vụ cho công tác chăm sóc, giáo dục trẻ. - Ban giám hiệu, tổ chuyên môn thường xuyên tổ chức những buổi sinh hoạt chuyên môn, trao đổi, thảo luận về chuyên đề giáo dục âm nhạc, dạy hát dân ca, học các bài hát mới. - Bản thân tôi có trình độ chuyên môn trên chuẩn, yêu nghề, tâm huyết với sự nghiệp giáo dục. *Khó khăn: a) Đối với giáo viên. - Giáo viên tổ chức thường xuyên các hoạt động giáo dục âm nhạc tuy nhiên chưa tập trung xây dựng những hoạt động vận động theo nhạc, chủ yếu xây dựng các hoạt động dạy hát, chưa chú ý dạy trẻ những kỹ năng vận động 4 theo nhạc như vận động minh họa, gõ đệm theo nhịp, phách, tiết tấu...Mặt khác hình thức tổ chức hoạt động của giáo viên còn đơn điệu, chưa tập trung tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm, dẫn đến hiệu quả chưa cao. - Giáo viên chưa thục sự đầu tư về nghệ thuật, kỹ năng đàn, hát cho trẻ. - Các tác phẩm nghệ thuật giới thiệu, tổ chức cho trẻ còn nghèo nàn, đơn điệu và phụ thuộc vào chương trình chung. Giáo viên chưa chịu khó sưu tầm các bài hát hay, có tiết tấu phù hợp với trẻ để đưa vào chương trình dạy trẻ. b) Đối với trẻ. Trẻ mầm non rất yêu thích âm nhạc nhưng nhiều trẻ chưa có kỹ năng vận động theo nhạc. Một số trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn khi vận động, các kỹ năng vận động của trẻ còn đơn điệu, chưa mang tính nghệ thuật. * Trước thực trạng đó, trước khi áp dụng giải pháp tôi tiến hành quan sát, khảo sát kỹ năng thực hiện vận động theo nhạc của trẻ. Để khảo sát và đánh giá được kỹ năng vận động theo nhạc của trẻ: - Kết quả khảo sát trẻ trước khi thực hiện giải pháp: Tổng số trẻ được khảo sát 33/33 Kết quả STT Nội dung Đạt Tỷ lệ Chưa đạt Tỷ lệ 1 Kỹ năng VĐ theo nhịp 2/4 17 52% 16 48% 2 Kỹ năng VĐ tiết tấu chậm 15 45% 18 55% 3 Khả năng VĐ tiết tấu nhanh 12 36% 21 64% 4 Kỹ năng vận động múa 12 36% 21 64% 5 Kỹ năng vận động theo tiết tấu phối hợp 10 30% 23 70% * Sau khi khảo sát thực tế tôi đã áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ tại lớp mình như sau: Giải pháp 1: Tạo môi trường, làm đồ dùng, dụng cụ âm nhạc phong phú kích thích trẻ tham gia hoạt động + Tạo môi trường vật chất: Để làm tốt nhiệm vụ được giao đòi hỏi mỗi giáo viên phải không ngừng tự tìm tòi, học hỏi, tự bồi dưỡng để đáp ứng nhu cầu xã hội. Chính vì vậy, tôi thường xuyên tích cực tự học, tự bồi dưỡng kiến thức cho bản thân về các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và cách trang trí môi trường cho trẻ hoạt động Để thực hiện có hiệu quả các hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ, đồng thời nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ, tôi tạo cho trẻ một môi trường học tập tốt nhất ngay tại lớp học của mình. Trước hết, tôi làm đẹp môi trường lớp học từ cách bố trí, sắp xếp, trưng bày đồ dùng, đồ chơi phù hợp, gọn gàng. Khi trang trí lớp, tôi quan tâm hơn tới việc trang trí mảng tường dành riêng cho hoạt động âm nhạc ở đó có những đồ dùng, dụng cụ âm nhạc để trẻ có thể tham gia hoạt động. 5 (Hình ảnh trang trí góc âm nhạc tại lớp) Ngoài ra tôi còn sắp xếp, bố trí khu vực tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ như: Diện tích lớp học phù hợp với hoạt động rèn kỹ năng vận động cho trẻ, bố trí đồ dùng: Đàn, tivi, tranh ảnh, mô hình sân khấu, trang phục, dụng cụ âm nhạc ở vị trí thuận tiện cho việc sử dụng, phù hợp với đề tài và chủ đề thực hiện. Tranh ảnh, mô hình, tivi, đặt ở khoảng cách phù hợp sao cho tất cả trẻ đều quan sát được hoạt động của cô. Ví dụ 1: Hoạt động dạy múa bài “Múa cho mẹ xem”, tôi tạo sân khấu đủ rộng để trẻ lên biểu diễn, phông sân khấu đẹp để tạo hứng thú cho trẻ . 6 + Tạo môi trường xã hội Bản thân giáo viên tạo ra không khí âm nhạc bằng những bản nhạc, lời ca vui nhộn, gần gũi, thu hút trẻ, tôi đã dẫn dắt trẻ bước vào hoạt động một cách hứng thú, tự nhiên, chủ động với thái độ gần gũi, thân thiện, nhẹ nhàng. Trong quá trình trẻ tham gia hoạt động, tôi tôn trọng khả năng vận động của trẻ, khen ngợi, động viên trẻ đúng lúc và khuyến khích khả năng thể hiện cảm xúc của trẻ. Bên cạnh việc tạo môi trường kích thích trẻ hoạt động âm nhạc, tôi luôn tích cực làm và sưu tầm, bổ sung đồ dùng, dụng cụ âm nhạc để phục vụ cho trẻ tham gia vào hoạt động âm nhạc. 7 (Những đồ dùng đồ chơi tự làm) Giải pháp 2: Tổ chức vận động theo nhạc thông qua hoạt động có chủ đích: * Đổi mới về hình thức: Trong chủ đề, tôi thay đổi các hình thức mới lạ, hấp dẫn để lôi cuốn, kích thích sự sáng tạo và nâng cao khả năng vận động theo nhạc của trẻ. Tùy thuộc vào từng đề tài, nội dung của hoạt động tôi sắp xếp thay đổi hình thức vận động 1 cách linh hoạt: Ngoài ra để tạo không khí sôi nổi trong hoạt động âm nhạc tôi tổ chức tiết học với hình thức “Chương trình âm nhạc” hoặc “Hội thi” * Xác định nội dung trọng tâm của hoạt động: Vận động theo nhạc giúp trẻ phát triển cảm giác, nhịp điệu, sự khéo léo, khả năng phản ứng nhanh và đúng các ấn tượng nghe được trong âm nhạc. Ngoài ra còn làm thỏa mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ được bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè. Tất cả các động tác vận động theo nhạc như gõ nhịp, âm hình, tiết tấu, múa minh họa đều thực hiện nhiệm vụ chung là cảm nhận tiết tấu âm nhạc, nhưng mỗi loại vận động có chức năng riêng do đó khác nhau về yêu cầu. Vận động là công cụ để giúp trẻ thể hiện tác phẩm âm nhạc, do đó với mỗi bản nhạc hay bài hát mang đến cho trẻ, tôi nghiên cứu tiết tấu của bài hát để lựa chọn loại hình vận động phù hợp. Dạy trẻ vỗ tay hoặc sử dụng dụng cụ âm nhạc gõ đệm theo bài hát cũng có nhiều cách. Giáo viên căn cứ vào từng loại nhịp, cấu trúc, loại hình tiết tấu của bài hát để lựa chọn hình thức vận động phù hợp như gõ đệm theo nhịp, phách, tiết tấu chậm, nhanh... Ví dụ trong bài hát “Cháu yêu cô chú công nhân” tôi chọn hình thức vận động theo tiết tấu chậm: Cô hướng dẫn cho trẻ vỗ tay: Đầu tiên cô cho trẻ vỗ tay kết hợp với đếm. 1 - 2 - 3 - nghỉ 1 - 2 - 3 - nghỉ 8 Khi trẻ đã quen với cách vỗ theo tiết tấu chậm thì tôi cho trẻ vỗ tay kết hợp với lời ca. “Chú công nhân xây nhà cao tầng” 1 2 3 nghỉ 1 2 3 nghỉ Cô giải thích cho trẻ: Vỗ tay 3 tiếng rồi nghỉ bằng 1 tiếng, vỗ tay 3 tiếng rồi nghỉ bằng 1 tiếng, cứ như vậy cho đến hết bài hát, bắt đầu từ tiếng “Chú” Ví dụ: Với bài hát: “Múa cho mẹ xem” của tác giả Xuân giao tôi chọn vận động múa để dạy trẻ và khi trẻ múa sai động tác ứng với câu hát “Hai bàn tay của em đây em múa cho mẹ xem”. Có rất nhiều cách sửa sai tôi có thể cho trẻ múa riêng động tác hoặc dạy trẻ trực tiếp động tác đó để từ đó trẻ tri giác toàn bộ động tác và trẻ tự điều chỉnh động tác của mình cho chính xác. (Hình ảnh cô sửa sai động tác cho trẻ) Khi trẻ đã thực hành thành thạo, để tạo hứng thú cho trẻ và để trẻ tích cực vận động theo nhạc, tôi gợi ý cho trẻ suy nghĩ các hình thức vận động khác nhau mà vẫn đảm bảo tiết tấu đang thực hành. Để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực vận động theo nhạc tôi có thể linh hoạt, làm đa dạng hóa các vận động. Ví dụ: Dạy trẻ vận động gõ đệm theo tiết tấu chậm, tôi có thể tạo thành trò chơi cho trẻ như cho trẻ lắc tay, dậm chân, lắc hông, vẫy tay...theo tiết tấu chậm. Những đoạn nhạc, những bài hát sôi động tôi có thể cho trẻ tập những bài thể dục nhịp điệu khoẻ khoắn, vui nhộn. Giáo viên không nhất thiết lúc nào cũng làm mẫu động tác múa minh họa, cần tạo cơ hội để trẻ phát huy tính chủ động, sáng tạo trong vận động theo nhạc, 9 trong động tác múa minh họa. Kịp thời tuyên dương những trẻ có sáng tạo nhằm phát huy lòng yêu nghệ thuật ở trẻ và giúp trẻ có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm cùng bạn. (Hình ảnh các bé biểu diễn vận động múa theo ý thích) * Chính xác hoá các động tác vận động. Đây là giải pháp quan trọng giúp trẻ nắm vững kỹ năng vận động. Vận động theo nhạc là hoạt động mang tính sáng tạo nên trước khi định hướng các động tác vận động, tôi thường tạo cơ hội cho trẻ được bộc lộ khả năng sáng tạo của mình và cho trẻ thực hiện. Với những bài vận động theo nhịp, phách, tiết tấu trẻ đã biết, tôi để cho trẻ nhớ lại hình thức vận động và thực hiện ghép vào lời hát. Sau đó tôi chính xác lại bằng cách thực hiện động tác cho trẻ quan sát kết hợp với lời giải thích ngắn gọn giúp trẻ nắm vững kĩ năng vận động. Ví dụ khi cho trẻ vận động bài hát “Mùa xuân” tôi cho trẻ suy nghĩ một vài động tác theo ý của mình và cho 1 đến 2 trẻ thực hiện. Sau đó tôi cùng trẻ nhận xét xem động tác đó có phù hợp với lời hát và tính chất nhạc không. Nếu phù hợp tôi có thể lựa chọn động tác đó của trẻ cùng với các động tác tôi định hướng để tổng hợp thành một hệ thống các động tác liên hoàn theo bài hát. Để trẻ thực hiện đúng, chính xác và dễ dàng tiếp nhận các động tác, tôi thực hiện lại cho trẻ quan sát kết hợp dùng lời phân tích, giải thích những động tác khó, đòi hỏi tính nghệ thuật. Việc chính xác hóa động tác bằng cách phân tích và giải thích giúp trẻ nắm vững các kỹ năng vận động, khắc sâu ấn tựơng, nhận biết một cách xúc cảm các động tác, bài múa, góp phần nâng cao khả năng vận động theo nhạc cho trẻ. * Tạo sự hứng thú cho trẻ trong quá trình vận động theo nhạc. Vận động theo nhạc giúp trẻ phát triển cảm giác, nhịp điệu, sự khéo léo, khả năng phản ứng nhanh và đúng các ấn tượng nghe được trong âm nhạc. Ngoài ra còn làm thỏa mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ được bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè. 10 Vận động theo nhạc là quá trình trẻ thực hành, trải nghiệm và cảm thụ nghệ thuật. Để quá trình vận động không bị đơn điệu, gây mệt mỏi và sự chán nản cho trẻ, tôi tổ chức cho trẻ thực hiện vận động dưới nhiều hình thức thi đua có lồng yếu tố vui chơi. Khi cho trẻ thực hiện vận động theo nhịp bài hát, tôi có thể tổ chức cuộc thi tài giữa các nhóm nghệ sĩ: Nhóm nghệ sĩ trống, nhóm nghệ sĩ đàn ghita và thi đua giữa các tổ, sau đó tôi cho trẻ bình chọn người thực hiện xuất sắc nhất. Qua việc tố chức thi đua sôi động như vậy, trẻ lớp tôi rất hứng thú vận động và mạnh dạn tự tin thể hiện khả năng của mình. Với những bài hát kết hợp vận động minh họa theo nhạc, thể dục nhịp điệu tôi cũng sử dụng một số dụng cụ phù hợp với lời bài hát, hình tượng âm nhạc trong bài hát như lựa chọn trang phục, dây hoa, vải lụa, bông tay, nơ. Việc sử dụng hợp lý các dụng cụ âm nhạc trong quá trình trẻ vận động làm tăng hứng thú, phát huy tích cực vận động của trẻ, từ đó nâng cao hiệu quả của quá trình vận động. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy cũng góp phần tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia vào hoạt động, giúp trẻ được thay đổi không khí mới, hấp dẫn, trong giờ học, tạo cho trẻ niềm hứng thú, hăng say tích cực tham gia vào hoạt động, góp phần làm tăng hiệu quả giáo dục. Ví dụ: Khi dạy trẻ gõ đệm theo tiết tấu chậm bài “Yêu Hà Nội” của tác giả Bảo Trọng, tôi cho trẻ quan sát một số một số danh lam thắng cảnh về Thủ đô Hà Nội . Khi tiến hành tôi trẻ quan sát hình ảnh trên ti vi để tạo hứng thú và khơi gợi, hình thành ở trẻ tình cảm yêu quê hương đất nước, con người. (Hình ảnh gây hứng thú vào bài) 11 Giải pháp 3: Lồng ghép giáo dục âm nhạc thông qua các hoạt động khác - Trước tiên tôi xác định rõ những hoạt động nào có thể lồng ghép được vận động âm nhạc vào, và khi nào thì sử dụng vận động âm nhạc vào hoạt động đó để đảm bảo có sự lồng ghép linh hoạt và mạng lại hiệu quả trong các hoạt động ví dụ: * Trong hoạt động làm quen với văn học. - Trong hoạt động làm quen với văn học tùy thuộc vào nội dung bài thơ câu chuyện tôi lựa chọn những bài hát có cách vận động theo nhạc khác nhau,để đưa vào phần gây hứng thú hay phần chuyển tiếp qua đó giúp trẻ cảm nhận sâu sắc hơn về tác phẩm văn học đồng thời giúp trẻ có cơ hội được vận động theo nhạc. Ví dụ: Trong câu chuyện “Chú dê đen” tôi cho trẻ vận động bài hát “Rừng xanh vui trung thu” để gây hứng thú vào bài cho trẻ. * Trong hoạt động khám phá khoa học: Để củng cố và khắc sâu kiến thức cho trẻ tham gia vào hoạt động khám phá tôi lựa chọn những bài hát đã học để lồng ghép vào trong quá trình tổ chức cho trẻ khám phá qua đó vừa chống mệt mỏi cho trẻ trong giờ học vừa củng cố rèn luyện cho trẻ khả năng âm nhạc. Ví dụ: Trong hoạt động “Khám phá các giác quan” sau khi cho trẻ khám phá tìm hiểu về “Cái mũi” tôi cho trẻ hát và vận động minh họa cùng cô bài hát “Cái mũi” Qua cách lồng ghép âm nhạc như vậy vào hoạt động khám phá giúp trẻ hứng thú, sôi nổi hơn trong hoạt động * Trong hoạt động làm quen với toán. Trong hoạt động làm quen với toán tôi vận dụng các dụng cụ âm nhạc để phát triển tai nghe, sự chú ý quan sát của trẻ. Ví dụ: Khi tìm hiểu bài số 9 (tiết 2) tôi cho trẻ nghe âm thanh của nhạc cụ “sắc xô”. Cô hỏi trẻ tên dụng cụ âm nhạc mời trẻ nghe xem cô gõ mấy nhịp, trẻ chú ý nghe và trả lời. Cô mời cá nhân trẻ lên gõ và cho trẻ khác đoán. Và trong hoạt động hoạt động làm quen với chữ viết, hoạt động tạo hình, phát triển thể chất Không chỉ cho trẻ vận động theo nhạc trong các giờ hoạt động có chủ đích mà tôi luôn tạo nhiều cơ hội và điều kiện cho trẻ được vận động theo nhạc ở mọi lúc mọi nơi. Âm nhạc trong giờ thể dục sáng sẽ tạo không khí sôi nổi, phấn chấn, giúp trẻ vận động nhịp nhàng với nhịp điệu của bài hát. 12 (Hình ảnh cô và trẻ tập thể dục sáng kết hợp vận động bài hát “Nào chúng ta cùng tập thể dục”) Hoạt động âm nhạc trong lúc hoạt động ngoài trời: Trong khi cho trẻ hoạt động vui chơi và có thể cho trẻ hát và vận động theo nhạc nhằm tạo cho trẻ sự mềm dẻo, nhịp nhàng, làm thư giãn thần kinh, kích thích óc sáng tạo và giúp trẻ hiểu biết hơn về thế giới xung quanh. Trong thời gian chơi trò chơi sáng tạo: Có thể cho trẻ vận động theo nhạc trong khi trẻ chơi trò chơi sáng tạo. Trong hoạt động chiều, tôi có thể ôn luyện một số vận động biểu diễn văn nghệ cuối tuần vào chiều thứ 6 trẻ đã được học trong các giờ hoạt động có chủ đích. Đặc biệt các thể loại vận động theo nhạc thường được sử dụng trong các buổi vui văn nghệ cuối tuần... (Hình ảnh các bé biểu diễn văn nghệ cuối tuần) 13 Ngoài ra tôi thường tổ chức cho các cháu tập luyện các tiết mục múa, thể dục nhịp điệu, erobic để biểu diễn trong các hội thi, hội diễn và trong các ngày hội, ngày lễ, còn những trẻ khác sẽ là những thành viên cùng tham gia. (Hình ảnh biểu diễn văn nghệ ngày 20/11) Như vậy ở trường mầm non, từ lúc trẻ đến trường cho đến lúc bố mẹ đón về âm nhạc luôn xuất hiện bên trẻ. Do vậy giáo viên cần tận dụng các thời điểm trong ngày để rèn kỹ năng vận động theo nhạc cho phù hợp với đặc điểm của trẻ. Giải pháp 4: Làm tốt công tác tuyên truyền với các bậc phụ huynh. Để có thể đạt hiệu quả cao nhất trong giáo dục thì việc tuyên truyền, kết hợp với phụ huynh là điều vô cùng quan trọng. Ngoài việc tham gia các hoạt động vận động theo nhạc trên lớp trẻ cần được ôn luyện mọi lúc, mọi nơi. Vì vậy, tôi áp dụng một số hình thức khác nhau như: Lên kế hoạch về các hoạt động ở lớp để đưa lên bảng tuyên truyền của lớp để phụ huynh biết và phối hợp với giáo viên rèn luyện thêm cho trẻ ở nhà. Thường xuyên tuyên truyền với phụ huynh các nội dung giáo dục, nội dung phối hợp thông qua bảng tuyên truyền của lớp Vận động phụ huynh hỗ trợ sưu tầm nguyên vật liệu: Thùng giấy, lon bia, hộp sữa, chai nhựa... để cô và trẻ làm đồ dùng phục vụ tiết dạy ở lớp. Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh trang bị thêm cho trẻ kinh nghiệm sống và tuyên truyền để phụ huynh hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc tổ chức cho trẻ vận động theo nhạc. Thường xuyên trao đổi với phụ huynh cho trẻ nghe băng đĩa ở nhà, gợi ý, khuyến khích trẻ thể hiện các động tác vận động. Từ đó làm phong phú thêm vốn kiến thức âm nhạc của trẻ, giúp trẻ tự tin hơn khi thể hiện những động tác vận động phù hợp. Thông qua đó, vận động theo nhạc giúp trẻ tự tin, mạnh dạn hơn trong cuộc sống, bên cạnh đó góp phần phát triển thẩm mỹ cho trẻ. 14 7.1.3. Kết quả khi thực hiện giải pháp Sau khi áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non cho trẻ lớp tôi thì đã có được những kết quả đáng mừng như sau: * Bảng khảo sát chất lượng vận động theo nhạc của trẻ. Tổng số trẻ được khảo sát 33/33 Kết quả trước khi thực Kết quả sau khi thực STT Nội dung hiện các giải pháp hiện các giải pháp Tỷ Chưa Tỷ Tỷ Chưa Đạt Đạt Tỷ lệ lệ đạt lệ lệ đạt 1 Kỹ năng VĐ theo 17 52% 16 48% 32 97% 1 3% nhịp 2/4 2 Kỹ năng VĐ tiết tấu 15 45% 18 55% 30 91% 3 9% chậm 3 Khả năng VĐ tiết tấu 12 36% 21 64% 28 85% 5 15% nhanh 4 Kỹ năng vận động 12 36% 21 64% 29 88% 4 12% múa 5 Kỹ năng vận động 10 30% 23 70 26 79% 7 21% theo tiết tấu phối hợp 7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng giải pháp “Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non” được triển khai thực hiện tại lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi A4 Trường mầm non Đông Sơn. Giải pháp được nhân diện rộng trong toàn trường sau khi qua một số lần thẩm định kết quả của lãnh đạo nhà trường. Qua đó tạo điều kiện cho các giáo viên trong trường được học tập cùng nhau trao đổi các giải pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non. Ngoài ra, giải pháp này còn được giáo viên ở các trường bạn tham khảo áp dụng để nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non phù hợp với điều kiện thực tế ở trường cũng như phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương đó. 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp: Qua một thời gian áp dụng thực hiện “Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non” đã đạt được kết quả đáng khích lệ như trên. Góp phần nâng cao chất lượng vận động theo nhạc trong trường, nhằm nâng cao chất lượng phát triển toàn diện cho trẻ. * Lợi ích về kinh tế: Tận dụng những video trên Youtobe, các hình ảnh trên Google, các bài hát, bản nhạc để lấy tư liệu dạy trẻ qua đó giúp trẻ được làm quen với công nghệ thông tin, tiết kiệm được chi phí in tranh ảnh, tiết kiệm được khoảng 1.000.000 đồng. 15 Giải pháp tận dụng được nguồn nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có ở địa phương. Những đồ dùng, dụng cụ để trẻ vận động theo nhạc thường dễ làm lợi ích sử dụng cao mà kinh tế không quá đắt. Các phụ huynh ủng hộ rất nhiều nguyên vật liệu tự nhiên và mua tặng rất nhiều những dụng cụ phục vụ cho hoạt động âm nhạc như đàn Tơrưng, nơ, may trang phục biểu diễn * Lợi ích về xã hội: - Đối với trẻ Giải pháp đã giúp trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi có thêm những kỹ năng vận động theo nhạc, năng lực cảm thụ nghệ thuật âm nhạc cụ thể là khả năng vận động theo nhạc của trẻ phát triển rõ rệt. Trẻ biết rung động trước cái đẹp, yêu cái đẹp để rồi từ đó tạo ra cái đẹp, tinh thần trở nên sảng khoái, hăng say học tập Giúp trẻ tư duy sáng tạo và có khả năng xử lý tình huống bằng việc tưởng tượng nhiều phương án khác nhau. Giúp phát huy những kĩ năng cần thiết cho môi trường làm việc sau này của trẻ giúp trẻ có được nhiều trải nghiệm ngay từ bé và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ. - Đối với giáo viên Nắm chắc nội dung và hiểu sâu hơn về vận động theo nhạc, nâng cao kiến thức kỹ năng khi tổ chức các hoạt động giáo dục âm nhạc lấy trẻ làm trung tâm, có nhiều sáng tạo hơn trong khi tổ chức hướng dẫn vận động theo nhạc cho trẻ mầm non. Gần gũi giao tiếp cởi mở và có thể hoà mình vào thế giới của trẻ thơ chính vì vậy trẻ tham gia học tập rất hứng thú, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường. - Đối với phụ huynh: Có sự thay đổi nhìn nhận về việc học của con em mình, nhận thấy được tầm quan trọng của âm nhạc, có nhiều giúp đỡ cho giáo viên trong việc giáo dục âm nhạc và khả năng sáng tạo cho trẻ, phụ huynh có thêm kiến thức trong công tác phối kết hợp với nhà trường, với giáo viên để làm các đồ dùng đồ chơi, từ các nguyên vật liệu tự nhiên giúp cho việc chăm sóc giáo dục trẻ được hoàn thiện hơn - Đối với nhà trường và lớp: Góc nghệ thuật ở trong lớp được sắp xếp khoa học gọn gàng hợp lý, có dụng cụ âm nhạc phong phú, đa dạng cho trẻ vận động thông qua hoạt động vui chơi. Môi trường hoạt động trong lớp càng hấp dẫn trẻ hơn, ngoài ra khi thực hiện giải pháp còn được rất nhiều phụ huynh hưởng ứng ủng hộ rất nhiều về tinh thần và vật chất như các trang thiết bị đồ dùng, các dụng cụ phục vụ cho giáo dục âm nhạc như một số yếm, một số váy đụp, một số váy, , một số nơ tay, một số trống cơm, bộ đàn Tơ rưng, rèm để trang trí sân khấu cho trẻ, và đã ủng hộ rất nhiều những lon bia, cô ca để làm trống lắc, thanh tre để làm phách tre đã làm phong phú và bổ xung thêm rất nhiều những đồ dùng 16 thiết bị cho lớp cho nhà trường góp phần nào chia sẽ giảm bớt những khó khăn về kinh phí cho lớp, cho nhà trường. Trên đây là “Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non” tại trường mầm non Đông Sơn, để đề tài này không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Do vậy bản thân tôi là một giáo viên đang trực tiếp đứng lớp rất mong được sự chỉ đạo và quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu trường mầm non Đông Sơn, Phòng giáo dục và đào tạo Yên Thế, để giúp bản thân tôi có thêm kinh nghiệm quý báu và những giải pháp hay hơn nữa để áp dung vào việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ. Tôi xin chân thành cảm ơn! Tôi xin cam đoan những giải pháp trên tôi thực hiện là đúng sự thật và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả của các giải pháp (Chữ ký, dấu) (Chữ ký và họ tên) Phan Thị Hằng Hoàng Thị Mây
File đính kèm:
mot_so_giai_phap_nang_cao_chat_luong_day_van_dong_theo_nhac.doc
