Biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc

 BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN THẨM MĨ CHO 
 TRẺ 4 - 5 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC
 I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
 Giáo dục thẩm mĩ trong trường mầm non là một trong năm lĩnh vực nhằm 
bước đầu hình thành và phát triển ở trẻ những hiểu biết và kỹ năng cơ bản về thẩm 
mĩ nhất là trong hoạt động âm nó ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách con 
người. Âm nhạc là một môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được 
trẻ yêu thích. Có thể coi âm nhạc là một hoạt động không thể tách rời trong việc 
chăm sóc giáo dục trẻ, hoạt động âm nhạc được thực hiện thường xuyên liên tục và 
được lồng ghép trong các hoạt động, nó là cầu nối giữa hoạt động này với hoạt 
động khác và nó là nguồn tạo hứng thú mạnh mẽ nhất để trẻ tham gia vào các hoạt 
động. 
 Hiện nay trong chương trình giáo dục mầm non âm nhạc là hoạt động hết 
sức gần gũi đối với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích và tỏ ra hứng thú khi tham 
gia và cũng là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, phát triển thể chất, phát triển 
trí tưởng tượng, củng cố kiến thức của trẻ qua hoạt động học tập và vui chơi. Qua 
quá trình tiếp xúc với các hoạt động âm nhạc như: Học hát, vận động theo nhạc, 
nghe hát, chơi trò chơi âm nhạc .sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của nhân cách 
và phát triển toàn diện, hài hòa về mọi mặt.
 Có thể nói cho trẻ hoạt động với âm nhạc đầy sức hấp dẫn và hứng thú cho 
trẻ niềm vui, niềm say mê kích thích trẻ hoạt động mọi lúc, mọi nơi. Với tầm quan 
trọng như vậy nên bản thân tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “biện pháp phát triển 
thẩm mĩ cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc”.
 II. NỘI DUNG:
 1. Thực trạng
 Lớp Chồi 1 đa phần là trẻ có cha mẹ làm ăn xa, buôn bán trẻ thường 
xuyên ở nhà với ông bà nên việc học hát còn hạn chế. Có một số ít trẻ đã học qua 
lớp nhóm, mầm nên việc thuộc bài hát và cảm nhận được giai điệu bài hát khá tốt.
 1.1 Thuận lợi:
 1 - Được sự quan tâm của các cấp, nhà trường đầu tư đầy đủ đồ dùng cho việc 
chăm sóc giáo dục trẻ.
 - Trẻ được tham gia nhiều hoạt động văn nghệ của nhà trường, giúp trẻ được 
thể hiện và nâng cao tính tự tin.
 - Bản thân nắm vững phương pháp, có khả năng âm nhạc và giọng hát khá 
tốt.
 - Trẻ thích hát từ khi còn rất nhỏ, gần khi biết nói là trẻ học hát, trẻ được 
người lớn dạy cho nhiều bài hát, cũng như hiểu nội dung bài hát, chính điều này 
mà một phần nào đó trẻ đã được làm quen với môn âm nhạc. Đều đó giúp giáo 
viên dễ dàng hơn trong việc chuyền tải kiến thức.
 - Phụ huynh luôn quan tâm ủng hộ cho các phong trào văn nghệ, hay hoạt 
động chung ở lớp, điều đó thuận lợi cho giáo viên xây dựng được những tiết học 
hay và chất lượng.
 1.2 Khó khăn:.
 - Nhìn chung trẻ trong lớp nhận thức về kiến thức âm nhạc còn hạn chế, 
nhiều trẻ hát còn sai nhạc, khi vỗ tay hay gõ nhịp theo lời bài hát thì đa phần trẻ 
trong lớp gõ còn sai nhạc chưa khớp với lời bài hát.
 - Có góc âm nhạc nhưng còn sơ sài, chưa phong phú, chưa gây được sự 
hứng thú tham gia của trẻ.
 - Có trên 25% một số trẻ chưa thuộc được nhiều bài hát, khi hát còn sai lời, 
một số trẻ thì không hứng thú với môn âm nhạc.
 - Còn một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học của trẻ, chưa 
tạo điều kiện cho trẻ được phát huy khả năng âm nhạc.
 Với những thuận lợi và khó khăn trên tôi đã nghiên cứu tìm biện pháp giải 
quyết như sau:
 2. Biện pháp:
 2.1. Tạo môi trường thu hút trẻ hoạt động âm nhạc
 Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học và chú ý bố trí sắp xếp các học cụ, 
đội hình để tạo môi trường học một cách thoải mái cho trẻ. 
 2 Ngoài ra tôi luôn thay đổi cách bày trí góc âm nhạc thật sinh động theo chủ 
điểm để gây sự thu hút tới trẻ. Ví dụ: Chủ điểm “ Thế giới động vật” tôi trang trí 
bằng những hình ảnh các con vật sống động, con chim cầm micrô hát, con ếch thì 
đánh trống Từ những hình ảnh vui nhộn do cô và trẻ cùng trang trí trẻ rất muốn 
mình có thể làm được như các bạn, được thể hiện tài năng của bản thân mình.
 Góc âm nhạc không nên cố định, các kệ đóng sao cho vừa tầm trẻ khi sử 
dụng, trẻ có thể sử dụng những trang phục hay dụng cụ âm nhạc, khi bố trí góc âm 
nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo ra tại góc không ảnh hưởng, 
làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góc khác. Giáo viên cần cung cấp nhiều 
nguồn âm thanh: các loại lon, chai đựng hạt đậu, hột hạt, gạo, khối gỗ. Giáo viên 
cần sưu tầm thể hiện phong phú các thể loại băng nhạc thiếu nhi, dân ca,...
 Tại góc âm nhạc, tôi tạo điều kiện cho trẻ thể hiện những ý tưởng, mong 
muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau, liên kết với nhau tổ 
chức các hoạt động mang tính nghệ thuật. Khuyến khích trẻ tự làm hay giáo viên 
cùng trẻ trang trí một số đồ dùng đồ chơi để vỗ hay gõ đệm bài hát nhằm gây hứng 
thú cho trẻ khi sử dụng. Có thể cho trẻ phối hợp chơi với nhóm tạo hình trang trí 
váy áo làm mặt nạ hóa trang....Trẻ vô cùng sung sướng khi được sử dụng đồ dùng 
do chính trẻ tạo ra, để thực hiện các hoạt động âm nhạc.
 2.2. Sử dụng các loại nhạc cụ đa dạng:
 Với trẻ mẫu giáo, đồ chơi, đồ dùng học tập là phương tiện hữu hiệu giúp trẻ 
nhận thức và thể hiện cảm xúc. Những đồ dùng trực quan như: nhạc cụ gõ, đàn 
organ, tranh ảnh, con rối có liên quan đến nội dung tác phẩm thường được sử 
dụng minh họa trong giờ học nhằm thu hút sự chú ý của trẻ. Trong khi học hát, trẻ 
gõ đệm theo bằng phách tre, trống lắc, nhạc cụ trẻ sẽ tăng cường cảm giác nhịp 
điệu, tạo sự hưng phấn. Sử dụng các đạo cụ, hoá trang khi hát kết hợp vận động 
theo nhạc sẽ giúp trẻ thể hiện tự tin, sinh động và hấp dẫn hơn. 
 Họat động giáo dục âm nhạc sẽ kém hiệu quả nếu không có các phương tiện 
đồ dùng dạy học như nhạc cụ, băng, đĩa hình Dạy trẻ hát sẽ chuẩn hơn, lôi cuốn 
hơn nếu có sử dụng nhạc cụ.Mặt khác, trước khi học hát nếu trẻ được làm quen bài 
hát bằng cách nghe băng, xem đĩa hình bài sắp học sẽ tiết kiệm thời gian hơn trong 
 3 quá trình học thuộc.Trong quá trình dạy hát, việc sử dụng đàn để lấy giọng giúp trẻ 
hát đúng âm vực, tránh bị cao hoặc thấp quá. Sửa câu hát sai bằng cách cho trẻ 
nghe đàn giai điệu nhiều lần giúp trẻ dần dần tự điều chỉnh tai nghe để hát cho 
đúng. Việc ghi sẵn giai điệu các bài hát, bài vận động, bài nghe vào bộ nhớ đàn 
phím điện tử giúp tôi đỡ vất vả và chủ động trong giờ dạy.
 - Khi trẻ khai thác hết, chơi liên tục, trẻ cảm thấy chán tôi sẽ thay đổi ngay.
 Ví dụ: Dùng lời kích thích trẻ: Hôm nay góc âm nhạc có đồ dùng đồ chơi 
mới các con hãy đến thử xem, mỗi lần nên thay đổi 3 - 4 đồ dùng đồ chơi, giáo 
viên khuyến khích trẻ tìm tồi, khám phá những đồ dùng đồ chơi mới.
 Ví dụ: Để gõ đệm cho bài hát, gợi ý trẻ sử dụng trống lắc, phách tre trẻ 
kết hợp với việc sử dụng đũa gỗ, những ly thủy tinh có lượng nước khác nhau tạo 
ra một tổ hợp âm thanh hài hòa rất hay. Trong quá trình trẻ chơi tại góc âm nhạc, 
tôi tận dụng để giới thiệu cho một số loại đàn dân tộc cho trẻ biết.
 2.3. Giáo dục âm nhạc trong giờ học âm nhạc
 Một giờ học giáo dục âm nhạc cô xây dựng theo các cách khác nhau, mỗi 
giờ học chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động. Không nhất thiết 
phải theo trình tự dạy hát, vận động, nghe hát, trò chơi mà tổ chức hoạt động theo 
tình hình thực tế của lớp của trẻ. Tôi thiết kế hoạt động âm nhạc bằng các hình 
thức như tổ chức trò chơi âm nhạc để mở đầu gây hứng thú cho trẻ, trò chơi tạo 
thành nhóm hoặc cá nhân để trẻ dễ dàng hơn đến với phần dạy hát. Trẻ cảm nhận 
giai điệu bài hát được dễ dàng và hát đúng bài hát. Nếu trọng tâm là dạy hát thì chú 
ý đến câu từ trẻ hát và giai điệu bài hát, hát và cảm thụ bài hát rất quan trọng trong 
dạy hát cho trẻ.
 Ví dụ : Dạy hát bài “Chú voi con ở Bản Đôn” dạy trẻ hát đúng bài hát và 
cảm nhận được bài hát vui tươi dí dõm, hồn nhiên như chú voi con như thế nào?
 Phần nghe hát phải dễ thương, nhẹ nhàng đặc biệt là khi cô hát phải thể hiện 
tình cảm, sắc thái của bài hát phải chính xác để trẻ thích nghe và cảm nhận được. 
Khi tổ chức nghe hát thì cô phải tổ chức hình thức như biễu diễn trên sân khấu 
nhằm đẻ thu hút trẻ, chuẩn bị kỹ bài hát, nhạc cụ hoặc đồ dùng để cho trẻ tham gia 
hát hay phụ họa cùng cô. 
 4 Ví dụ: Hát bài hát “Lý cây bông” cho trẻ nghe thì cần trang phục đẹp mắt phù hợp 
và có nhiều bông hoa để trẻ múa hay tham gia vận động cùng cô.
 2.4. Âm nhạc kết hợp với các bộ môn khác và các lễ hội.
 Với chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay thì phương pháp dạy tích 
hợp các bộ môn âm nhạc có thể lồng ghép, kết hợp với tất cả các bộ môn khác trở 
nên sinh động hơn.Giáo viên luôn tạo cơ hội để trẻ nói ra những suy nghĩ của mình 
và thường xuyên động viên khen ngợi trẻ kịp thời. Khi trẻ nhận ra rằng cô giáo tôn 
trọng và hoan nghênh các biểu hiện cá nhân của mình thì trẻ sẽ tự tin hơn, đồng 
thời giúp trẻ say sưa, thích thú hơn trong những giờ hoạt động khác như: Văn học, 
toán các bài học phù hợp để trẻ được ôn luyện ở mọi lúc mọi nơi, mặt khác qua 
nội dung lồng ghép này các môn học khác cũng trở nên phong phú và sinh động 
hơn.
 Ví dụ: Dạy trẻ gõ đệm theo tiết tấu chậm bài Cháu yêu chú bộ đội, cô có thể 
tích hợp môn hình thành các biểu tượng toán bằng cách đếm số chú bộ đội lên biểu 
diễn, đếm số dụng cụ âm nhạc 
 Ví dụ: Trong hoạt động tạo hình. Sau khi trẻ trưng bày và nhận xét sản 
phẩm, Cô có thể cho trẻ hát kết hợp với vận động minh hoạ trên nền nhạc bài hát.
 Ví dụ: Chủ đề giao thông khi kể chuyện cho trẻ nghe câu chuyện “Qua 
đường”, ở đây cô sẽ cho trẻ hát và vận động bài hát “Em đi qua ngã tư đường phố”.
 Ví dụ: Khi mời nhóm bạn lên biểu diễn tôi mời các lớp cùng đếm xem có 
bao nhiêu bạn lên hát.
 - Vận động theo nhạc trong lúc hoạt động ngoài trời: Trong khi cho trẻ hoạt 
động ngoài trời cũng có thể cho trẻ vận động theo nhạc nhằm tạo cho trẻ sự mềm 
dẻo, nhịp nhàng, làm thư giãn thần kinh, kích thích óc sáng tạo và giúp trẻ hiểu 
biết hơn về thế giới xung quanh.
 Ví dụ: Cho trẻ quan sát và đàm thoại về con chim xong. Cô có thể cho trẻ 
đứng đội hình vòng tròn để múa hát bài Thật là hay.
 - Đối với các trò chơi kết hợp nhạc sẽ tăng sự hứng thú của cháu. Ví vụ với 
trò chơi “Ném bóng vào rổ” cô tổ chức cho 2 đội thi đua và được quy đinh trong 
 5 vòng một bài hát thì trẻ hứng thú tham gia hơn, âm nhạc cũng góp phần tạo không 
khí buổi hào hứng sôi nổi hơn.
 Thông qua các hoạt động tổ chức lễ hội cô giáo có thể tổ chức hoạt động âm 
nhạc theo một chương trình biểu diễn văn nghệ mà tất cả trẻ được tham gia nhằm 
giúp trẻ hứng thú với bộ môn âm nhạc. Ngoài ra tôi thường tổ chức các hội thi âm 
nhạc tại lớp, có đàn, có dụng cụ âm nhạc cho trẻ biểu diễn giống như một chương 
trình văn nghệ, cho trẻ đóng vai ban nhạc, nhạc công, ca sĩ và tôi cũng chuẩn bị 
những phần quà cho những trẻ đạt giải để trẻ thích thú, mạnh dạn hơn khi tham gia 
các hoạt động âm nhạc
 Ví dụ: Lồng ghép giáo dục âm nhạc vào các ngày lễ như: Khai giảng, Ngày 
nhà giáo Việt Nam 20/11, ngày mồng 08/03, lễ sơ kết, tổng kết .
 2.6. Phối hợp với phụ huynh
 Để có thể đạt hiệu quả cao nhất trong giáo dục thì việc tuyên truyền, kết 
hợp với phụ huynh là đều vô cùng quan trọng. Ngoài bài dạy trên lớp trẻ cần được 
ôn luyện, được trình bày, được thể hiện những gì mình học được ở lớp với cha mẹ, 
ông bà. Trẻ cần được những lời khen ngợi, khích lệ từ người thân của mình để trẻ 
mạnh dạn, tự tin khi thể hiện năng khiếu âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi. Hiểu được 
tầm quan trọng đó tôi đã có những biện pháp để phối hợp như:
 - Lên bảng tin về chương trình dạy theo chủ điểm và thay bản tin hàng tuần 
để phụ huynh biết phối hợp với giáo viên rèn luyện cho trẻ.
 - In lời một số bài hát trẻ được học trên lớp để gửi về cho phụ huynh theo 
dõi và kèm thêm cho trẻ để trẻ thuộc và hát đúng lời bài hát hơn.
 - Vận động phụ huynh hỗ trợ những nguyên vật liệu sẵn có như: Thùng giấy, 
ống lon, hộp sữa, quần áo cũ, dụng cụ hóa trang ..để tôi sáng tạo thành những đồ 
dùng, dụng cụ phụ vụ cho hoạt động âm nhạc tốt hơn.
 3. Kết quả:
 Sau khi thực hiện, tôi nghiên cứu và áp dụng trong dạy và học tôi đã đạt 
được những kết quả sau:
 * Đối với bản thân:
 6 - Bản thân đã tạo được môi trường giáo dục rèn luyện các khả năng âm nhạc 
cho trẻ bắt mắt và kích thích trẻ tích cực chủ động trong các hoạt động.
 - Lĩnh hội được những kinh nghiệm, kiến thức, hiểu rõ được tầm quan trọng 
về giáo dục âm nhạc cho trẻ. Bản thân tôi tự tin và nhiều sáng tạo hơn khi dạy trẻ, 
biết kết hợp đan xen các hình thức cũng như lồng ghép trong phương pháp giảng 
dạy, biết tận dụng những cái mới lạ vào các hoạt động để các cháu hứng thú hơn.
 - Vững vàng, tự tin hơn trong công tác giáo dục âm nhạc cho trẻ. 
 - Tạo môi trường cho trẻ được hoạt động âm nhạc thường xuyên. Thường 
xuyên phối kết hợp với phụ huynh cho trẻ tiếp xúc làm quen với âm nhạc.
 * Đối với trẻ:
 - Khả năng tư duy, tưởng tượng của trẻ ngày càng phong phú.
 - 95% trẻ ngày càng tự tin, mạnh dạn khi tham gia ca hát, vận động theo nhạc, 
biểu diễn âm nhạc. Trẻ thuộc, nhớ tên bài hát, tên tác giả, hứng thú hơn vào các 
hoạt động âm nhạc và các hoạt động khác.
 - 100% trẻ thực sự thích thú khi học âm nhạc, tạo không khí vui tươi và tích 
cực tham gia vào các hoạt động. Từ đó hoạt động giáo dục âm nhạc đạt chất lượng 
rất cao.Cô và trẻ gần gũi nhau hơn, trẻ của lớp mạnh dạn và tự tin hơn trước rất 
nhiều. Một số cháu còn tham gia vào đội văn nghệ của lớptham gia biểu diễn ở các 
ngày lễ của trường như cháu Cẩm Tú, Mỹ Uyên, Cẩm Đoan, Huỳnh Vy, Anh 
Thư, ..
 * Đối với phụ huynh:
 - Đa số phụ huynh rất quan tâm đến việc học và cảm nhận hoạt động âm nhạc 
của trẻ. Phụ huynh rất thích và phối hợp nhịp nhàng chặt chẽ với giáo viên khi trẻ 
được tham gia hoạt động hát, múa của lớp biễu diễn trong các ngày lễ hội.
 - Phụ huynh tương tác với cô rất tốt trên zalo thường xuyên yêu cầu cô gửi lời 
bài hát để dạy cho cháu khi ở nhà, làm đồ dùng âm nhạc cùng cô. Hỗ trợ nguyên 
vật liệu có sẵn để cô làm đồ dùng dạy hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao.
 4. Bài học kinh nghiệm
 Khi thực hiện đề tài này với những biện pháp thực hiện và kết quả thu được 
tôi rút ra bài học như sau:
 7 - Tôi thường xuyên thay đổi cách trang trí lớp cho đẹp, hấp dẫn trẻ, tạo cảm 
giác cho trẻ luôn ở một môi trường mới lạ, sưu tầm và làm thêm đồ dùng đồ chơi, 
tranh ảnh cho các cháu chơi và học tập nhằm kích thích trẻ tìm tòi, khám phá thế 
giới âm nhạc để trẻ mạnh dạn trong giao tiếp, ngôn ngữ trẻ phát triển, từ đó trẻ rất 
thích đến trường.
 - Bản thân là giáo viên vậy tôi không ngừng học hỏi, tham khảo tài liệu, tham 
gia học tập, sáng tạo trong phương pháp giảng dạy.
 - Việc lồng ghép tích hợp, cho trẻ làm quen hoạt động giáo dục âm nhạc ở 
mọi lúc, mọi nơi giúp trẻ nâng cao hiệu quả học tập.
 - Trong quá trình giảng dạy cô phải quan tâm đến khả năng từng trẻ để có 
biện pháp bồi dưỡng phù hợp để đưa chất lượng đồng đều.
 III. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 
 1.Kết luận
 Hoạt động âm nhạc là một trong những hoạt động nghệ thuật nhằm phát 
triển cảm giác, trí giác, thẩm mỹ, tạo cơ hội cho trẻ luôn được tiếp xúc với cái 
đẹp, tạo cho trẻ sự hứng thú với nghệ thuật và say mê sáng tạo nghệ thuật. Các 
hoạt động âm nhạc được tổ chức trong giờ học âm nhạc, mọi lúc mọi nơi, điều 
này giúp trẻ ấn tượng về bài hát, gây hứng thú cho trẻ.
 Để tổ chức tốt các hoạt động này, giáo viên căn cứ vào khả năng của trẻ, 
vào tác phẩm âm nhạc cho trẻ biểu diễn tự tin, vui vẻ, phát huy tính tích cực, 
sáng tạo của trẻ. Ngoài ra giáo viên cần nắm vững kiến thức chuyên môn của 
giáo dục âm nhạc. Từ đó xây dựng các hoạt động giáo dục âm nhạc, nội dung 
tích hợp với các hoạt động khác nhằm tạo hứng thú, kích thích trẻ yêu thích 
nghệ thuật, âm nhạc, giúp trẻ phát triển tốt hơn, biết yêu thích cái đẹp và phát 
triển khả năng thẩm mỹ của trẻ.
 2. Kiến nghị.
 - Đối với nhà trường: Triển khai và áp dụng biện pháp phát triển thẩm mĩ 
cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc cho tất cả khối lớp trong đơn vị.
 8 - Đối với phòng Giáo dục - Đào tạo thị xã Giá Rai: Triển khai và áp dụng 
biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc cho 
tất cả các trường mầm non, mẫu giáo trong thị xã.
 Trên đây là “ biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt 
động âm nhạc” mà bản thân tôi đã thực hiện được. Tôi rất mong sự đóng góp ý 
kiến của cấp lãnh đạo, các chị em đồng nghiệp để những giờ tổ chức hoạt động âm 
nhạc trong trường mầm non ngày càng đạt hiệu quả cao hơn.
 Tôi chân thành cảm ơn!
 Phong Thạnh, ngày 13 tháng 01 năm 2023
 XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT NGƯỜI VIẾT
 DUYỆT SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP 
 TRƯỜNG
 La Tố Nhi
 Huỳnh Kiều Oanh
 9 10