Một số kinh nghiệm phát triển tư duy học toán cho trẻ 5-6 tuổi thông qua các trò chơi

 1
 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc Lập- Tự do- Hạnh phúc
 THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP
 VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN
 1. Tên sáng kiến:Tên sáng kiến: “ Một số kinh nghiệm phát triển tư duy 
học toán cho trẻ 5-6 tuổi thông qua các trò chơi”. 
 2. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu đầu hoặc áp dụng thử:
 Từ tháng 9 năm 2020
 3. Các thông tin cần bảo mật: Không có
 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm:
 - Biện pháp đảm bảo an toàn và phòng tránh tai nan thương tích cho trẻ ở 
trường mầm non
 Các giải pháp trên được thực hiện đã bước đầu năng cao chất lượng đảm bảo 
an toàn và phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Tuy nhiên các biện pháp mà 
giải pháp đưa ra chỉ tập trung vào các cách thức phòng tránh tai nạn thương tích 
cho trẻ mà chưa thực sự chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn 
thương tích cho chính bản thân trẻ. Đây chính là điều mà tôi suy nghĩ, bởi lẽ 
việc người lớn ở bên cạnh đảm bảo các điều kiện an toàn cho trẻ là tất yếu, 
nhưng khi không có người lớn bên cạnh thì sao? Chính vì vậy trẻ cần có kỹ năng 
để tự bảo vệ mình tránh những tai nạn thương tích không đáng có. 
 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến.
 Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, 
có nhiệm vụ hình thành những nền tảng nhân cách ban đầu cho trẻ, trong đó phát 
triển trí tuệ nhằm chuẩn bị cho trẻ vào lớp một được coi là nhiệm vụ quan 
trọng.Trẻ mẫu giáo lớn (5-6 tuổi) đang giai đoạn phát triển về mặt nhận thức, 
chú ý, ghi nhớ có chủ định đặc biệt là phát triển tư duynên đây được coi là một 
trong các nhiệm vụ quan trọng nhằm chuẩn bị về mặt trí tuệ cho trẻ vào trường 
phổ thông.
 Khác với học sinh lớp một, lứa tuổi 5-6 tuổi với phương châm “ Học bằng 
chơi, chơi mà học” nên vui chơi là hoạt động chủ đạo. Thông qua trò chơi trẻ sẽ 
giải quyết nhiệm vụ học tập dưới hình thức chơi nhẹ nhàng thoải mái làm cho 
trẻ dễ dàng vượt qua những khó khăn trở ngại nhất định. Trò chơi vừa là phương 
tiện dạy học vừa là hình thức dạy học cho trẻ. Đặc biệt qua các trò chơi những 
biểu tượng toán được củng cố, trẻ thể hiện các thao tác tư duy như: Phân tích- 
tổng hợp, so sánh trừu tượng hóa và khái quát hóa được rèn luyện và phát triển. 2
Bởi đâylà giai đoạn quan trọng đối với trẻ, chuẩn bị chuyển từ môi trường hoạt 
động vui chơi ởtrường mầm non sang môi trường hoạt động trường phổ 
thôngnên giáo viên cần giúp trẻ hình thành và phát triển về nhận thức tư duy đặc 
biệt là tư duy toán học mà không có hình thức nào hữu hiệu nhất là tổ chức cho 
trẻ chơi các trò chơi phát triển tư duy học toán.
 Trong thực tế, toán học là môn học mà nhiều trẻ không hề yêu thích ở 
trường, các trò chơi toán học đang được sử dụng ở nhiều trường mầm non hiện 
nay đã hình thành cho trẻ những hiểu biết về biểu tượng tập hợp số lượng, về 
hình dạng, về quan hệ kích thước, định hướng không gian... song việc tổ chức 
các trò chơi theo khuôn mẫu cứng nhắc và đơn điệu nghèo nàn mất đi tính hấp 
dẫn của trò chơi khiến cho trẻ không phát huy hết hứng thú tư duy học toán khi 
tham gia trò chơi. Bên cạnh đó, giáo viên chưa thấy rõ vai trò và vị trí quan 
trọng của trò chơi phát triển tư duy toán học trong quá trình phát triển trí não của 
trẻ.Chính vì vậy, để tạo một nền tảng tốt và niềm yêu thích toán học, trò chơi 
toán học phát triển tư duy sẽ giúp cho trẻ nuôi dưỡng tình yêu với các con số, 
cách tính toán, các khái niệm toán học đầy thú vị và mê say cho các bé nên tôi 
đã mạnh dạn viết đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “ Một số kinh nghiệm phát 
triển tư duy học toán cho trẻ 5-6 tuổi thông qua các trò chơi”. 
II. Thực trạng
Qua việc thực hiện chương trình tôi thấy có những mặt thuận lợi và khó khăn 
sau: 
* Thuận lợi
 -Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm chỉ đạo, bồi dưỡng chuyên môn 
cho giáo viên, tạo điều kiện cho giáo viên học tập nâng cao trình độ. Luôn động 
viên, ghi nhận sự cố gắng, nỗ lực của giáo viên.
 -Trường có hệ thống sân chơi rộng với nhiều loại cây xanh, cây cảnh xung 
quanh, môi trường giáo dục luôn sạch đẹp. Đây là điều kiện thuận lợi để tổ chức 
các hoạt động giáo dục, đặc biệt là hoạt động ngoài trời.
 -Trường có đầy đủ đồ dùng, phương tiện cho trẻ hoạt động trong các hoạt 
động với phương châm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
 -Giáo viên trong lớp có trình độ trên chuẩn, tích cực, chủ động, sáng tạo khi 
tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ. Giáo viên tích cực, không ngừng nâng 
cao trình độ chuyên môn. Giáo viên trong lớp luôn có sự hỗ trợ cho nhau, phối 
hợp nhịp nhàng khi tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ. 3
 -Trẻ ngoan ngoãn, tích cực tham gia các hoạt động do cô tổ chức
 -Phụ huynh của lớp rất quan tâm đến con, luôn ủng hộ các hoạt động giáo 
dục của lớp.
* Khó khăn: 
Bên cạnh đó tôi vẫn gặp một số khó khăn như:
 *Về cơ sở vật chất
 -Diện tích lớp còn hẹp trong khi số trẻ đông.
 -Đồ dùng, đồ chơi nội dung giáo dục cho phù hợp với nhu cầu, hứng thú và 
khả năng của trẻ còn chưa đầy đủ nên giáo viên cần phải chuẩn bị thêm nhiều đồ 
dùng, đồ chơi.
 *Về phía giáo viên
 -Giáo viên tuy nhiệt tình, có trách nhiệm với công việc nhưng nhà xa, con còn 
nhỏ nên chưa có nhiều thời gian tìm tòi thêm nhiều những hình thức, biện pháp 
giáo dục mới hơn nữa.
 -Giáo viên còn ngại tổ chức các hoạt động làm quen với toán vì đồ dùng, đồ 
chơi sẵn có không nhiều, cần phải thiết kề thêm cho phù hợp với nội dung tổ 
chức. Hơn nữa các hoạt động giúp trẻ làm quen với toán thường cần tính chính 
xác cao nên giáo viên ngại tổ chức.
 *Về phía trẻ
 - Sĩ số của trẻ trong lớp còn đông nên sẽ có nhiều khó khăn khi tổ chức các 
hoạt động giáo dục.
 -Lớp tôi phụ trách là số trẻ nam đông 35/60 trẻ nên trẻ hiếu động, không 
kiên trì với các hoạt động do cô tổ chức.
 -Trẻ đã có khả năng so sánh nhưng kĩ năng của trẻ không đồng đều nên 
giáo viên khó lựa chọn nội dung khám phá cho phù hợp
 6. Mục đích của giải pháp sáng kiến.
 Từ những kinh nghiệm đưa ra các biện phápnhằm phát triển tư duy học 
toáncho trẻ 5-6 tuổi thông qua trò chơi góp phần phát triển khả năng nhận thức 
nói riêng, phát triển toàn diện nhân cách trẻ nói chung. 4
 - Giúp giáo viên có thêm kỹ năng và kinh nghiệm để giáo dục các kỹ năng tư 
 duy toán học cho trẻ đạt kết quả
 - Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ ở trường mầm non
 7. Nội dung.
 7.1: Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến.
 * Giải pháp 1:
 - Tên giải pháp: Xây dựng kế hoạch nhằm phát triển tư duy học toán cho trẻ 5- 
6 tuổi.
 Phát triển tư duy là một mức độ cao của phát triển nhận thức, nhận thức là 
một mặt quan trọng trong 5 mặt phát triển nên phát triển tư duy tốt dẫn đến nhận 
thức tốt. Muốn giúp trẻ phát triển tư duy tốt thì giáo viên phải nắm được đặc 
điểm tư duy của từng độ tuổi để từ đó xây dựng mục đích, nội dung, biện pháp 
giáo dục phù hợp cho trẻ.Việc lựa chọn nội dung phù hợp, đảm bảo các yếu tố 
trên sẽ phát huy được tối đa tác dụng phát huy tính tích cực tư duy học toán. 
Trên cơ sở đó, giáo viên lập kế hoạch để đảm bảo vừa thực hiện nhiệm vụphát 
huy tính tích cực tư duy học toán cho trẻ cho trẻ vừa thực hiện được các nhiệm 
vụ giáo dục khác một cách linh hoạt, hợp lí, sáng tạo. Nếu lựa chọn được nội 
dung phù hợp, được tổ chức có kế hoạch một cách hợp lí sẽ giúp cho trẻ hứng thú, 
thích cực trong quá trình hoạt động, phát huy tính tích cực tư duy học toán của 
trẻ được rèn luyện thường xuyên và có hiệu quả hơn.
 Nội dung Trò chơi Áp dụng trò chơi
 Nhận biết số *Trò chơi 1 : « Trí nhớ siêu - Hoạt động học
 đếm đẳng» - Hoạt động chiều
 - Hoạt động góc.
 *Trò chơi 2: « Mảnh ghép kì - Hoạt động học.
 diệu» - Hoạt động góc 
 - Hoạt động chiều
 *Trò chơi 3: « Bé chọn số nào?». - Hoạt động học.
 - Hoạt động góc 
 - Hoạt động chiều
 *Trò chơi 4: « Thử tài của bé» - Hoạt động góc 
 - Hoạt động chiều
 *Trò chơi 5: «Tìm ẩn số trong - Hoạt động góc 5
 tranh» - Hoạt động chiều
 Nhận biết hình *Trò chơi 6: « Xúc xắc lăn lăn» - Hoạt động học.
 dạng. - Hoạt động góc 
 ( góc vận động)
 Đo lường *Trò chơi 7: «Người vận chuyển Hoạt động ngoài trời
 nước tài ba»
 *Trò chơi 8: « Đội nào tài hơn» -Hoạt động chiều
 -Hoạt động học.
 -Hoạt động góc 
 ( góc phát triển vận 
 động)
 *Trò chơi 9: «Bé chọn lối nào?» -Hoạt động chiều
 -Hoạt động góc 
 ( góc học tập)
 Nhận biết không * Trò chơi 10: «Truy tìm kho - Hoạt động học.
 gian, thời gian báu» - Hoạt động góc 
 Nhận biết các - Hoạt động chiều
 ngày trong tuần. *Trò chơi 11: «Người bí ẩn» - Hoạt động học.
 - Hoạt động góc 
 - Hoạt động chiều
 *Trò chơi 12: «Nhanh mắt, nhanh -Hoạt động chiều
 tay» -Hoạt động góc 
 ( góc học tập)
 Về quy luật sắp *Trò chơi 13: «Ai thông minh -Hoạt động chiều
 xếp... hơn» -Hoạt động góc 
 ( góc học tập)
 *Trò chơi 14: «Giải đố nhanh - Hoạt động học.
 như chớp» - Hoạt động góc 
 - Hoạt động chiều
 Sau khi áp dụng biện pháp này, kết quả mà tôi thu được là nội dung phát 
huy tính tích cực tư duy học toán của trẻ luôn được thay đổi theo nhu cầu, hứng 
thú của trẻ khiến trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động. Bên cạnh đó, những 
hoạt động mà tôi lựa chọn không chỉ giúp trẻ có cơ hội rèn luyện khả năng phát 
huy tính tích cực tư duy học toán phù hợp với khả năng và hứng thú của trẻ mà 
còn giúp trẻ khắc sau những kiến thức, kĩ năng trong mục tiêu giáo dục tháng 
mà tôi đang thực hiện. Việc lập kế hoạch còn giúp tôi chủ động, thường xuyên 6
trong việc chuẩn bị và tổ chức các hoạt động phát huy tính tích cực tư duy học 
toán cho trẻ.
 Qua việc thực hiện biện pháp này tôi càng nhận thấy rõ hơn vai trò của 
việc lựa chọn nội dung cũng như lập kế hoạch của các hoạt động giáo dục nói 
chung và trong hoạt động phát huy tính tích cực tư duy học toán cho trẻ nói 
riêng là vô cùng quan trọng. Nó giúp giáo viên luôn chủ động trong các hoạt 
động, nắm bắt được các nhiệm vụ cần làm và thực hiện các nhiệm vụ đó một 
cách hiệu quả.
* Giải pháp 2:
 - Tên giải pháp: Tạo môi trường thuận lợi, hấp dẫn, kích thích trẻ tham 
gia hoạt động phát huy tính tích cực tư duy học toán.
 Môi trường thuận lợi, hấp dẫn, với không gian mở sẽ tạo điều kiện cho trẻ 
tham gia hoạt động một cách dễ dàng, tích cực, hào hứng, duy trì được hứng thú 
của trẻ trong quá trình phát huy tính tích cực tư duy học toán. Môi trường phù 
hợp cần phải đảm bảo trước tiên là tính an toàn đối với trẻ, thuận lợi cho trẻ 
trong quá trình thực hiện hoạt động và mang tính thẩm mĩ cao. Môi trường để tổ 
chức cho trẻ làm quen với toán cần phải có không gian rộng rãi, phù hợp với 
từng nội dung được tổ chức, phải được bố trí, sắp xếp hợp lí tạo ra sự thuận lợi 
cho trẻ. Bên cạnh đó, môi trường xã hội-mối quan hệ giữa cô và trẻ, trẻ với trẻ 
cũng cần được xây dựng để tạo cho trẻ tâm thế thoải mái nhất khi hoạt động. . 
Tôi luôn tạo tâm trạng thoải mái, vui vẻ không quát mắng và làm trẻ sợ sệt, tôn 
trọng lựa chọn của trẻ, để trẻ được thực sự thoải mái khi vui chơi.
 Với mỗi tháng, mỗi chủ đề sự kiện tôi và các giáo viên trong lớp kết hợp 
cùng với trẻ rang trí thay đổi góc học tập đặc biệt là mảng học toán mới lạ bằng 
những hình ảnh, nội dung, đề tài hấp dẫn để tạo hứng thú phát triển tư duy học 7
toán cho trẻ.
 Trang trí tạo môi trường lớp học
 Việc chú ý lựa chọn môi trường, địa điểm tổ chức hoạt động làm quen với 
toán một cách hợp lí đã giúp cho quá trình tổ chức hoạt động làm quen với toán 
nói chung và quá trình thực hiện nhiệm phát huy tính tích cực tư duy học 
toáncho trẻ được tiến hành thuận lợi và đạt được hiệu quả cao. 
 Qua việc áp dụng biện pháp trên tôi nhận thấy, môi trường hoạt động của 
trẻ thực sự đóng vai trò quan trọng, nó quyết định không nhỏ đến kết quả của 
hoạt động, vì vậy giáo viên cần phải linh hoạt sắp xếp môi trường tổ chức hoạt 
động cho phù hợp với đặc điểm, tính chất của từng hoạt động phát huy tính tích 
cực tư duy học toán cho trẻ. Bên cạnh đó vấn đề chuẩn bị tâm thế cho trẻ khi 
bước vào hoạt động cũng rất quan trọng, chúng ta cần chú ý khi tổ chức hoạt 
động cho trẻ.
* Giải pháp thứ 3:
 - Tên giải pháp: Chuẩn bị, thiết kế đồ dùng đồ chơi hấp dẫn kích thích 
trẻ tham gia hoạt động làm quen với toán
 Xuất phát từ đặc điểm phát triển nhận thức của trẻ mầm non là tư duy trực 
quan hình tượng nên khi tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ giáo viên không 
thể không sử dụng đồ dùng đồ chơi làm phương tiện dạy học. Cùng với đồ chơi 
có sẵn, đồ chơi do cô và trẻ thiết kế chiếm một phần không nhỏ và đem lại tác 
dụng lớn lao với việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ. Chính những đồ 
chơi này giúp trẻ được thao tác, được hoạt động, được trải nghiệm, được thể 
hiện nhu cầu cá nhân, được rèn luyện kĩ năng của bản thân và từ đó phát triển 
toàn diện. Vì vậy ngoài đồ dùng, đồ chơi được nhà trường trang bị thì đồ dùng 
đồ chơi tự thiết kế chiếm một vị trí vô cùng quan trọng. Tự thiết kế đồ dùng đồ 8
chơi không chỉ bổ sung thêm số lượng cho nguồn đồ chơi được trang bị mà còn 
tăng thêm về chất lượng đồ dùng, đồ chơi cho trẻ. Nguồn đồ chơi tự thiết kế sẽ 
tận dụng và khai thác được nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương và các vùng 
miền khác nhau, tận dụng được nguồn nguyên vật liệu phong phú. Bên cạnh đó 
đồ chơi tự thiết kế mang tính hiện đại và thực tiễn vì “tính hiện đại của đồ chơi 
không chỉ ở chỗ nó được chế tạo bằng chất liệu gì mà chủ yếu nó giải quyết 
được yêu cầu thực hiện nội dung phương pháp dạy học mà giáo viên đặt ra”. 
Bên cạnh đó, với phương châm xây dựng môi trường không gian sáng tạo lấy trẻ 
làm trung tâm nên việc chuẩn bị đồ dùng đồ chơi tôi chuẩn bị luôn luôn xuất 
phát từ nhu cầu, hứng thú của trẻ, trẻ dễ dàng sử dụng trong quá trình hoạt động 
làm quen với toán của mình. Đồng thời tôi luôn chú ý kết hợp hài hòa giữa nhu 
cầu, hứng thú của trẻ với mục tiêu giáo dục đề ra.
Cô và trẻ cùng làm đồ dùng học toán
 Sau khi áp dụng biện pháp này tôi nhận thấy trẻ hứng thú khám phá đồ 
dùng, đồ chơi, trẻ tích cực tham gia các hoạt động làm quen với toán hơn nhờ đó 
mà khả năng nhận thức có nhiều tiến bộ, phát huy tính tích cực tư duy học toán 
của trẻ được rèn luyện và phát triển tốt hơn.
* Giải pháp thứ 4:
 - Tên giải pháp:Xây dựng và sưu tàm một số trò chơiphát triển tư duy 
học toáncho trẻ 5-6 tuổitrong trường mầm non.
 Các bài toán tư duy cho trẻ 5 tuổi được áp dụng với trẻ thường là các bài 
tập khá đơn giản, thiên về việc làm quen, nhận biết các kiến thức cơ bản hoặc 
các bài toán theo mô hình “vừa học, vừa chơi” 
* Dạng toán nhận biết chữ số.
 Trò chơi 1: Trí nhớ siêu đẳng
 ( Ví dụ: Trẻ nhận biết chữ số trong phạm vi 9) 9
Mụch đích- yêu cầu: Luyện khả năng ghi nhớ cho trẻ trong phạm vi 9. Rèn 
luyện kĩ năng quan sát, phản ứng nhanh cho trẻ.
Chuẩn bị
9 cốc giấy, 9 bìa cứng tròn có ghi số từ 1 đến 9.
Cách chơi
Trẻ chơi theo nhóm hoặc chơi 1 trẻ hoặc thi đua 2 trẻ với nhau. 
Cô sẽ cho trẻ lần lượt lật từng cốc giấy để nhớ xem vị trí các chữ số ở đâu. Trẻ 
lật xong, cô sẽ yêu cầu trẻ tìm số mấy thì trẻ phải lật cốc, nếu lật sai phải úp lại, 
lật đúng được mở dần chữ số cho đến chữ số cuối cùng được mở ra.
Phạm vi ứng dụng: Trò chơi này được tổ chức trong giờ hoạt động góc, hoạt 
động chiều. 10
 Trò chơi 2: “ Mảnh ghép kì diệu”
Mục đích- yêu cầu: 
+ Trẻ nhận biết các chữ số trong phạm vi 10. Biết các cách gộp 2 nhóm đối 
tượng thành 1 nhóm có số lượng cho trước.
+ Rèn trẻ tập trung, chú ý cao và khả năng tư duy, tổng hợp, khái quát hóa.
Chuẩn bị: Những đồ dùng ( như hình ảnh) có những mảnh ghép rời để trẻ lựa 
chọn để ghép.
Cách chơi:
 Trẻ chơi theo nhóm, mối bạn sẽ ghép một hình tròn. Ghép xong trẻ sẽ nói 
kết quả mình ghép được cho các bạn trong nhóm nghe.
Phạm vi ứng dụng:Trong giờ học toán, giờ hoạt động góc, hoạt động chiều.
Bài tập khoanh tròn con số đúng, số lớn nhất.Bài toán này cũng tương tự như bài 
toán về các phép tính. Trẻ được làm quen với các con số ở cấp đơn vị rồi tăng 
dần, đồng thời, trẻ được làm quen với kỹ năng so sánh bên cạnh các phép tính 
đơn giản là cộng hoặc trừ.Tác dụng lớn nhất của dạng toán này đó là làm tăng 
khả năng tư duy, óc phân tích và độ nhạy bén của não bộ ở trẻ.
 Trò chơi 3: “Bé chọn số nào”
Mục đích- yêu cầu: 
+ Trẻ nhận biết các nhóm đối tượng có số lượng trong phạm vi 10. 11
 + Trẻ nối chữ số tương ứng với nhóm đối tượng cho sẵn trong hình.
 Cách chơi:Trẻ sẽ có tờ bài tập ( dạng như hình ảnh). Nhiệm vụ của trẻ là nối 
 chữ số tương ứng với nhóm đối tượng có số lượng cho trước.
 Phạm vi ứng dụng: Trong hoạt động học, hoạt động góc, hoạt động chiều.
 Dạng toán tìm đường đi trong mê cung. Tương tự như bài toán tìm quy 
 luật, dạng toán tìm đường đi trong mê cung là một dạng toán thú vị, kết hợp giữa 
 khả năng quan sát và khả năng định vị phương hướng để có thể giải đố. Khi làm 
 quen nhiều với dạng toán này, trẻ không những có thể tăng khả năng quan sát và 
 định vị, trẻ còn có thể học tập được cách tư duy, nhận biết phương hướng, đồ vật 
 và óc phân tích.
 Trò chơi 4: « Thử tài của bé »
 *Mục đích- yêu cầu :
 + Trẻ biết vị trí các số trong dãy số tự nhiên.
 + Trẻ sắp xếp vị trí chữ số theo đúng yêu cầu của cô. 
 *Chuẩn bị : đồ dùng như hình ảnh.
 * Cách chơi :Cô cho trẻ làm bài theo nhóm hoặc theo cá nhân hoặc thi đua giữa 
 2 trẻ.
 VD : bài tập trong hình như sau : 
Sắp xếp các chữ số sau theo thứ tự từ bé đến lớn : 4, 5, 3, 6, 1.
Sắp xếp các chữ số sau theo thứ tự từ lớn đến bé : 4, 5, 3, 6, 1. 12
*Phạm vi ứng dụng : trong tiết học, trong hoạt động góc, hoạt động chiều.
 Trò chơi 5: “ Tìm ẩn số trong tranh”
 Mục đích – yêu cầu:
 + Trẻ tìm và nhận biết các chữ số ẩn trong tranh.
 + Trẻ nhanh nhẹn khoanh tròn chữ số tìm thấy trong tranh.
 Chuẩn bị: bài tập dạng như trong hình 13
Cách chơi:Trẻ chơi theo nhóm hoặc thi đua giữa 2 nhóm hoặc thi đua giữa 2 
bạn hoặc chơi theo các nhân. Trẻ phải nhìn tổng thể bức tranh và tìm và khoanh 
tròn những chữ số đã học có trong bức tranh.
Phạm vi ứng dụng:Giờ hoạt động học, góc và chơi hoạt động chiều.
Bên cạnh đó trong giờ hoạt động ngoài trời có thể áp dụng những trò chơi với 
những nguyên vật liệu tạo tình huống hình thành biểu tượng về số, về hình như 
que diêm, que tính, sỏi... Qua đó vừa rèn luyện kĩ năng xếp hình, sự khéo léo, tư 
duy hình học, tư duy về số cho trẻ.
Ví dụ : Chơi với que diêm 
a) Ghép số theo mẫu:
Ví dụ: Bé chơi với sỏi, hạt gấc 14
 Bên cạnh đó, muốn trẻ tư duy học toán tốt đặc biệt là về học số thì giáo 
viên có thể bằng cách dạy trẻ qua những bài hát ngộ nghĩnh giới thiệu những 
con số, hoặc sách học đếm như bài hát “ Năm ngón tay ngoan”, “ Một con vịt”, “ 
Năm chú vịt con”, “ Năm chú khỉ con”, “ Tập đếm”, “ Mười chàng trai tí hon” 
Ngoài ra, các sản phẩm đồ chơi giáo dục cũng là một lựa chọn không tồi, từ món 
đồ chơi biết nói có thể đếm số để dạy trẻ đọc giờ đến trò chơi truyền thống như 
domino, xâu hạt đúng theo số lượng, tìm và khoanh tròn chữ số ẩn trong tranh, 
tìm và gắn chấm tròn tương ứng với chữ số 
 .
 Trẻ xâu số lượng hạt tương ứng chữ số cho trước.
* Dạng toán nhận biết các hình dạng . 
 Đây là dạng toán thông dụng nhất thường được áp dụng cho các em nhỏ 
trong độ 5 tuổi. Các bài toán chủ yếu tập trung vào việc nhận biết và phân biệt 
các màu sắc cơ bản như xanh, đỏ, tím, vàng, hồng....và các khối hình thông dụng 
như hình tròn, hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật . Vì là dạng bài cơ 
bản, nên nội dung bài toán góp phần xây dựng kiến thức nền để giúp các em có 15
thể học tập tốt bộ môn hình học ở những giai đoạn sau. Đồng thời, các bài toán 
này giúp rèn luyện khả năng quan sát, phân tích và tưởng tượng của trẻ.
 Trò chơi 6: “ Xúc xắc lăn lăn”
Mục đích- yêu cầu:
+ Trẻ nhận biết tốt các hình đã học: tam giác, vuông, tròn, chữ nhật.
+ Nhận biết tốt về màu sắc.
+ Rèn sự tập trung, nhanh nhẹn, chú ý cao.
Chuẩn bị:1 hộp xúc xắc to có 6 mặt dán các hình như hình vuông, tam giác, chữ 
 nhật, tròn, hình mũi tên quay ngược lại và 1 mặt không dán hình gì.
 Trò chơi “ Xúc xắc lăn lăn”
Cách chơi:có 5 trẻ tham gia chơi, 4 bạn sẽ chọn cho mình ô hình dán sẵn trên 
sàn. 1 bạn sẽ tung xúc xắc. Xúc xắc ngửa mặt nào lên trên thì bạn có hình tương 
ứng sẽ được bước vào ô đầu tiên. Lần lượt sau mỗi lần tung xúc xắc thì các trẻ 
sẽ tiến lên ô tương ứng của mình. Nếu gặp phải ô không dán hình gì thì không 
được bước tiếp. Nếu gặp phải ô xúc xắc có mũi tên quay lại thì phải lùi lại 1 ô. 
Trò chơi sẽ dừng lại khi có bạn đầu tiên đi lên hết phần ô của mình.
Phạm vi ứng dụng: giờ hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều, hoạt động góc 
( góc vận động).
 *Các dạng toán dạy trẻ về đơn vị đo lường. 16
 Có thể trẻ chỉ đang tận hưởng sự thú vị của hoạt động đổ nước, xây cát và 
phá vỡ mô hình cát, nhưng nhóm các trò chơi với cát và nước có thể cung cấp 
cho trẻ kiến thức về bài học khoa học đầu đời. Khi đó, trẻ sẽ được tìm hiểu về 
đặc điểm, trọng lượng, hiện tượng phản ứng của chất rắn và chất lỏng: đó chính 
là lời mở đầu cho bộ môn vật lý cơ bản.
 Trò chơi 7: “ Người vận chuyển nước tài ba”
Mục đích- yêu cầu: 
 + Trẻ biết so sánh và biết kết quả đo
 + Rèn cho trẻ sự khéo léo, nhanh nhẹn.
Chuẩn bị:2 bình nước to có dán vạch ghi mức nước (đánh số từ 1->7), 2 cốc 
nước bằng nhựa, 2 bàn nhựa, 2 chậu to chứa nước.
Cách chơi và luật chơi:Cô chia trẻ thành 2 đội chơi. Nhiệm vụ của 2 đội sẽ 
dùng cốc múc nước đi lên đổ vào bình của đội mình. Chơi theo luật tiếp sức. 
Mỗi lần lên sẽ múc 1 cốc nước đổ vào bình. Kết thúc sẽ so sánh đội nào đổ được 
nhiều nước hơn sẽ giành chiến thắng.
Phạm vi ứng dụng:chơi hoạt động ngoài trời.
Ngoài ra, trong giờ học toán về đong lượng nước thì tôi lựa chọn trò chơi như 
sau:
 Trò chơi 8: “ Đội nào tài hơn” 17
Mục đích- yêu cầu: 
+Trẻ biết cách đong lượng nước khác nhau bằng 1 đơn vị đo.
+ Trẻ khéo léo, tập trung ghi nhớ có chủ định.
+ Nhận biết so sánh kết quả đo và ghi kết quả đo vào bảng kết quả.
Cách chơi:Chia trẻ thành 6 đội, mỗi đội 3 trẻ. Nhiệm vụ của trẻ là đong lượng 
nước bằng cốc nhựa để biết mỗi chai nước đong được bao nhiêu lần cốc nhựa 
sau đó ghi kết quả vào bảng kết quả. So sánh và phát hiện bình nào đong nước 
số cốc nhiều nhất bình đó đựng được nhiêu nước nhất, bình nào đong được ít lần 
cốc nhất bình đó đựng được ít nước nhất.
Phạm vi ứng dụng: Trong giờ học
 Trò chơi 9: “ Bé chọn lối nào”
Mục đích- yêu cầu:
+ Trẻ nhận biết các chữ số trong phạm vi 10 và biết vị trí các chữ số trong dãy 
số tự nhiên .
+ Trẻ biết tư duy để xem đoạn đường nào là ngắn nhất nhưng vẫn đúng yêu cầu 
của đề bài.
+ Rèn ghi nhớ có chủ định cho trẻ.
Chuẩn bị: Sơ đồ tương tự hình dưới đây. 18
Cách chơi:Trẻ sẽ phải nối các số theo thứ tự ghi trên đường để tìm đường ngắn 
nhất giúp Khỉ con đi từ ngôi nhà mái màu xanh lá cây đến ngôi nhà bí ngô. Khỉ 
đã lần lượt đi qua những số nào ?
Phạm vi ứng dụng: Trong giờ hoạt động học, hoạt động góc, hoạt động chiều.
Hoặc có thể nâng cao yều cầu của bài như sau:
Ví dụ: Tìm đường đi trong mê cung 
Tình huống 1 như sau: “Khỉ con đang đứng ở ngôi nhà mái màu xanh lá cây, hãy 
tìm con đường ngắn nhất để khỉ con đến được ngôi nhà bí ngô”
Tình huống 2: Làm thế nào để 2 bạn khỉ gặp được nhau? Khỉ phải đi qua đoạn 
đường có những chữ số nào?
Tình huống 3: Nối đường cho chú khỉ con đi từ ngôi nhà mái màu xanh lá cây đi 
qua các chữ số theo thứ tự từ 1 đến 20. Chú khỉ con sẽ đi đến đâu?
*Dạng toán về thời gian, không gian.
 Trò chơi 10: “Truy tìm kho báu”
* Mục đích – yêu cầu:
+ Trẻ biết nhận xét, xác định được các hướng của các đồ vật so với bản thân và 
bạn khác.
+ Hình thành và phát triển các thao tác tư duy: so sánh, khái quát, tổng hợp, 
phân tích 
+ Phát huy tính chủ động, tích cực, độc lập của trẻ trong quá trình chơi. 19
* Chuẩn bị:
Một số đồ chơi mới, đẹp, hấp dẫn trẻ để cất vào kho báu như: đồ chơi lego, búp 
bê, gấu bông, công chúa, bộ đồ nấu ăn trẻ phải tìm kho báu theo đúng hiệu 
lệnh của “chủ kho báu”.
* Cách chơi, luật chơi:
+ Bước 1: Cô mời 1 bạn lên chơi cùng cô. Cô là chủ kho báu, trẻ sẽ đi tìm kho 
báu .
“ Chủ kho báu” sẽ hướng dẫn trẻ tìm kho báu . Vì chơi lần đầu nên cô yêu cầu 
trẻ 2 yêu cầu ( VD: quay sang phải rồi tiến về phía trước 3 bước sẽ gặp một cái 
ghế đá và đồ vật được giấu phía sau ghế đá). Khi trẻ đã quen thì cô cho trẻ thực 
hiện 3-4 động tác do cô yêu cầu ( VD: đi về phía trước mặt 3 bước, quay sang 
trái, đi thêm 3 bước, lùi về phía sau 4 bước, nhìn sang phải có 1 cái cây, nhìn lên 
sẽ thấy kho báu.
+ Bước 2: cô gọi 2 trẻ lên ( 1 bạn là chủ kho báu, một bạn là người đi tìm kho báu).
Trò chơi 11: “Người bí ẩn”
* Mục đích- yêu cầu
+ Luyện trẻ xác định vị trí trên- dưới khi lấy người khác làm chuẩn.
+ Hiểu và sử dụng đúng các từ chỉ vị trí không gian trên- dưới khi lấy người 
khác làm chuẩn.
+ Trẻ biết tư duy, suy luận, khái quát hóa 
* Chuẩn bị:
- Sân chơi rộng rãi, thoáng, sạch sẽ.
* Cách chơi, luật chơi: Giáo viên cho trẻ đứng thành vòng tròn, chọn 1 trẻ bất 
kỳ đứng giữa vòng tròn, giáo viên nói cho trẻ giữa vòng tròn biết đặc điểm của 
người mà cô cần tìm. Trẻ sẽ phải tìm ra người cô cần tìm. Nếu hết thời gian mà 
không tìm được hoặc không tìm đúng sẽ phải nhảy lò cò.
VD: Giáo viên đưa ra yêu cầu: Tìm cho cô bạn gái trên đầu có kẹp tóc màu 
hồng, dưới chân đi giầy màu đen.
*Phạm vi ứng dụng: trong giờ hoạt động ngoài trời hoặc giờ học Toán. 20
Trò chơi 12: “ Nhanh mắt, nhanh tay”
Mục đích- yêu cầu:
+ Trẻ biết khái niệm về các ngày trong 1 tuần dựa trên hình ảnh của tờ lịch treo 
tường.
+ Rèn cho trẻ sự nhanh mắt, nhanh tay.
Chuẩn bị: lịch tuần treo tường, tín hiệu trả lời ( phách tre, trống, song loan, xắc 
xô)
Cô có các câu hỏi: VD:
->Hôm nay là thứ 2 thì 2 hôm sau là thứ mấy?
->Thứ 2 ngày 4 thì thứ 4 là ngày bao nhiêu?
->Sau ngày mồng 6 là ngày mồng mấy?
-> Từ thứ 2 đến thứ 4 cách nhau mấy ngày?
Cách tổ chức:Chia trẻ thành 4 nhóm chơi (mỗi nhóm khoảng 6 trẻ). Mỗi nhóm 
cử 1 đội trưởng cầm tín hiệu trả lời. Sau khi cô đọc câu hỏi dựa trên tờ lịch tuần 
treo tường, sẽ có 10 giây suy nghĩ cho các đội.Hết 10 giây đội nào có tín hiệu 
trước sẽ giành quyền trả lời. Nếu trả lời chính xác sẽ được 1 bông hoa. Nếu sai 
thì đội đưa ra tín hiệu nhanh sau đội đầu sẽ giành quyền trả lời. Kết thúc các câu 
hỏi, đội nào được nhiều hoa hơn sẽ giành chiến thắng. 
Phạm vi ứng dụng: Trong hoạt động học Toán, trong hoạt động chiều.
* Bài toán tìm quy luật sắp xếp