Một số biện pháp giáo dục giới tính cho trẻ mầm non
* Thực trạng vấn đề:
Năm học 2019 – 2020 tôi được phân công giảng dạy lớp lá 6 ( lớp bán trú, với sĩ số lớp 38 trẻ). Trong quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động dạy kĩ năng sống cho trẻ tôi đã gặp những thuận và khó khăn sau:
* Thuận lợi
Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo sâu sát, tạo điều kiện mua sắm cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học.
Bản thân có lòng yêu nghề, nhiệt huyết với công việc.
Trường lớp có quy mô, gọn gàng, sạch sẽ.
Lớp có 2 đều là giáo viên được đào tạo chuyên môn, có tinh thần học hỏi cao trong công tác.
Bản thân tôi luôn nghiên cứu và tuyên truyền tới các bậc phụ huynh biết về việc giáo dục giới tính cho trẻ mầm non để phụ huynh cùng phối hợp giáo dục các cháu khi ở nhà.
* Khó khăn
Trẻ 5-6 tuổi là độ tuổi hiếu động, trẻ tiếp nhận thông tin nhanh vì vậy trẻ dễ và nhanh tiếp nhận những kĩ năng xã hội không tốt.
Một số phụ huynh của lớp do mải làm kinh tế nên ít quan tâm đến con em mình mà phó mặc sự chăm sóc giáo dục con cho ông bà và cô giáo.
Một số trẻ ở nhà được cha mẹ nuông chiều chưa quan tâm đến việc rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ cũng như chưa quan tâm đến việc giáo dục giới tính cho trẻ nên việc xử lý các tình huống không an tòa giới tính của trẻ còn nhiều hạn chế.
Trước thực trạng đó, cũng như nhận thức được tình hình thực tế hiện nay tôi đã suy nghĩ và tìm ra những biện pháp để giáo dục giới tính cho trẻ trong trường mầm non
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC GIỚI TÍNH CHO TRẺ MẦM NON I. Đặt vấn đề: Đối với chúng ta những người đang hoạt động trong lĩnh vực giáo dục mầm non ,hằng ngày là người trực tiếp tham gia chăm sóc,giáo dục trẻ. Chắc hẳn ai cũng sẽ ít nhất một lần nghe được những câu hỏi ngây ngô ,thú vị ,nói lên sự tò mò của trẻ về bản thân hay thế giới xung quanh như : Con là bạn trai hay bạn gái ? Vì sao con là bạn gái? Vì sao con tóc dài bạn thì tóc ngắn ? Qua đó chúng ta là người hiểu rất rõ trẻ nhỏ đã bắt đầu có được ý thức về giới tính của mình ,có sự tò mò về bản thân và chúng ta hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục giới tính cho trẻ mầm non ngay từ lúc này.Thế nhưng không phải ai cũng nhìn nhận được đó là vấn đề đáng lưu ý và cần quan tâm .Đặc biệt là ở các bậc phụ huynh, có người cho rằng vấn đề giáo dục giới cho trẻ mầm non là quá sớm, chưa cần thiết trẻ còn nhỏ hãy để cho trẻ được ngây ngô theo cách của chúng .Họ chỉ quan tâm đến việc nuôi dưỡng ,chăm sóc tốt cho trẻ và là một đứa trẻ ngoan.Tuy nhiên họ không biết được rằng “giáo dục giới tính cho trẻ là một phần của giáo dục sức khỏe ,thể chất và tinh thần”.Nhưng bên cạnh đó cũng có một số phụ huynh rất quan tâm và thấu hiểu được tầm quan trọng của giáo dục giới tính cho trẻ ,đặc biệt là ở xã hội hiện nay .Giáo dục giới tính không đơn thuần là dạy về các bộ phận và chức năng trên cơ thể , phân biệt được giới tính của bản thân mà còn là giáo dục cho trẻ có thái độ đúng đắn về giới tính và các mối quan hệ , có lối sống văn hóa giới tính,giới hạn của sự riêng tư,ý thức tôn trọng giới tính của bản thân mình và người khác .Và tôi bản thân là một giáo viên mầm non ,tiếp xúc với trẻ hằng ngày. Tôi nghỉ nên giáo dục giới tính cho trẻ ngây lúc này ở trường mầm non.Do các con còn rất nhỏ, mọi kỹ năng đều đang được hình thành, Ở lứa tuổi này, nếu trẻ được rèn luyện thường xuyên trẻ sẽ phân biệt được giới tính ,sẽ có lối sống cách sinh hoạt phù hợp với giới tính, biết được những vùng trên cơ thể mà người khác không được chạm vào, đặc biệt là người khác giới để từ đó các con tự bảo vệ bản thân tránh những biểu hiện không an toàn về giới tính ,xâm hại cơ thể. Giáo dục giới tính cho trẻ mầm non là cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản nhất về giới tính với những hình thức phù hợp nhất cho các con, giúp trẻ dễ nhớ, ấn tượng sâu sắc với các tình huống có thể xảy ra, vận dụng những kiến thức được học vào chính bản thân. Đây cũng là phương pháp mà 1 người lớn có thể bảo vệ cho trẻ một cách tốt nhất cho các con sau này để con định hướng đúng đắn về giới tính của mình hay là hành trang để các con hình thành kỹ năng sống , tự bảo vệ bản thân khi không có người lớn bên cạnh (Vd: Đi đến nơi công cộng con biết đi nhà vệ sinh đúng với giới tính của mình). Trẻ cần được giáo dục về giới tính với nhiều tình huống khác nhau, trong nhiều hòan cảnh và không gian khác nhau, đồng thời có kỹ năng so sánh, phân tích, tổng hợp . Nâng hiểu biết nhất định của trẻ về các sự việc, hiện tượng xung quanh Đây cũng là một nhiệm vụ quan trọng đối với giáo viên, là bước đầu chuẩn bị cho trẻ hành trang bước vào đời, giáo dục giới tính cho trẻ nhỏ không chỉ là trách nhiệm của gia đình, nhà trường mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Kính thưa các các bậc huynh Chẳng lẽ chúng ta cứ phải đợi mọi thứ sảy ra rồi mới bắt đầu tìm cách chống đỡ? không gì là quá sớm vì một khi chúng ta trang bị đầy đủ kiến thức cho con chắc chắn rằng con chúng ta sẽ tự có khả năng nhận thức và biết cách chia sẽ cho chúng ta.Tôi cho rằng, việc giáo dục giới tính cho trẻ từ cấp Mầm Non là một phương án thích hợp giúp chúng ta hỗ trợ con trẻ những kiến thức và kỹ năng cơ bản về An toàn giới tính.Các nghiên cứu lý thuyết về Tâm lý học trên thế giới cũng đã chứng minh: Rằng ở giai đoạn này (2 – 6 tuổi) việc dạy cho trẻ về An toàn giới tính là hoàn toàn thích hợp. Điều quan trọng nằm ở nội dung chúng ta dạy trẻ những gì? Và cách thức truyền đạt ra sao?Hình thức như thế nào?.Trong một năm qua với những gì thực tiễn đã thực hiện trên lớp học ,bản thân tôi cũng rút ra được một số vấn đề cần lưu ý , và thấy được kết quả trên trẻ ở lớp tôi đã khả quan, và hiện nay như chúng ta đã biết việc giáo dục giới tính cho trẻ được thực hiện xuyên suốt ở mọ lúc ,mọi nơi ,long ghép vào các hoạt động học tập ,vui chơi ,đặc biệt là ở nội dung giáo dục kỹ năng sống đã có riêng biệt một nội dung về giáo dục giới tính. Và với mong muốn, những chia sẽ của bản thân được đồng cảm, giúp đỡ và đưa ra những quan điểm để chúng ta có thể cùng nhau bảo vệ an toàn giới tính cho trẻ, cũng như giúp trẻ phát triển một cách toàn diện tôi đã viết sáng kiến kinh nghiệm với đề tài “Một số biện pháp giáo dục giới tính cho trẻ mầm non”. II. Nội dung: * Thực trạng vấn đề: Năm học 2019 – 2020 tôi được phân công giảng dạy lớp lá 6 ( lớp bán trú, với sĩ số lớp 38 trẻ). Trong quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động dạy kĩ năng sống cho trẻ tôi đã gặp những thuận và khó khăn sau: * Thuận lợi 2 Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo sâu sát, tạo điều kiện mua sắm cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học. Bản thân có lòng yêu nghề, nhiệt huyết với công việc. Trường lớp có quy mô, gọn gàng, sạch sẽ. Lớp có 2 đều là giáo viên được đào tạo chuyên môn, có tinh thần học hỏi cao trong công tác. Bản thân tôi luôn nghiên cứu và tuyên truyền tới các bậc phụ huynh biết về việc giáo dục giới tính cho trẻ mầm non để phụ huynh cùng phối hợp giáo dục các cháu khi ở nhà. * Khó khăn Trẻ 5-6 tuổi là độ tuổi hiếu động, trẻ tiếp nhận thông tin nhanh vì vậy trẻ dễ và nhanh tiếp nhận những kĩ năng xã hội không tốt. Một số phụ huynh của lớp do mải làm kinh tế nên ít quan tâm đến con em mình mà phó mặc sự chăm sóc giáo dục con cho ông bà và cô giáo. Một số trẻ ở nhà được cha mẹ nuông chiều chưa quan tâm đến việc rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ cũng như chưa quan tâm đến việc giáo dục giới tính cho trẻ nên việc xử lý các tình huống không an tòa giới tính của trẻ còn nhiều hạn chế. Trước thực trạng đó, cũng như nhận thức được tình hình thực tế hiện nay tôi đã suy nghĩ và tìm ra những biện pháp để giáo dục giới tính cho trẻ trong trường mầm non 2. Các biện pháp thực hiện 2.1. Giáo viên xác định các kĩ năng nhận thức cơ bản về giới tính cần giáo dục cho trẻ: Dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non không đòi hỏi quá nhiều kiến thức cao siêu mà đó đơn giản là những điều nhỏ xung quanh cuộc sống. Dạy giáo dục giới tính cho trẻ mầm non cũng vậy, chỉ cần bắt đầu từ hành động cùng con mỗi ngày như : đi vệ sinh, tắm ,thay quần áo.... đúng nơi quy định .Từ kết quả của nhiều nghiên cứu của các nước và thực trạng xã hội hiện nay cho thấy các kĩ năng quan trọng nhất mà trẻ cần phải học ngay từ đầu năm học đó là: kĩ năng tự chơi an toàn, kĩ năng ứng xử khi bị đi lạc, kĩ năng tham gia giao thông an toàn,kỹ năng bảo vệ bản thân và kỷ năng bảo vệ an toàn giới tính. 3 Việc xác định được các kĩ năng cơ bản, phù hợp với lứa tuổi sẽ giúp bản thân tôi cũng như các giáo viên khác xác định, lựa chọn đúng nội dung trọng tâm để dạy trẻ. 2.2. Giáo dục, rèn luyện giáo dục giới tính cho trẻ qua hoạt động đón - trả trẻ. Trong những giờ đón, trả trẻ tôi luôn trò chuyện, tạo ra các tình huống để trẻ xử lý tình huống nhận biết và phân biệt giới tính và những biểu hiện xâm hại giới tính, từ đó dần dần hình thành các kĩ năng phân biệt và bảo đảm an toàn giới tính cho bản thân trẻ. Một trong những kỹ năng cần hình thành, thì kỹ năng tự bảo vệ bản thân,kỹ năng an toàn giới tính là một trong những kỹ năng cần thiết, giúp trẻ có khả năng biết từ chối, xử lý những tình huống khi thấy không đúng hay chưa an toàn. Giáo viên tự đặt ra một số tình huống để trẻ tự giải quyết vấn đề, và những tình huống khác, có liên quan cũng được áp dụng trong suốt quá trình chăm sóc giáo dục trẻ. Ví dụ: Hôm nay bạn lan đến lớp với một chiếc đầm xinh xắn trong bạn như một nàng công chúa .Và cô giáo rất thích cô muốn được ôm bạn ấy và cô đã nói với bạn lan rằng : “cô có thể ôm con được không”? .Và khi được sự đồng ý của bạn lan cô giáo đã choàng tay ôm lấy bạn vào lòng ,cô giáo khen bạn lan xinh đẹp” Sau mẫu chuyện nhỏ đó của giáo viên sẽ đặt các câu hỏi cho trẻ “Trước khi ôm bạn lan cô giáo đã nói gì?” ,”Vì sao cô giáo phải xin phép trước khi ôm bạn ấy vậy con”. Giáo viên rèn cho trẻ biết tôn trọng bản thân của mình và người khác ,biết nói không với các yêu cầu chạm vào những vùng nhạy cảm của cơ thể từ đó hình thành cho trẻ them kỷ năng tự bảo vệ bản thân.Giáo viên có thể cho trẻ đóng vai các nhân vật trong câu chuyện cô vừa kể để khắc sâu hơn kỹ năng cần ghi nhớ. Ngoài ra giáo viên có thể đặt ra nhiều tình huống khác và tổ chức lồng ghép mọi lúc mọi nơi để trẻ có cơ hội giải quyết và xử lý tình huống: Tôi đưa tình huống trẻ biết tránh những mối nguy hiểm khác như: “Nếu con là bạn lan con sẽ làm gì?” Tôi cho trẻ nói suy nghĩ, cách giải quyết của mình. Trong khi thảo luận với trẻ tôi gợi mở: Cũng có trường hợp người xấu có thể gây hại cho bé hoặc chính là người quen biết với cha mẹ bé để giúp trẻ suy đoán tìm cách giải quyết. Sau đó cô giúp trẻ rút 4 ra phương án tối ưu nhất trong trường hợp này: Tuyệt đối không cho người khác giới đụng chạm vào những vùng nhạy cảm trên cơ thể kể cả đó có thể là người quen của cha mẹ, .. Trong thời gian gần đây, có rất nhiều trường hợp các bé gái đã bị lợi dụng về thân thể ,xâm hại giới tính của trẻ .Lợi dụng vào sự ngây thơ ,đáng yêu của trẻ ,đánh vào các hành động mà học cho rằng đó chỉ hành động là yêu thích,nựng nịu trẻ con nên tôi đã đưa tình huống: “Nếu có người khác lạ giới liên tục ôm chặt và hôn vào người con thì con sẽ làm gì?” Qua tình huống này tôi dạy trẻ: Khi các con đi hoặc ở nơi nào đó vắng người có một người lạ lien tục nhìn về phía con và tiến đến gần con đồng thời có những hành động như :sờ vào người con ,hôn con khi con chưa đồng ý và có những hành động không đúng đắn không giống những hành động mà cha ,mẹ người thân yêu thương con,con hãy tránh thật xa người đó và hãy hét to để báo với người nhà và những người xung quanh có thể nghe thấy. Nếu không có người ở nhà thì chạy báo cho hàng xóm hoặc nơi có đông người để mọi người giúp con .Bằng những câu hô ngắn như: cứu cháu với,có người xấu,có người bắt cóc Từ những tình huống cụ thể mà rất dễ xảy ra đối với trẻ, bằng cách cho trẻ thảo luận, yêu cầu trẻ suy nghĩ, vận dụng vốn hiểu biết của mình để có để tìm cách giải quyết vấn đề. Thông qua đó cô giúp trẻ tìm ra phương án tối ưu nhất, đó cũng chính là kinh nghiệm mà ta cần dạy trẻ. Thông qua hoạt động đó cũng giúp trẻ có sự tư duy lô gích, biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình, và giúp trẻ tích lũy thêm những kinh nghiệm trong cuộc sống. 2.3. Giáo dục, rèn luyện giáo dục giới tính cho trẻ qua hoạt động học Thông qua hoạt động học, đây là một trong những hoạt động để tôi tích hợp có hiệu quả nội dung giáo dục kỹ năng cần thiết cho trẻ. Tôi căn cứ vào nội dung của từng tiết học để tích hợp một cách hài hoà, không ôm đồm. Ví dụ: Qua tiết học KPKH: Trò chuyện với trẻ về bản thân, tôi dạy trẻ kỹ năng sau: 5 + Kỹ năng tự chăm sóc bảo vệ bản thân: Trẻ có một số kỹ năng và có ý thức giữ gìn, bảo vệ các bộ phận trên cơ thể. + Kỹ năng đảm bảo an toàn về giới tính: Tự vệ sinh thân thể, không dùng chung nhà vệ sinh với bạn khác giới ,không tắm hoặc thay quần áo cùng phòng với bạn khác giới,không để người khác giới chạm vào các bộ phận quan trọng như: ngực ,vùng kín..đặc biệt là với bạn gái Tôi thường bồi dưỡng cho trẻ kinh nghiệm sống, nhân cách tốt đẹp qua những câu chuyện, bài thơ, tục ngữ, ca dao, đồng dao, bài hát. Được nghe kể chuyện là điều trẻ rất thích, do đó giáo viên lựa chọn câu chuyện phù hợp để lồng ghép giáo dục. Chẳng hạn chủ đề: Bản thân, với câu chuyện “mỗi người một việc” có nội dung giáo dục “ăn uống đầy đủ để các bộ phận trên cơ thể hoạt động tốt”, khi đó cô chuyển tải những thông điệp quý báu giúp trẻ bảo vệ bản thân đồng thời lồng ghép bảo vệ giới tính “kỹ năng tự nhận thức giới tính của bản thân”, “Kỹ năng bảo vệ các bộ phận trên cơ thể” dạy trẻ biết được các vùng nhạy cảm trên cơ thể mà người khác ,đặc biệt là người khác giới không được chạm vào.. Giải thích để trẻ hiểu tất cả các bộ phận trên cơ thể đều rất quan trọng cần được chăm sóc và bảo vệ. Ví dụ bảo vệ khuôn mặt xinh thì cần làm gì? Bảo vệ các bộ phận khác thì cần làm gì? Cho trẻ suy nghĩ và trả lời, mỗi trẻ tìm ra một câu trả lời. Cô củng cố lại cần phải giữ gìn vệ sinh hãy biết giữ gìn và bảo vệ chính cơ thể mình thật tốt. Bảo vệ bản thân bằng cách giữ gìn cơ thể sạch sẽ, đánh răng, rửa mặt thường xuyên, không cho ai động đến, không cho những vật lạ vào mắt, mũi, tai. Đối với các hoạt động khác diễn ra trong hoạt động học cũng vậy, tôi luôn lựa chọn nội dung phù hợp, kết hợp với phương pháp dùng lời, trẻ được nghe, được đọc cùng với sự giảng giải của cô, trẻ sẽ thấm nhuần ý nghĩa của cuộc sống xung quanh, từ đó tích lũy cho mình những bài học kinh nghiệm. 2.4. Giáo dục, rèn luyện giáo dục giới tính cho trẻ qua hoạt động ngoài trời, hoạt động lao động. Hoạt động ngoài trời cũng là một hoạt động mà ở đó chúng tôi có thể lồng ghép tích hợp giáo dục nhiều kỹ năng cần thiết. Khi cho trẻ chơi tự do trong hoạt động ngoài trời, tôi vừa quan sát trẻ chơi, vừa hướng dẫn trẻ cách chơi các trò chơi sau cho phù 6 hợp với giới tính trẻ như: bạn gái chơi xích đu ,cầu tuột Bạn trai chơi : đá bong ,leo núi.. . các con chơi các trò chơi phù hợp với giới tình vì nó vừa sức chúng ta sẽ không bị mệt mõi,qua sức... 2.5. Giáo dục, rèn luyện giáo dục giới tính cho trẻ qua hoạt động vui chơi. Phương pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua các hoạt động vui chơi cho trẻ. Vui chơi là hoạt động chủ đạo trong các trường lớp mầm non, qua vui chơi giúp trẻ phát triển, trẻ em tiếp thu rất tốt khi vui chơi. Trẻ em học hỏi, tiếp thu hiểu biết và các kĩ năng về hình thành và phân biệt giới tính.Nhưng lưu ý chỉ định hướng chứ không áp đặt trẻ. Ví dụ: Một số trò chơi như chăm sóc gấu bông, búp bê, làm bếp, bán hàng .không phải là trò chơi hoàn toàn mang tính đặc quyền “chỉ có con gái mới chơi”. Đó là những trò chơi đóng vai, chơi giả bộ đòi hỏi sự tư duy cao và rèn luyện kỹ năng biết quan tâm chăm sóc người khác. Chúng ta đối với các bé trai không cấm đoán trẻ tham gia những trò chơi này vì trẻ được quyền chọn trò chơi mà trẻ thích, nhưng có thể hướng con chọn búp bê nam, và đóng vai trò nam giới trong trò chơi thay vì búp bê nữ. Con trai cũng cần phải biết nấu ăn, biết quan tâm chia sẻ trong cuộc sống khi trưởng thành đấy. Không chỉ ở góc phân vai trẻ mới học được các kỹ năng mà ở tất cả các góc chơi khác thì các kỹ năng của trẻ cũng đều có thể được giáo dục, rèn luyện, củng cố và phát huy. Ví dụ: Ở góckỹ năng sống, trẻ được giáo dục giới tính như: biết tự cài cúc áo ,chọn trang phù hợp búp bê trai và búp bê gái đó là những ký năng cơ bản trẻ cho có thể tự thực hiện cho bản thân mà không cần người khác giúp đỡ. 2.6. Giáo dục, rèn luyện giáo dục giới tính cho trẻ qua giờ ăn - giờ ngủ. Qua việc tổ chức bữa ăn cho trẻ, tôi tập cho trẻ làm một số công việc tự phục vụ qua đó rèn luyện tính tự lập cho trẻ và hình thành ở trẻ một số kỹ năng sử dụng đồ dùng ăn, uống đúng cách và hành vi văn hoá văn minh,lịch sự phù hợp với giới tính. Vd: Bạn trai có thể lực mạnh mẽ hơn các bạn gái ,bạn trai phụ cô xếp bàn ghế cho các bạn.Còn bạn gái sẻ lấy khăn trải bàn ,mang bình hoa trang trí bàn ăn cho đẹp Trẻ được tập luyện một số thói quen hành vi văn minh trong ăn uống (Trẻ biết mời cô, mời bạn, biết vệ sinh cá nhân trước và sau khi ăn, biết giữ vệ sinh chung và 7 hành vi văn hoá như không nói chuyện khi ăn, ho hoặc ngáp phải quay ra ngoài đồng thời lấy tay che miệng, biết nhặt cơm rơi bỏ vào đĩa và lau tay) Để đảm an toàn thì phải ngồi ngay ngắn, không xô đẩy bạn, đi dẹp ra bàn ăn, tránh xô ghế đi lại không dễ gây kẹp chân mình hoặc chân bạn; Cầm thìa để vào bát chỉ để xúc cơm, không được cầm muỗng đập xuống bàn nếu không sẽ vào tay mình hoặc tay bạn. Khi tổ chức giấc ngủ cho trẻ, tôi dạy trẻ biết cùng cô trải chiếu, bạn trai nằm gần nhau, còn những bạn gái thì nằm cùng nhau,bạn trai và bạn gái không nằm gần nhau ,để tránh trẻ đùa giỡn có các hành động âu yếm như ôm bạn hoặc hôn bạn ,đừa giỡn dễ chạm vào thân thể bạn .Hình thành cho trẻ một thói quen là những hành động thân mật nào được thể hiện với bạn và hành động nào không được đặc biệt là bạn khác giới. Vd: Con được đùa giỡn với bạn có thể ôm bạn nhưng khi bạn cho phép và tuyệt đối không được chạm vào vùng nhạy cảm của bạn mình ; ngực,vùng kín 2.7. Giáo dục, rèn luyện giáo dục giới tính và tính tự lập, tự tin cho trẻ qua phối kết hợp với phụ huynh. Song song với việc thực hiện biện pháp giáo dục trên lớp, tôi luôn ý thức được tầm quan trọng của việc phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường. Trên thực tế nhiều phụ huynh chưa chú ý đến việc giáo dục giới tính cần thiết cho trẻ. Chính vì vậy mà tôi phải tuyên truyền đến các bậc phụ huynh để họ hiểu tầm quan trọng của việc giáo dục giới tính, rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho trẻ trong tình hình xã hội hiện nay, phương pháp dạy trẻ như thế nào để trẻ tiếp thu một cách thoải mái, tự nhiên. Việc tuyên truyền đến các bậc phụ huynh được tiến hành trong giờ đón, trả trẻ, thông qua bảng tuyên truyền, thông qua việc mời phụ huynh tham quan hoặc tham gia trực tiếp vào các hoạt động của lớp hay thông qua buổi họp phụ huynh. Cụ thể: Thông qua giờ đón trẻ, tôi đã trao đổi với phụ huynh về tình hình sức khoẻ, vệ sinh cá nhân, những phản ứng kém linh hoạt cũng như những kỹ năng của trẻ để cùng phụ huynh giáo dục trẻ, giúp trẻ chủ động trong các hoạt động. Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu không nên làm hộ con, phải dạy trẻ tính tự lập từ nhỏ. Trẻ càng được hướng dẫn sớm về cách tự lập, tự bảo vệ bản than và đặc biệt là theo sát các con để hướng dẫn con biết phân biệt giới tính và định hướng lối sống,nề 8 nếp simh hoạt đúng giới tính cho trẻ , nhận biết những mối nguy hiểm, xâm hại về giới tính từ xung quanh và cách xử lý thì sẽ vững vàng vượt qua những thử thách trong mọi tình huống. Điều đó được chứng minh rõ ràng từ thực tế. Chính vì vậy, cách bảo vệ trẻ tốt nhất chính là dạy trẻ biết thế nào là bảo vệ an toàn giới tính. Việc dạy trẻ những kỹ năng đó phải là một quá trình. Nhiều phụ huynh cho rằng con mình còn quá nhỏ để hiểu được những điều đó cũng như nghĩ rằng trẻ mẫu giáo vẫn được sống trong sự bao bọc, bảo vệ tuyệt đối của bố mẹ, làm hết tất cả mọi việc cho con. Những trên thực tế, không phải lúc nào cha mẹ cũng ở bên con khi có tình huống xấu hoặc nếu không quan tâm hay giáo dục không đúng cách sẽ dẫn đến các hậu quả đáng tiếc như :con trai bị tính nữ hóa ,con gái lại bị nam tính hóa Thời gian gần đây, có nhiều trẻ em bị lạm dụng, xâm hại về giới tính , thủ phạm lại chính là người thân quen như bạn bố mẹ, hàng xóm quen biết. Chính vì vậy, người lớn phải khéo léo, tế nhị kể cho con nghe những tình huống xấu có thể gây hại cho bé và giúp con biết cần xử lý như thế nào. Cô giáo phối hợp cùng phụ huynh khéo léo dạy trẻ cách giữ gìn và bảo vệ các cơ quan, bộ phận trên cơ thể. Giúp trẻ chủ động, cảnh giác với tình huống khi có người quan tâm thái quá đến cơ thể của trẻ. Dạy trẻ một số cách phản kháng và tự bảo vệ bản thân. Trong cuộc sống hàng ngày, nên dạy trẻ cách xử lý những tình huống bất trắc mà trẻ có thể gặp phải dưới hình thức trò chuyện, tạo tình huống, gợi mở giúp trẻ tìm ra cách giải quyết, không áp đặt, cấm đoán trẻ. Thay vì “Con không được làm thế này, thế kia “thì ta nên đưa ra các tình huống cụ thể thông qua thực tế giúp trẻ hiểu tại sao không được làm như thế, nếu xảy ra thì sẽ phải làm như thế nào? Chính từ những suy nghĩ tìm cách xử lý ở các tình huống cụ thể đó giúp trẻ dần có kỹ năng suy đoán, biết áp dụng những kiến thức kinh nghiệm mình đã có để tìm cách giải quyết. Từ đó trẻ có thể vận dụng với những tình huống khác trong thực tế hàng ngày mà trẻ gặp. Dần hình thành cho trẻ những kinh nghiệm, những kỹ năng biết tự bảo vệ mình trong cuộc sống sau này. Bên cạnh đó, yêu cầu phụ huynh phối hợp cùng cô giáo trong việc thống nhất phương pháp giáo dục trẻ: 9 - Tin tưởng vào trẻ và năng lực của trẻ. - Tôn trọng ý kiến của trẻ, không áp đặt ý kiến của mình. - Không nói dài và nói nhiều, không đưa lời giải đáp có sẵn mà hãy đưa câu hỏi để trẻ tự tìm tòi. - Không vội vàng phê phán đúng - sai mà kiên trì giúp trẻ biết tranh luận và có thể đưa ra kết luận của mình. Thông qua bảng tuyên truyền với phụ huynh: Bảng được thiết kế đẹp, kích thước to rõ, các phụ huynh có thể đọc, quan sát theo dõi dễ dàng. Đây là nơi trao đổi thông tin với phụ huynh rất hiệu quả. Theo từng chủ đề tôi có đánh máy nội dung giáo dục các kỹ năng cần thiết cho trẻ mà cô đang dạy trẻ ở trên lớp để phụ huynh cùng dạy trẻ và cùng rèn luyện. 3. Từ những biện pháp nêu trên, trong quá trình thực hiện đã đạt được kết quả như sau: Sau một thời gian thực hiện trẻ lớp tôi có những chuyển biến rõ nét về việc hình thành các kỹ năng bảo vệ an toàn giới tính. Trẻ biết phân biệt giới tính trong các tình huống, đoàn kết chia sẻ với bạn bè, chơi ngoan, chơi an toàn, thể hiện tinh thần đồng đội, cư xử với nhau một cách thân thiện, biết giải quyết vấn đề, giải quyết xung đột hiệu quả hơn, Và phát triển những phẩm chất tốt đẹp như: tính kiên trì, tính trung thực, biết nhường nhịn, biết cư xử đẹp khi thắng thua. Trẻ tự tin tham gia vào các hoạt động của trường lớp. Điều này chứng minh rằng việc vui chơi bằng các trò chơi, các hoạt động cho trẻ thực hành trải nghiệm cùng với các phương thức sử dụng đa dạng, linh hoạt đã giúp trẻ tiếp nhận kỹ năng cần thiết trong cuộc sống một cách hiệu quả. Trẻ đã biết chuyển hóa từ hoạt động thành ý thức, từ ý thức thành kỹ năng. Và những kỹ năng đó sẽ phát triển bền vững và theo trẻ đến suốt cuộc đời. 4. Bài học kinh nghiệm: Để thực hiện được những biện pháp nêu trên, ngay từ đầu năm học giáo viên phải nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lớp của mình. Tạo cho trẻ có những thói quen tự lập, tự tin luôn có những hành vi văn minh, văn hóa,biết yêu quý bảo vệ bản thân, hứng thú trong các hoạt động. 10 Quan tâm đến trẻ ở mọi lúc, mọi nơi, tận dụng mọi tình huống để có thể giáo dục các kỹ năng cần thiết cho trẻ. Tham mưu tốt với phụ huynh hỗ trợ thêm kinh phí cho một số hoạt động trải nghiệm của trẻ. Thường xuyên học hỏi đồng nghiệp tham khảo thêm một số tài liệu liên quan đến việc giáo dục giới tính cho trẻ mầm non: Kỹ năng bảo vệ an toàn giới tính ,tự bảo vệ bản thân, tính tự lập, tự tin cho trẻ. Tăng sự gắn kết, phối kết hợp giữa cô giáo và phụ huynh trong việc tổ chức các hoạt động chơi cho trẻ nói riêng và trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ nói chung. IV. Kết luận và kiến nghị: 1.Kết luận: Từ đó ta thấy được việc rèn luyện kĩ năng bảo vệ an toàn giới cho trẻ trong trường mầm non là thực sự cần thiết và quan trọng. Càng lớn, trẻ càng có nguy cơ phải đối mặt nhiều tình huống với mức độ nguy hiểm cao hơn như bị xâm hại, bị cướp giật, bị lạm dụng... Chính vì vậy, bên cạnh việc giúp trẻ hình thành thói quen và kỹ năng cần thiết để bảo vệ bản thân, cha mẹ cần đồng hành và chia sẻ với trẻ về những mối nguy hiểm có thể gặp phải trong gia đình, trong trường học và ở ngoài xã hội phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Những kỹ năng và thông tin này sẽ giúp trẻ cảm thấy tự tin, luôn sẵn sàng đối diện và vượt qua các mối nguy hiểm trong cuộc sống. Trẻ tự tin khám phá thế giới với sự chủ động kiểm soát của bản thân. Điều này có tác dụng lớn thúc đẩy sự trưởng thành của trẻ về mặt nhân cách lẫn trí tuệ, giúp trẻ có thể tự bảo vệ bản thân mình trước các tình huống nguy hiểm trong cuộc sống. 2. Kiến nghị: Nhà trường cần cung cấp đầy đủ tài liệu hướng dẫn về biện pháp dạy cho trẻ mẫu giáo có những kỹ năng, thói quen tốt. Nhà trường tạo điều kiện cho giáo viên được dự nhiều lớp tập huấn về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ. Nhà trường tạo điều kiện nhiều hơn nữa cho giáo viên có cơ hội học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp ở các trường bạn. Tạo điều kiện cho giáo viên đi tham quan thực tế. 11 Láng Tròn, ngày 05 tháng 10 năm 2019 XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT NGƯỜI VIẾT DUYỆT SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP TRƯỜNG Trần Thị Mỹ Tiên HỘI ĐỒNG KHOA HỌC Đơn vị: Trường mẫu giáo Phong Phú PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM - Tính mới: /30 điểm - Tính hiệu quả: /35 điểm - Tính ứng dụng: /20 điểm - Tính phù hợp với nhiệm vụ được giao: /10 điểm - Hình thức: /05 điểm Tổng điểm: /100 điểm Láng Tròn, ngày tháng năm 2019 CHỦ TỊCH HĐKH 12 HỘI ĐỒNG KHOA HỌC Đơn vị: .. PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM - Tính mới: /30 điểm - Tính hiệu quả: /35 điểm - Tính ứng dụng: /20 điểm - Tính phù hợp với nhiệm vụ được giao: /10 điểm - Hình thức: /05 điểm Tổng điểm: /100 điểm Giá Rai, ngày tháng năm 2019 CHỦ TỊCH HĐKH 13 PHIẾU ĐÁNH GIÁ, CHẤM ĐIỂM SÁNG KIẾN (Theo Quy định được ban hành Quyết định số 9447/QĐ-HĐTĐKT ngày 30/12/2016 của Hội đồng Thi đua, Khen thưởng thị xã ban hành Quy định Xét công nhận sáng kiến, giải pháp trong công tác hoặc đề tài nghiên cứu) Họ tên người chấm điểm: .. Chức vụ trong Hội đồng: Tên giải pháp/đề tài nghiên cứu: ................................................................................................................................. Tác giả/nhóm tác giả: STT Tiêu chuẩn Tiêu chí Điểm chuẩn Những sáng kiến, giải pháp đưa ra chưa có /20 điểm người nào thực hiện trước đó; những cải tiến, đề xuất mới 1 Tính mới Ứng dụng có hiệu quả những thành tựu mới (30 điểm) về khoa học – công nghệ, luận điểm, quan /10 điểm 14 điểm mới, những chủ trương, chính sách mới. Đem lại hiệu quả trong công tác /25 điểm 2 Tính hiệu quả (35 điểm) /10 điểm Dễ thực hiện, không tốn kém nhiều chi phí Tính ứng dụng Có khả năng phổ biến ứng dụng vào thực 3 tiển (tùy theo tỷ lệ đơn vị, cá nhân áp dụng /20 điểm (20 điểm) để làm căn cứ tính điểm) - Nếu phù hợp với nhiệm vụ của cá nhân thì được 10 điểm. Phù hợp với nhiệm vụ được - Nếu phù hợp với nhiệm vụ của đơn vị thì 4 giao được 5 điểm. /10 điểm (10 điểm) - Nếu không phù hợp với nhiệm vụ được giao của cá nhân và đơn vị thì không được tính điểm. Hình thức Trình bày đúng bố cục; câu văn rõ ràng, dễ 5 /5 điểm (5 điểm) hiểu, mạch lạc; từ ngữ sử dụng chính xác. Tổng cộng /100 điểm NGƯỜI ĐÁNH GIÁ 15 16 HỘI ĐỒNG KHOA HỌC ĐƠN VỊ:TRƯỜNG MẪU GIÁO PHONG PHÚ MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG TỰ BẢO VỆ CHO TRẺ MẦM NON Họ và tên người thực hiện: Đặng Ngọc Yến Môn, lĩnh vực: Phát triển tình cảm và kĩ năng xã hội Láng Tròn, Ngày 10 tháng 5 năm 2019 17 18
File đính kèm:
mot_so_bien_phap_giao_duc_gioi_tinh_cho_tre_mam_non.doc
