Một số giải pháp chỉ đạo giáo viên giáo dục hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ 5 - 6 tuổi trường mầm non Đồng Vương

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
 THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP
 1. Tên giải pháp: “Một số giải pháp chỉ đạo giáo viên giáo dục hành vi bảo vệ
môi trường cho trẻ 5 - 6 tuổi trường mầm non Đồng Vương”.
 2. Ngày giải pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 06/9/2021
 3. Các thông tin cần bảo mật: Không
 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm
 Giáo dục các hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ đã được đưa vào kế hoạch,
xong mục tiêu giáo dục vẫn còn hời hợt chưa cụ thể, hình thức, chưa có lôgic, chưa có
phân đoạn cụ thể, hợp lý. Các hoạt động giáo dục hành vi bảo vệ môi trường nhỏ lẻ,
rời rạc nên tác dụng giáo dục chưa cao, chưa đi sâu vào ý thức của trẻ. Các nội dung
giáo dục hành vi bảo vệ môi trường đưa vào giáo dục trẻ từng độ tuổi còn chưa phù
hợp. Hình thức giáo dục hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ còn chưa thực sự phong
phú, chưa mang tính kích thích, thúc đẩy các hành vi tốt của trẻ tới môi trường xung
quanh một cách tự nguyện.
 Thực trạng hành vi bảo vệ môi trường của trẻ: Một số trẻ chưa có ý thức với những
hành vi cá nhân, chưa thực sự hiểu sâu sắc những hành vi chưa tốt, chưa văn minh và có
ảnh hưởng tới môi trường sống. Ví dụ: Trẻ ăn bim bim rồi vứt luôn túi rác xuống đất, ăn
bánh kẹo vứt vỏ lung tung, không đúng nơi quy định. Trẻ chỉ thực hiện các hành vi bảo vệ
môi trường một cách thụ động, do bị bắt buộc chứ không có tính tự nguyện, thực hiện khi
được nhắc nhở chứ không bắt nguồn từ ý thức. Trẻ thực hiện hành vi bắt chước chứ chưa
thực sự hiểu bản chất, ý nghĩa của hành vi mình đang thực hiện.
 Hình ảnh: Môi trường ô nhiễm do vứt rác bừa bãi 2
 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp:
 Giáo dục hành vi bảo vệ môi trường là một quá trình phát triển ở người học sự
hiểu biết và quan tâm đến những vấn đề môi trường bao gồm: Kiến thức, thái độ, hành
vi, trách nhiệm để tự mình và cùng tập thể đưa ra các giải pháp nhằm giải quyết các
vấn đề môi trường trước mắt cũng như lâu dài. Để các hành vi bảo vệ môi trường ăn
sâu vào ý thức, thể hiện từ những hành vi nhỏ của con người thì việc giáo dục ý thức
bảo vệ môi trường sống cần được làm từ rất sớm, ngay khi con người bắt đầu hình
thành nhân cách, đó chính là lứa tuổi mầm non.
 Từ cơ sở trên, bản thân tôi đã tìm tòi, nghiên cứu các biện pháp giáo dục trẻ
mẫu giáo 5 - 6 tuổi có ý thức và hành vi đúng bảo vệ môi trường trong trường học,
trong gia đình cũng như môi trường sống xung quanh trẻ.
 6. Mục đích của giải pháp:
 Với trẻ: Giúp trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi nhận biết được vai trò của môi trường đối
với con người. Qua đó giáo dục tình yêu thiên nhiên, sống thân thiện với thiên nhiên.
Từng bước hình thành cho trẻ thói quen tiết kiệm năng lượng, giữ vệ sinh môi trường,
tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường phù hợp với độ tuổi của mình.
 Với phụ huynh: Thông qua trẻ để tuyên truyền một số nội dung giáo dục bảo vệ
môi trường đến các bậc phụ huynh. Giúp phụ huynh và cộng đồng nhận thức rõ tầm
quan trọng của môi trường, từ đó tăng cường phối hợp với giáo viên trong chăm sóc
giáo dục trẻ nói chung và giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ nói riêng.
 Với giáo viên: Làm rõ vấn đề thực trạng hành vi bảo vệ môi trường của trẻ 5 - 6
tuổi trong trường mầm non, từ đó đề xuất một số biện pháp giáo dục trẻ nâng cao ý thức
và thay đổi hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường mầm non, giúp trẻ
được sống trong một môi trường xanh - sạch - đẹp, phát triển toàn diện về thể lực, ngôn
ngữ, nhận thức, tình cảm xã hội và tư duy. Đồng thời, giải pháp này cũng là một biện
pháp tuyên truyền tới cha mẹ học sinh và cộng đồng nhận thức đúng về vai trò, nhiệm
vụ và tầm quan trọng của bảo vệ môi trường trong gia đình, trong trường mầm non nói
riêng và toàn xã hội nói chung. Từ đó góp phần nâng cao các nội dung, hình thức, hành
vi bảo vệ môi trường, lồng ghép vào các hoạt động học thực hành bảo vệ môi trường
cho trẻ ở trường mầm non cũng như trong cuộc sống.
 Khảo sát thực trạng về khả năng nhận thức, ý thức, thái độ, hành vi với môi
trường trẻ khối mẫu giáo lớn lớp 5-6 tuổi, Trường Mầm non Đồng Vương - huyện Yên
Thế - tỉnh Bắc Giang. Tìm ra “Một số giải pháp chỉ đạo giáo viên giáo dục hành vi bảo
vệ môi trường cho trẻ 5 - 6 tuổi trường mầm non Đồng Vương”.
 7. Nội dung:
 7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến
 a. Nội dung: 3
 Giải pháp 1: Chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục có nội dung giáo dục
hành vi bảo vệ môi trường vào từng chủ đề cụ thể
 Giải pháp 2: Chỉ đạo giáo viên lồng ghép giáo dục hành vi bảo vệ môi trường
thông qua các hoạt động trong ngày.
 Giải pháp 3: Chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác phối hợp với gia đình trong nội
dung giáo dục trẻ bảo vệ môi trường
 b. Các bước tiến hành thực hiện giải pháp
 Trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi khả năng tư duy, nhận thức về thế giới xung quanh đã
hoàn thiện hơn những lứa tuổi trước. Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ có thể
tiến hành trong tất cả các hoạt động giáo dục ở trường mầm non. Để hình thành ở trẻ
những thói quen, hành vi, kĩ năng trong bảo vệ môi trường cần phải có thời gian, với
sự hỗ trợ của gia đình và cô giáo.
 Trên cơ sở những hiểu biết về mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảo vệ
môi trường kết hợp với những kinh nghiệm giáo dục trẻ mẫu giáo đã tích lũy được, tôi
đã chỉ đạo giáo viên lựa chọn các nội dung, hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường để
lồng ghép vào quá trình chăm sóc giáo dục trẻ 5 - 6 tuổi ở lớp mình. Qua quá trình
thực hiện, để đạt được mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ, tôi đã áp dụng
một số giải pháp sau đây:
 * Giải pháp 1: Chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục có nội dung
giáo dục hành vi bảo vệ môi trường vào từng chủ đề cụ thể:
 Chương trình giáo dục mầm non được chia thành nhiều chủ đề để trẻ dễ dàng
tiếp thu. Bản thân các chủ đề thể hiện một phần cuộc sống thực tế xung quanh trẻ.
Việc giáo dục bảo vệ môi trường cũng cần được xây dựng cụ thể, xác định các nội
dung, các hoạt động ngay từ đầu năm học. Căn cứ vào nội dung của từng chủ đề, tôi đã
chỉ đạo giáo viên lựa chọn những nội dung giáo dục môi trường phù hợp với chủ đề,
phù hợp với thực tế, với khả năng của trẻ. Sau đó xác định các hoạt động tổ chức để
đạt được những nội dung đó. Qua đó, giúp trẻ có được kiến thức, thái độ, kĩ năng cần
thiết về môi trường. Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ được lồng ghép ở
các chủ đề trong năm học cụ thể như sau:
 Chủ đề trường mầm non:
 - Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường: Nhận biết môi trường trong trường
mầm non, các quy định, hành vi bảo vệ trường lớp cụ thể là:
 + Nhận biết môi trường trong trường mầm non: Môi trường trong lớp, môi
trường ngoài lớp học.
 + Phân biệt môi trường sạch, môi trường bị ô nhiễm trong trường mầm non:
Môi trường sạch là môi trường ngăn nắp, đủ ánh sáng, không có bụi, khói, mùi hôi,
nấm mốc, tiếng ồn, nhiều cây xanh... Môi trường bị ô nhiễm: Các đồ dùng sắp xếp
không ngăn nắp, bụi bẩn, rác, nước thải, tiếng ồn... 4
 + Nhận biết lợi ích của điện, nước ở lớp học.
 + Tiết kiệm trong sử dụng điện, nước, đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu trong
sinh hoạt học tập.
 + Cách bảo vệ chăm sóc môi trường, bảo vệ tài sản chung.
 + Cách tạo môi trường sạch đẹp, giữ gìn trường lớp, sạch sẽ.
 Chủ đề: Bản thân
 Ở chủ đề này, giáo viên lựa chọn và xây dựng những nội dung giáo dục về môi
trường có liên quan đến chính bản thân trẻ như sau:
 - Cung cấp cho trẻ những kiến thức, kỹ năng đơn giản về vệ sinh và sức khỏe
bản thân:
 +Ảnh hưởng của môi trường sạch, bẩn đến sức khỏe của trẻ.
 + Một số kỹ năng tự phục vụ và các thói quen vệ sinh tốt cho cơ thể.
 +Hiểu biết và có ý thức tránh đến gần những vật dụng và nơi nguy hiểm.
 + Cách phòng tránh khi gặp môi trường bị ô nhiễm.
 + Biết bày tỏ thái độ đối với những hành vi tích cực hoặc tiêu cực trong bảo vệ
môi trường.
 Chủ đề: Gia đình
 - Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường:
 + Phân biệt môi trường sạch, môi trường bị ô nhiễm trong gia đình.
 + Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường: Do rác, bụi, khói, phân, nước tiểu, của
người, động vật. Do hành vi không đúng của con người: Vứt rác, đi vệ sinh không
đúng nơi quy định...
 + Biện pháp bảo vệ môi trường trong gia đình: Vứt rác, đi vệ sinh đúng nơi quy
định: Quét dọn, lau dọn nhà cửa, thường xuyên thu gom rác thải, trồng cây, chăm sóc
cây và con vật gần gũi trong gia đình.
 + Tham gia bảo vệ chăm sóc con vật, cây xanh tại gia đình.
 + Tiết kiệm trong sử dụng điện nước, đồ dùng gia đình, nguyên vật liệu trong sinh hoạt
 Chủ đề: Nghề nghiệp
 - Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường:
 + Phân biệt môi trường sạch, môi trường bị ô nhiễm do các ngành nghề gây
ra.Biết trân trọng gìn giữ sản phẩm của các nghề làm ra.Ăn cơm hết xuất.
 + Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường: Do rác, bụi, khói bẩn chất thải hóa
học do các nhà máy, khu công nghiệp thải ra gây ô nhiễm môi trường.
 + Biện pháp bảo vệ môi trường do các nghành công nghiệp gây ra: Có đường
dẫn khí thải của các nhà máy, rác thải công nghiệp cần có biện pháp xử lý thu gom và
tái chế.
 + Tham gia bảo vệ chăm sóc cây xanh, trồng cây và bảo vệ đất.
 + Tiết kiệm trong sử dụng điện nước, nguyên vật liệu trong sinh hoạt 5
 Chủ đề: Thế giới động vật.
 - Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường:
 + Cung cấp cho trẻ kiến thức về đặc điểm ích lợi cũng như tác hại của một số
con vật với đời sống con người. Giáo dục trẻ yêu quý bảo vệ các con vật mong muốn
thực hiện hành vi tốt để chăm sóc bảo vệ những con vật gần gũi.
 + Cách chăm sóc bảo vệ con vật gần gũi.
 + Những thói quen, hành vi tốt trong ăn uống các sản phẩm từ động vật: Ăn thịt,
cá, trứng. Ăn thức ăn đã nấu chín hoặc được chế biến.
 Chủ đề: Thế giới thực vật
 - Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường
 + Mối liên hệ đơn giản giữa cây cối với môi trường sống của cây (đất, nước,
không khí, ánh sáng).
 + Tìm hiểu ích lợi của cây cối với sức khỏe và đời sống con người.
 + Tác dụng của rừng, biện pháp bảo vệ rừng.
 + Cách trồng, chăm sóc bảo vệ cây gần gũi.
 + Những thói quen, hành vi tốt trong ăn uống các sản phẩm từ thực vật: Ăn quả
được rửa sạch, gọt vỏ, ăn thức ăn đã nấu chín hoặc đã được chế biến.
 Chủ đề: Giao thông
 - Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường:
 + Nhận biết một số đồ dùng nguy hiểm. Một số quy định đơn giản để đảm bảo
an toàn khi tham gia giao thông.
 + Các hành vi văn minh khi tham gia giao thông.
 + Tìm hiểu về các phương tiện giao thông thải ra khói bụi: Ô tô, xe máy, tàu
hỏa. Thải khói bụi vào không khí.
 Chủ đề: Nước và các hiện tượng tự nhiên
 - Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường: Để giáo dục trẻ bảo vệ môi trường ở chủ
đề này tôi lựa chọn một số nội dung sau:
 + Nhận biết ích lợi của nước, các nguồn nước, nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn
nước, cách phòng chống ô nhiễm nước.
 + Cho trẻ hiểu biết về các hiện tượng tự nhiên, thời tiết có ảnh hưởng đến sức
khỏe con người: Lợi ích, tác hại, biện pháp tránh gió, mưa, ánh nắng mặt trời, nguyên
nhân gây bão lũ, và tác hại của bão lũ.
 + Những dịch bệnh có thể xảy ra do thời tiết và do ô nhiễm môi trường.
 + Có ý thức thái độ sống tích cực trong môi trường, và hành động thích nghi
với các hiện tượng thiên nhiên: Nắng, mưa, nóng, lạnh, gió, bão 
 Chủ đề: Quê hương - Đất nước - Bác Hồ
 + Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường: 6
 Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường ở chủ đề này tôi lựa chọn một số nội dung như:
Cho trẻ tìm hiểu về quê hương Yên Thế, đất nước Việt Nam. Các danh lam thắng cảnh,
di tích lịch sử nổi tiếng của quê hương, đất nước như: Khu di tích lịch sử Hoàng Hoa
Thám... Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp không vứt rác bừa bãi, không
bẻ cây hái hoa, dẫm lên cỏ, không phá hỏng đồ chơi ở những nơi công cộng.Giáo dục
trẻ biết giữ gìn và bảo vệ cảnh quan thiên nhiên của đất nước để tự hào với các bạn thế
giới về đất nước Việt Nam xanh, sạch, đẹp. Cô cho trẻ đóng kịch về bảo vệ môi trường.
 * Giải pháp 2: Chỉ đạo giáo viên lồng ghép giáo dục hành vi bảo vệ môi
trường thông qua các hoạt động trong ngày
 Các hoạt động giáo dục trẻ diễn ra trong một ngày tại trường mầm non được bắt
đầu từ khi đón trẻ cho đến lúc trả trẻ về với bố mẹ. Trong từng hoạt động đó, giáo viên
luôn có ý thức tích hợp các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường một cách hợp lý, tự
nhiên. Tuy nhiên, cũng không nên tập trung nhiều nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường quá mà quên mất mục tiêu chính của từng hoạt động giáo dục.
 Căn cứ vào điều kiện, nội dung của từng hoạt động cụ thể mà chỉ đạo lựa chọn
nội dung giáo dục bảo vệ môi trường phù hợp để tích hợp. Việc tích hợp xảy ra thường
xuyên và được lặp đi lặp lại trong hoạt động hàng ngày của trẻ. Giáo viên đã áp dụng
các phương pháp thích hợp để đưa các kiến thức và kĩ năng bảo vệ môi trường tự
nhiên đến với trẻ một cách tự nhiên.
 Các hoạt động diễn ra trong một ngày dưới nhiều hình thức khác nhau, tuỳ theo
nội dung giáo dục, điều kiện của trường lớp, tuỳ theo thời tiết mà giáo viên tổ chức
những hoạt động giáo dục với những hình thức khác nhau.
 - Giờ đón trẻ: Cho trẻ chơi tự chọn: Giáo viên đến sớm, mở cửa thông thoáng,
chú ý không để trẻ bị gió lùa. Giáo viên quan sát và nhắc trẻ cất đồ dùng cá nhân vào
đúng nơi quy định một cách ngay ngắn, gọn gàng. Vứt rác đúng nơi quy định, bỏ khẩu
trang đã sử dụng vào thùng rác.
 - Trò chuyện: Giáo viên và trẻ trò chuyện về thời tiết trong buổi sáng, về sự ô
nhiễm môi trường không khí: Nguyên nhân làm cho môi trường không khí bị ô nhiễm,
nhiều phương tiện giao thông cần động cơ để hoạt động, do vậy khi ô tô, xe máy chạy
trên đường thường xả ra khí thải, khói bụi khiến không khí bị ô nhiễm. Con người cần
làm gì để không phải hít thở khói xe xả ra? Vì vậy khi ra đường phải đeo khẩu trang.
 - Hoạt động học:
 + Tạo hình: Vẽ, nặn, cắt, dán, xé, gấp, tạo hình bằng các nguyên liệu thiên nhiên
thể hiện hiểu biết của mình về môi trường.Ví dụ: Cho trẻ nhặt lá cây rụng làm các con
vật. Làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu phế thải: Làm đồ dùng gia đình trong góc
gia đình, bán hàng từ chai hộp, các con vật từ vỏ hộp, cốc giấy bỏ, lõi giấy vệ sinh. 7
 Hình ảnh: Trẻ tạo hình bằng các nguyên vật liệu thiên nhiên
 + Âm nhạc: Trẻ hiểu một số nội dung bài hát, bài múa, hò, vè thể hiện môi
trường sạch, đẹp hoặc về những việc làm có lợi cho môi trường trong các chủ đề.
Ví dụ: Qua một số bài hát như: “Trồng cây”, “Gọi gió”, “Lí cây xanh”, “Em yêu cây
xanh”, “Mưa”, “Đếm sao”, “Eập rửa mặt”, “Khám tay”, “Bé quét nhà”, “Hát cho hành
tinh xanh”, “Trái đất này là của chúng mình”.
 + Văn học: Trẻ được nghe nhiều câu chuyện về thiên nhiên tươi đẹp, những việc
làm có lợi hoặc có hại cho môi trường, nguyên nhân ô nhiễm môi trường, tác hại của môi
trường ô nhiễm đến sức khoẻ con người thông qua nội dung các bài thơ, truyện, câu đố
sưu tầm, hò, vè.
 Ví dụ: Một số bài thơ như: “Bé quét nhà”, “Bé giữ vệ sinh môi trường”, “Nghe
lời cô giáo”, “Tiết kiệm nước”, “Bí bò mặt đất”, “Bác bầu bác bí”.
 Một số câu truyện: “Hạt giống và cậu bé”, “Chú đỗ con”, “Hạt đỗ sót”, “Sự tích
mùa xuân”, “Nàng tiên mưa”, “Tiếng kêu cứu của rừng xanh”.
 Câu đố về các hiện tượng tự nhiên, về các loài cây, con vật.
 + Hoạt động khám phá: Tổ chức cho trẻ quan sát, làm thí nghiệm đơn giản như
cây cần gì để lớn lên, hiểu sự cần thiết của nước, không khí, ánh sáng đối với con vật
và thực vật: Thí nghiệm lọc nước bẩn: Không khí ô nhiễm do bụi, khói, mùi hôi thối:
Một số cách chăm sóc vật nuôi cây trồng. Các phương án giải quyết trong một số tình
huống giả định. Con sẽ làm gì khi thấy nước chảy tràn ra ngoài? Điều gì sẽ xảy ra khi
đổ xăng dầu xuống đất.
 Ví dụ: Trong hoạt động khám phá: “Sự kì diệu của nước” tôi hỏi trẻ:
 + Nước có vai trò gì đối với đời sống con người?
 + Nếu không có nước điều gì sẽ xảy ra?
 + Cần làm gì để bảo vệ nước không bị ô nhiễm và cạn kiệt? 8
 + Tổ chức cho trẻ đàm thoại, thảo luận, trao đổi, trò chuyện các kinh nghiệm về môi
trường như các nhu cầu sống của con người, cây cối, con vật, các nguyên nhân gây ô
nhiễm môi trường đối với sức khỏe của con người, sự sống của động vật và cây cối.
 Hình ảnh: Trẻ làm thí nghiệm về sự kỳ diệu của nước
 - Hoạt động ngoài trời: Dạo chơi, tham quan, quan sát các loại cây, hoa: Giáo
dục trẻ hành vi tốt: Không ngắt lá bẻ cành, không hái hoa. Quan sát các phương tiện
giao thông đang đi trên đường làng, một số phương tiện giao thông gây khói bụi.
 + Cho trẻ thực hiện hoạt động tham quan vườn hoa. Cho trẻ quan sát, trò chuyện
về vẻ đẹp của môi trường, của các loài hoa, ý nghĩa của môi trường xanh - sạch - đẹp
đối với cuộc sống. Trẻ hiểu và cảm nhận được vẻ đẹp của thiên nhiên, của môi trường
sạch đẹp đối với sức khỏe và cuộc sống của con người. Trẻ yêu hoa, yêu thiên nhiên,
không ngắt hoa, bẻ cành, biết bảo vệ hoa, cây xanh.
 Hình ảnh: Trẻ chăm sóc vườn rau và vườn hoa của bé 9
 Ví dụ: Qua hoạt động dạo chơi ngoài trời trong chủ đề “Một số phương tiện giao
thông” tôi tổ chức cho trẻ quan sát đường làng. Phát hiện các phương tiện giao thông
đi trên đường xả khói, bụi như ôtô, xe máy, công nông, gây ô nhiễm môi trường. Đàm
thoại với trẻ về chất thải từ các phương tiện trên đường, điều gì gây ô nhiễm môi
trường (khí thải, khói, xe chạy làm bụi bay lên, tiếng còi, tiếng động cơ).
 Quan sát, nhận xét xem sân trường hôm nay sạch hay bẩn, mỗi bạn cần làm gì để
sân trường sạch? Thực hành nhặt lá cây rụng trên sân trường.
 - Hoạt động góc: Hoạt động chơi trong các góc mang tính tích hợp cao trong
giáo dục trẻ và được tổ chức nhằm đáp ứng nhu cầu của trẻ, đồng thời tích hợp nội
dung giáo dục, trong đó có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường. Nội dung giáo dục
bảo vệ môi trường cho trẻ có thể thông qua các trò chơi như trò chơi phân vai. Trẻ
đóng vai và thể hiện các công việc của người làm công tác bảo vệ môi trường, như:
Trồng cây, chăm sóc cây, thu gom rác... Trong các trò chơi “Bé tập làm nội trợ” chú ý
dạy trẻ có ý thức tiết kiệm nước và các nguyên liệu chế biến món ăn, vệ sinh sạch sẽ
và thu gom đồ dùng gọn gàng sau khi làm xong.
 Ví dụ: Giáo dục môi trường thông qua hoạt động ở các góc: Khi thiết kế các trò
chơi ở các góc tôi lựa chọn trò chơi có nội dung giáo dục về môi trường.
Đặt tên cho trò chơi một cách ngộ nghĩnh để trẻ tập trung và hứng thú khi chơi.
 Góc phân vai: Cửa hàng thực phẩm sạch của bé. Gia đình gương mẫu. Khi trẻ
chơi xong nhắc trẻ cất đồ dùng đồ chơi lên giá gọn gàng.
 Góc sách truyện: Trẻ giải câu đố, kể lại các câu truyện về môi trường, trẻ tập
diễn đạt lại các yếu tố làm cho môi trường sạch, môi trường bẩn. Trò chơi đóng kịch:
Trẻ thể hiện nội dung các câu chuyện bảo vệ môi trường, thể hiện các hành vi có lợi và
có hại cho môi trường
 Góc khám phá: Hoạt động chơi góc khám phá: Trẻ làm thí nghiệm gieo hạt,
chăm sóc cây xanh từ đó giúp trẻ có ý thức bảo vệ, không ngắt lá bẻ cây giúp làm cho
môi trường thêm xanh sạch. Phân biệt hành vi đúng sai trong bảo vệ môi trường, chơi
lô tô về các nguồn năng lượng, làm sách tuyên truyền bảo vệ môi trường. Trò chơi học
tập: Trẻ tìm hiểu về các hiện tượng trong môi trường, trẻ học cách so sánh, phân loại
các hành vi tốt, hành vi xấu đối với môi trường. Phân biệt môi trường sạch, môi trường
bẩn và tìm ra nguyên nhân của chúng. Chăm sóc cây cảnh, tưới cây góc thiên nhiên.
Giáo dục trẻ hành vi chăm sóc hoa, cây cảnh, bảo vệ môi trường: Cho trẻ thực hiện
hoạt động tự chọn hoạt động lau lá, chăm sóc cây tôi chuẩn bị: Cây góc thiên nhiên,
dụng cụ tự tạo để trẻ chăm sóc cây, giẻ để trẻ lau lá cây, nước.
 + Trẻ biết cách vệ sinh, chăm sóc cây xanh, cây cảnh.
 + Trẻ thêm yêu thiên nhiên, gần gũi thiên nhiên.
 Góc nghệ thuật: Vẽ tranh về môi trường, vẽ về hành vi đẹp trong bảo vệ môi trường. 10
 Góc chơi vận động: Trẻ mô tả các hành vi bảo vệ môi trường hoặc làm hại tới
môi trường. Động tác cuốc đất, trồng cây, tưới cây, bắt sâu, nhổ cỏ, chặt cây, giẫm lên
cỏ, đốt rừng, săn bắt thú.
 - Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh: Giáo dục trẻ tiết kiệm nước: Ăn hết xuất không
làm rơi vãi cơm, thức ăn.
 VD: Vệ sinh trước giờ ăn:
 + Chuẩn bị: Vòi nước, nước rửa tay, khăn lau tay.
 + Cho trẻ thực hiện hoạt động rửa tay trước giờ ăn trưa.
 + Trẻ biết rửa tay, giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, an toàn dưới vòi nước sạch.
 + Trẻ biết vặn vòi nước nhỏ, đủ dùng, không, lãng phí nước. Sau khi rửa tay
xong trẻ tắt vòi nước, lau khô tay.
 Hình ảnh: Trẻ rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước
 - Hoạt động lao động:
 + Lao động tự phục vụ: Trẻ tự phục vụ tốt là việc làm có lợi cho môi trường:
Trẻ đi vệ sinh đúng chỗ, đi xong biết dội nước, ăn hết xuất, khi ăn không làm rơi vãi
cơm là một hành vi tiết kiệm, bảo vệ môi trường. Điều này giúp trẻ tự khẳng định mình,
góp phần tham gia vào lao động thực sự của người lớn và các bạn cùng tuổi nhằm bảo
vệ môi trường gia đình và trường mầm non sạch, đẹp.
 VD: Hoạt động “Các thực phẩm giúp bé đủ chất” Giáo dục trẻ tiết kiệm lương
thực, thực phẩm, ăn hết xuất, giữ vệ sinh trên bàn ăn.
 + Một số thực phẩm cho trẻ tìm hiểu trong hoạt động khám phá khoa học: phân
loại thực thực phẩm theo nhóm.
 + Tổ chức hoạt động tìm hiểu về các loại thực phẩm giúp cơ thể bé đủ chất, lớn
lên và khỏe mạnh. Thông qua tiết học, giáo dục trẻ tiết kiệm lương thực, thực phẩm, 11
ăn ngon miệng, ăn hết xuất. Trong khi ăn, nhắc giữ gìn khu vực bàn ăn ngăn nắp, gọn
gàng, sạch sẽ, không nói chuyện khi đang nhai thức ăn.
 + Tổ chức cho trẻ thực hành trong giờ ăn trưa.
 - Nhận xét kết quả:
 + Trẻ hiểu và nhớ các nhóm thực phẩm giàu chất đạm, lipit, bột đường, vitamin
và khoáng chất giúp cơ thể bé lớn lên và khỏe mạnh.
 + Trẻ ăn ngon miệng, ăn hết xuất. Biết nhặt cơm rơi vãi trên bàn ăn, sắp xếp đồ
dùng trên bàn ăn ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ.
 Hình ảnh: Giờ ăn của trẻ
 Lao động chăm sóc vật nuôi cây trồng: Đây chính là việc làm tốt cho môi
trường.Ngoài ra còn hình thành lòng tự hào ở trẻ khi được góp công sức của mình vào
việc làm cho môi trường xanh, sạch, đẹp.
 Hình ảnh: Trẻ tham gia hoạt động lao động lau bàn ghế 12
 Lao động vệ sinh môi trường như: Lau chùi đồ dùng, đồ chơi, xếp dọn đồ dùng
ngăn nắp, nhặt lá, thu gom lá ở sân vườn. Đều là việc làm tốt đáng khích lệ vì góp
phần làm cho môi trường sạch, đẹp.
 VD: Hoạt động lao động: Nhặt lá rụng dưới sân trường.
 - Giáo dục trẻ vệ sinh môi trường xung quanh luôn sạch sẽ, vứt rác đúng nơi
quy định.
 Hình ảnh: Trẻ lao động nhặt lá cây trên sân trường
- Kế hoạch tổ chức hoạt động:
 + Chuẩn bị: Trò chuyện với trẻ về ý nghĩa của việc vệ sinh môi trường và
những nguy hại khi không giữ vệ sinh môi trường.
 + Tổ chức cho trẻ buổi lao động dọn vệ sinh nhặt lá rụng sân trường, thu gom
và vứt lá vào đúng nơi quy định.
 - Nhận xét kết quả:
 + Trẻ hiểu được tầm quan trọng của việc giữ gìn vệ sinh môi trường.
 + Trẻ tham gia hoạt động một cách tự nhiên, hứng thú và tự giác.
 + Trẻ tích cực với hoạt động nhặt lá, thu gom và vứt lá đúng nơi quy định.
 - Hoạt động nêu gương cuối ngày: Cho trẻ thực hiện sắp xếp đồ dùng, dụng
cụ, đồ chơi gọn gàng sau khi chơi, nêu gương cuối ngày... Trẻ nhận ra được những
điều mình làm được và chưa làm được thông qua tiêu chuẩn bé ngoan cô đưa ra.
Tuyên dương trẻ ngoan, trẻ có hành vi bảo vệ môi trường trong ngày.
 - Trong tất cả các hoạt động hàng ngày của trẻ ở lớp, giáo viên luôn chú ý rèn cho
trẻ có thói quen tốt trong việc giữ vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân. Tuyên dương
kịp thời trước những hành vi bảo vệ môi trường của trẻ. Trẻ được khen ngợi khi thể
hiện thái độ, hành vi phù hợp với môi trường sẽ khiến cho trẻ thường xuyên lặp lại
những hành vi tốt đó. 13
 - Hoạt động lễ hội:
 Thông qua việc tổ chức lễ hội, đáp ứng cho trẻ về nhu cầu tình cảm thẩm mỹ,
mở rộng sự hiểu biết cho trẻ về xã hội, thiên nhiên, hình thành ở trẻ các kỹ năng thái
độ, hành vi tích cực về bảo vệ môi trường.
 VD: Hoạt động “Bé vui đón tết”.
 - Kế hoạch tổ chức hoạt động: Tôi tổ chức chương trình bé vui đón tết cho trẻ ở
lớp. Nhắc nhở trẻ nói nhỏ khi ăn, khi nhai không nói chuyện, ăn xong nhớ cho rác, vỏ
bánh, kẹo vào trong thùng rác.
 + Chuẩn bị: Bàn tiệc, các đĩa đựng vỏ bánh kẹo để trên bàn, thùng rác có nắp đậy.
 + Trẻ có ý thức trong khi ăn: Ăn từ tốn, không nói khi đang ăn, để gọn đồ ăn
trên bàn, để rác ở đĩa riêng.
 + Sau buổi liên hoan, trẻ biết cùng cô thu dọn đồ ăn, bàn ăn và vứt rác đúng nơi
quy định.
 Tóm lại, để giúp trẻ có những kiến thức và kĩ năng thực hành bảo vệ môi trường
phù hợp với khả năng của trẻ, điều quan trọng là giáo viên, người lớn phải luôn gương
mẫu cho trẻ làm theo, luôn có ý thức hướng dẫn và nhắc nhở trẻ kiên trì thực hiện những
việc làm hằng ngày có ý nghĩa bảo vệ môi trường. Trên cở sở đó, giáo dục trẻ biết yêu
quý, gần gũi với môi trường và nhận biết được hành vi tốt, xấu của con người trong
công việc chăm sóc và bảo vệ môi trường.
 Hình ảnh: Trẻ biết nhặt rác để đúng nơi quy định
 * Giải pháp 3: Chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác phối hợp với gia đình
trong nội dung giáo dục trẻ bảo vệ môi trường.
 Việc phối hợp thường xuyên giữa giáo viên, nhà trường với gia đình sẽ đạt hiệu quả
tối ưu trong công tác chăm sóc - giáo dục trẻ, đặc biệt là công tác giáo dục trẻ ý thức và các
hành vi tốt bảo vệ môi trường. 14
 Hình ảnh: Phụ huynh mang nguyên liệu đến lớp cùng cô làm đồ dùng đồ chơi
 Tôi đã chỉ đạo giáo viên làm tốt công tác tuyên truyền, đồng thời phối hợp với
phụ huynh tham gia xây dựng kế hoạch và thực hiện nội dung giáo dục trẻ bảo vệ môi
trường, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động thực hiện bảo vệ môi trường. Từ đó
trẻ sẽ học tập, tích lũy kiến thức về môi trường, bảo vệ môi trường và hình thành các
hành động, hành vi tốt với môi trường sống xung quanh mình
 Hình ảnh: Phụ huynh cùng trẻ thực hiện vệ sinh môi trường 15
 c. Kết quả khi thực hiện giải pháp:
 Kết quả trên trẻ khối lớp 5 - 6 tuổi trường Mầm non Đồng Vương được thể hiện
cụ thể trong bảng dưới đây:
Nội dung đánh giá Trước khi thực hiện Sau khi thực hiện
 Tốt Khá Trung Yếu Tốt Khá Trung Yếu
 bình bình
1, Biết bảo vệ, chăm 15/88 44/88 29/88 0 45/88 43/88 0 0
sóc con vật và cây = = = 33% = =
cối 17% 50% 51,2 48,8
 % %
2, Biết nhắc nhở người 14/88 45/88 29/88 0 44/88 44/88 0 0
khác giữ gìn, bảo vệ = = = = =
môi trường 15,9 51,1 33,3% 50% 50%
 % %
3, Biết tiết kiệm 15/88 44/88 29/88 0 45/88 43/88 0 0
điện, nước trong = = = 33% = =
sinh hoạt 17% 50% 51,2 48,8
 % %
 7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng giải pháp
 Các giải pháp chỉ đạo giáo viên giáo dục hành vi bảo vệ môi trường cho trẻ 5 - 6
tuổi được áp dụng thành công tại khối mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non Đồng Vương.
 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của giải pháp
 - Đối với trẻ:
 + Qua việc thường xuyên đưa nội dung giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường,
giúp trẻ lớp tôi có ý thức hơn khi tham gia vào hoạt động hàng ngày. Các trẻ đều có
thái độ tích cực hơn đối với môi trường.
 + 100% trẻ trong lớp tỏ ra hứng thú khi tham gia các hoạt động giữ gìn, bảo vệ
môi trường.
 + 100% trẻ được mở rộng kiến thức về môi trường.
 + Trẻ tích cực, tự giác hơn khi tham gia vào các hoạt động, nhất là những hoạt
động thể hiện ý thức đối với môi trường.
 - Đối với giáo viên:
 + Các nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ được lồng ghép vào các chủ đề,
các hoạt động giáo dục một cách có hệ thống, linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi
có thể lựa chọn các nội dung hay các hoạt động giáo dục trẻ bảo vệ môi trường phù hợp
với đặc điểm của trẻ, phù hợp với thực tế nhóm lớp mình. 16
 + Hơn thế nữa, để giúp trẻ có những kiến thức và kỹ năng thực hành bảo vệ môi
trường phù hợp với khả năng của trẻ, điều quan trọng là giáo viên phải luôn gương
mẫu cho trẻ làm theo, luôn có ý thức hướng dẫn và nhắc nhở trẻ kiên trì thực hiện
những việc làm hằng ngày có ý nghĩa bảo vệ môi trường.
 - Đối với phụ huynh:
 + Hầu hết phụ huynh đều chú ý giữ vệ sinh cá nhân cho con em mình trước khi
đưa trẻ đến lớp. Có ý thức nhắc nhở trẻ giữ vệ sinh chung.
 + Không còn tình trạng phụ huynh cho trẻ ăn quà vặt khi đến trường.
 + Các bậc phụ huynh đã có sự quan tâm hơn đến các hoạt động của cô và trò ở
lớp, đặc biệt là quan tâm giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ môi trường.
 + Phụ huynh cảm thấy mãn nguyện với thành công của trẻ tin tưởng vào sự chăm
sóc giáo dục của nhà trường và cô giáo, tích cực tham gia vào phong trào của nhà
trường, phối kết hợp chặt chẽ với giáo viên trong việc chăm sóc giáo dục trẻ.
 * Cam kết: Chúng tôi cam đoan những điều viết trên đây là đúng sự thật và
không sao chép hoặc vi phạm bản quyền.
 Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả sáng kiến
 Lê Thị Hà