Một số giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân phòng tránh tai nạn cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
 THUYÊT TRÌNH MÔ TẢ GIẢI PHÁP
 1. Tên giải pháp.
 “Một số giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân phòng tránh tai nạn 
cho trẻ mẫu giáo 3 -4 tuổi”.
 2. Mô tả giải pháp cũ thường làm.
 Tình trạng và nhược điểm, hạn chế của giải pháp:
 - Giải pháp 1: Dạy trẻ kĩ năng tự bảo vệ bản thân phòng tránh tai nạn 
thông qua các hoạt động học.
 Giáo viên mới chỉ giáo dục phòng tránh tai nạn thông qua giờ học còn các 
hoạt động khác bị bỏ qua hay một số giờ học khó có thể đưa nội dung giáo dục 
kĩ năng tự bảo vệ bản thân phòng tránh tai nạn, kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ.
 - Giải pháp 2: Dạy trẻ kĩ năng tự bảo vệ bản thân phòng tránh tai nạn thông 
qua trò chuyện.
 Giáo viên chủ yếu trò chuyện với trẻ về kĩ năng tự bảo vệ bản thân phòng 
tránh tai nạn mà chưa có thực hành hay hướng dẫn, việc trẻ chỉ được nghe cô nói 
sẽ rất khó để tiếp thu và trở thành kĩ năng vì trẻ không được thực hành thường 
xuyên.
 - Giải pháp 3: Dạy trẻ kĩ năng tự bảo vệ bản thân phòng tránh tai nạn thông 
qua trao đổi với phụ huynh.
 Chỉ nắm bắt được thông qua lời kể của phụ huynh nhưng đôi khi cha mẹ 
trẻ không có nhiều thời gian cho con cái ở nhà nên cũng không bao quát được 
hết các kĩ năng của trẻ hàng ngày. 
 Hiện nay tinh trạng mất an toàn cho trẻ là vấn đề nhức nhối, là nỗi lo của 
toàn xã hội, là một giáo viên mầm non tôi luôn coi trọn việc đảm bảo an toàn, 
phòng tránh tai nạn cho trẻ là số một. Chính vì mà ngay từ đầu năm học 2024-
2025 tôi đã mạnh dạn đi sâu,tìm hiểu nghiên cứu và thực hiện giải pháp: “Một 
số giải pháp giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân phòng tránh tai nạn cho trẻ 
mẫu giáo 3 - 4 tuổi trong trường mầm non”.
 3. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp.
 Trẻ em là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai, là 
niềm mong đợi của cha mẹ, là những công dân tốt của đất nước. Sinh thời Bác 
Hồ cũng đã rất quan tâm đến trẻ em, Bác nói: “Không có giáo dục thì không nói 
gì đến kinh tế văn hóa”. Sản phẩm của giáo dục chính là con người mà con 
người là mục tiêu, động lực của sự phát triển đất nước trong tương lai, là nhân tố 
kế nghiệp cho sự trường tồn của đất nước. Chính vì vậy việc chăm sóc giáo dục 2
trẻ là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó đặc biệt là vai trò hướng dẫn, giáo 
dục của giáo viên.
 Trẻ mầm non là lứa tuổi còn nhỏ, vô cùng hiếu động, tò mò, ham hiểu biết 
và luôn sử dụng mọi giác quan để khám phá thế giới xung quanh trẻ. Ở lứa tuổi 
này trẻ còn quá non nớt để tự bảo vệ mình và đảm bảo an toàn cho bản thân. Vì 
vậy, Giáo dục kỹ năng sống nói chung và giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho bản 
thân trẻ như: Khi trẻ ở một mình, khi bị người lạ dụ dỗ trẻ dễ tin và đi theo 
người lạ, khi vui chơi, trong sinh hoạt rất dễ xảy ra tai nạn thương tích... Tuy 
nhiên phần lớn các vấn đề trên đều có thể phòng tránh được nếu cha, mẹ, cô giáo 
và mọi người trong cộng đồng xác định được nguyên nhân, nâng cao nhận thức, 
xây dựng cộng đồng an toàn cho trẻ.
 Cùng với sự tiến bộ không ngừng của xã hội hiện nay đòi hỏi trẻ phải có 
một sự phát triển toàn diện về cả thể lực, nhân cách và kỹ năng sống. Ngoài 
những kiến thức được cung cấp cho trẻ để làm nền tảng thì trẻ cần có kỹ năng tự 
bảo vệ bản thân của riêng mình như: Kỹ năng giữ an toàn khi chơi, kỹ năng xử 
lý khi bị thất lạc... Kỹ năng tự bảo vệ bản thân chính là chìa khóa để giúp trẻ giải 
quyết những vấn đề xảy ra bất thường hàng ngày, những kỹ năng đó trẻ không 
thể tự có được mà cần người lớn hướng dẫn đặc biệt là cô giáo, vì thời gian ở 
trên lớp nhiều hơn thời gian trẻ ở nhà . Nhận thức được như vậy tôi luôn suy nghĩ 
trăn trở làm sao để giúp trẻ biết tự trang bị cho mình những kỹ năng sống tốt nhất 
để phát triển nhân cách cho trẻ một cách toàn diện, đó cũng là những hành trang 
quan trọng để trẻ vững vàng thích nghi với môi trường xã hội. 
 Trên thực tế hiện nay xã hội phát triển đồng nghĩa với việc trẻ em đứng 
trước nhiều mối nguy hiểm bởi vậy cha mẹ thường sợ hãi tìm cách ngăn cấm 
con trước các rủi ro nhưng lại quên giải thích cho các con hiểu nguyên nhân và 
cách phòng vệ, hậu quả sảy ra. Điều này khiến trẻ dễ thành nạn nhân, nếu như 
không được trang bị kiến thức tự bảo vệ bản thân. Mặt khác trẻ rất hiếu kỳ tò mò 
và luôn muốn khám phá những điều mới lạ, nhưng lại chưa có kỹ năng để thu 
thập thông tin, phán đoán những mối nguy hiểm có thể sảy ra với bản thân mình 
vì vậy dạy trẻ kỹ năng bảo vệ bản thân giúp trẻ tư duy phán đoán được những 
nguy hiểm sảy ra và giúp trẻ có khả năng xử lý tình huống biết lên tiếng kêu 
cứu, tìm cách tránh xa.Trẻ được trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân sẽ tự tin 
hơn và làm chủ được cuộc sống của mình. 
 4. Mục đích của giải pháp.
 Nghiên cứu đề tài nhằm tìm ra những giải pháp tối ưu nhất để khắc phục 
những tồn tại, hạn chế các giải pháp cũ. Nâng cao nhận thức của giáo viên trong 3
việc cung cấp kiến thức, phòng tránh một số tai nạn, rèn kỹ năng, các tình huống 
nguy hiểm có thể xảy ra trong cuộc sống hàng ngày của trẻ. 
 Hình thành cho trẻ những thói quen và kỹ năng cần thiết để trẻ biết tự bảo 
vệ bản thân trước những mối nguy hiểm thường trực xung quanh trẻ hàng ngày, 
giúp trẻ có kiến thức cơ bản để bảo vệ mình tránh khỏi những nguy hại, rèn 
luyện cho trẻ có kỹ năng ứng phó với tình huống có thể xảy ra, giúp trẻ mạnh 
dạn, tự tin trong cuộc sống, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc 
giáo dục trẻ hiện nay, từ đó làm tiền đề cho việc giáo dục những kỹ năng sống 
khác đối với trẻ mầm non.
 Giúp trẻ tự tin khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh với sự chủ động của 
bản thân. Trẻ biết phòng, tránh những mối nguy hiểm từ những đồ vật xung quanh 
như: Chơi với đồ chơi ngoài trời, chơi vơi các vật sắc nhọn, những hột hạt, khi chạy 
nhảy, ổ điện, quạt, cầu thang, khi người lạ dụ dỗ, lôi kéo...
 Chính vì trẻ chưa nhận thức được đâu là mối nguy hiểm và không có kỹ 
năng ứng phó với nguy hiểm đó. Vì vậy là một giáo viên trẻ, nhiệt tình, năng 
động tôi đã nhận thấy rằng đối với trẻ 3- 4 tuổi thì việc giáo dục kỹ năng sống, 
đặc biệt kỹ năng tự bảo vệ, đảm bảo an toàn cho bản thân trẻ là đặc biệt cần thiết 
nên tôi đã thực hiện đề tài: “Một số giáo pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân 
phòng tránh tai nạn cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi”. 
 5. Nội dung.
 - Gồm 3 Giải pháp 
 Giải pháp 1: Giáo viên tự học bồi dưỡng kiến thức, tích lũy kinh nghiệm.
 Giải pháp 2: Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ và đảm bảo an toàn cho trẻ thông 
qua mọi hoạt động học trong ngày. 
 Giải pháp3: Tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh.
 7.1. Thuyết minh giải pháp mới.
 Năm học 2024 - 2025 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáo 
3 - 4 tuổi A2 Trường mầm non Tam Tiến , với tổng số 25 trẻ, trong đó 12 trẻ nữ 
và 13 trẻ nam. Thực tế trong quá trình giáo dục kỹ năng sống, tự bảo vệ bản thân 
phòng tránh tai nạn cho trẻ tôi gặp phải một số thuận lợi và khó khăn như sau: 
 1. Thuận lợi.
 Cơ sở vật chất lớp học khang trang, môi trường, trường lớp xanh, sạch, 
đẹp an toàn thân thiện đối với trẻ.
 Có đầy đủ các trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động dạy và học.
 Đảm bảo 2 GV/lớp, 80% trẻ lớp tôi đã học nhà trẻ
 Nhà trường xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn và tổ chức bồi 
dưỡng cho 100% CBGV,NV. 4
 Một số phụ huynh đã có nhận thức tốt về bậc học và thường xuyên trao 
đổi với giáo viên chủ nhiệm việc công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
 2. Khó khăn.
 Phần lớn phụ huynh trẻ đi làm việc tại các công ty nên không có điều 
kiện chăm sóc giáo dục con, trẻ ở nhà với ông bà được ông bà nuông chiều, 
phục vụ các con từ việc nhỏ nhất không để các con phải làm gì, nên kỹ năng tự 
phục vụ của trẻ còn hạn chế.
 Một số trẻ còn nhút nhát, chưa có kỹ năng xử lý tình huống xảy ra mà 
luôn phụ thuộc vào người lớn và rất sợ tham gia vào môi trường mới lạ. 
 Khả năng ghi nhớ của trẻ còn đang dần hoàn thiện vì vậy mà trẻ nhanh nhớ 
mà cũng cũng lại mau quên. mà trẻ chưa được thực hành, trải nghiệm nhiều 
những tình huống về đảm bảo an toàn đối với bản thân. 
 Để nắm được thực trạng kỹ năng tự bảo vệ bản thân trẻ phòng tránh một số 
tai nạn cho trẻ. Khi nhận lớp tôi đã tiến hành rà sát kết quả như sau:
 Đạt Chưa đạt
 STT Kỹ năng Tỉ Tỉ 
 Số trẻ Số trẻ
 lệ % lệ %
 Kỹ năng xử lí khi bị thất lạc, bắt 
 1 8/25 32% 18/25 72%
 cóc
 Kỹ năng tránh xa các đồ vật có thể 
 2 10/25 40% 16/25 64%
 gây nguy hiểm.
 Kỹ năng tự vệ sinh tránh lây lan 
 3 8/25 32% 14/20 70%
 dịch bệnh.
 Kỹ năng kêu cứu, xử lý tình huống 
 4 10/20 50% 10/20 50%
 khi gặp nguy hiểm.
 Từ những thực trạng, thuận lợi khó khăn trển tôi đã tiến hành thực hiện 
các giải pháp sau.
 * Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức, kỹ năng của bản thân về công tác 
phòng tránh tai nạn cho trẻ.
 Để đáp ứng yêu cầu chăm sóc giáo dục trẻ hiện nay tôi luôn tâm huyết với 
nghề; tôi nghĩ cần phải trang bị cho mình một hệ thống kiến thức phong phú, 
chính xác và đặc biệt là vận dụng những kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn chăm 
sóc giáo dục trẻ.
 Tích cực tự học, tự bồi dưỡng, nghiên cứu tài liệu về tâm lý học trẻ em, tài 
liệu Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non và tìm hiểu qua: Sách, báo giáo 5
dục, internet...để hiểu được tâm lý, tính cách của trẻ 3 -4 tuổi.
 Tham gia đầy đủ các lớp bồi dưỡng do phòng giáo dục, cụm trường, nhà 
trường, tổ chuyên môn tổ chức, dành thời gian để tự học, trau dồi kiến thức kinh 
nghiệm. Qua các lớp bồi dưỡng giúp tôi có thêm nhiều kiến thức, kinh nghiệm, 
kỹ năng cho bản thân, giúp ích trong công việc giảng dạy cũng như rèn trẻ một 
số kỹ năng sống trong lớp. 
 Sưu tầm những bài thơ, bài hát, câu chuyện, tình huống, bài tập thực hành, 
video dạy kỹ năng sống và những câu hỏi để kích thích trẻ tìm câu trả lời theo sự tư 
duy, cách giải quyết riêng của trẻ tích lũy kinh nghiệm một cách hiệu quả nhất.
 * Giải pháp 2: Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ và đảm bảo an toàn cho trẻ 
thông qua các hoạt động học trong ngày. 
 - Trò chuyện buổi sáng
 Để tạo tâm thế thoải mái cho trẻ, giúp trẻ có sự hòa đồng cùng cô và bạn thì 
khi đón trẻ tôi luôn gần gũi trẻ, lựa chọn nội trò chuyện có sự lồng ghép về nội 
dung giáo dục phòng, tránh một số tai nạn như: Tổ chức cho trẻ quan sát các 
hình ảnh tuyên truyền về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, phòng tránh điện 
giật, đuối nước, cháy nổ, không đi theo người lạ... cho trẻ cùng cô mô phỏng lại 
giúp trẻ ghi nhớ lâu hơn.
 - Thông qua giờ hoạt động học có chủ đích.
 Xuất phát từ thực tế trẻ học bằng chơi, chơi bằng trải nghiệm của trẻ mầm 
non, trẻ thích nghe kể chuyện, đọc thơ, múa hát và đặc biệt là thích tìm tòi khám 
phá nên tôi đã lồng ghép nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ, kỹ năng đảm bảo 
an toàn phòng, tránh những tai nạn có thể xảy ra cho trẻ. Giúp trẻ tiếp nhận một 
cách hứng thú, tự nguyện qua nội dung các câu chuyện, bài thơ, bài hát để hình 
thành những kỹ năng một cách tự nhiên.
 Ví dụ: Với hoạt động giáo dục âm nhạc: Dạy trẻ bài hát “Cô dạy bé bài học 
giao thông” trẻ học được một số luật lệ giao thông như: Khi gặp đèn tín hiệu 
giao thông thực hiện theo tín hiệu của đèn, khi tham gia giao thông phải đi bên 
tay phải. 
 Hoạt động làn quen văn học 
 Kể cho trẻ nghe truyện “Thỏ con không vâng lời. Qua câu chuyện giúp trẻ biết 
vâng lời cha mẹ, nếu không nghe lời sẽ gặp nguy hiểm và khi bị lạc biết tìm 
người giúp và luôn nhớ tên bố, mẹ, địa chỉ gia đình.
 Hoạt động khám phá
 Cho trẻ tìm hiểu về thế giới động vật: Trẻ biết những con vật nguy hiểm 
và không nguy hiểm, biết được môi trường sống của từng loại động vật. Cung 6
cấp một số kỹ năng về phòng, tránh sự nguy hiểm mà động vật như: Chó, Mèo, 
Rắn, Rết, Ong... có thể gây như cắn và đốt. Hướng dẫn trẻ vui chơi an toàn: 
Không trêu chó, mèo, và các vật nuôi, không chơi gần bụi rậm để tránh bị rắn 
cắn, ong đốt...
 Hoạt động phát triển vận động
 Đây là một hoạt động mà trẻ được tham gia vào các vận động như: Chạy, 
bật, trườn, leo trèo và chơi với các trò chơi vận động. Chính vì vậy mà giáo viên 
cần quan tâm đến sức khỏe của trẻ ngay từ khi khởi động để cân bằng sức khỏe 
khi bước vào vận động cơ bản. Chuẩn bị đồ dùng, địa điểm môi trường tập cho 
trẻ đảm bảo an toàn, nội dung những bài tập mang tính vừa sức với trẻ. 
 - Thông qua hoạt động ngoài trời.
 Dạo chơi ngoài trời là một trong những hoạt động trẻ rất hứng thú vì ở hoạt 
động này trẻ được vui chơi với những đồ chơi và tìm hiểu khám phá về thiên 
nhiên. Nhưng cũng là hoạt động mà tiềm ẩm nhiều rủi do, mất an toàn cho trẻ. 
Chính vì vậy trước khi tổ chức hoạt động tôi hướng dẫn trẻ đi xuống cầu thang 
đi theo hàng không xô đẩy nhau, không chèo lên thành cầu thang, đi xuống từng 
bậc tay vịn vào lan can. 
 Hình ảnh trẻ học kỹ năng đi cầu thang
 Ở hoạt động quan sát và dạo chơi giáo viên luôn chú ý rèn cho trẻ kỹ năng 
nhường nhịn, không xô đẩy nhau, biết tránh những nơi nguy hiểm, không an toàn. 7
 Khi trẻ chơi tôi vừa quan sát trẻ, hướng dẫn trẻ cách chơi an toàn với những 
đồ chơi ngoài trời. VD: Khi có bạn đang chơi xích đu thì không được đứng gần 
phía trước vì sẽ rất nguy hiểm, hướng dẫn trẻ cách kiên trì chờ đến lượt mình 
chơi, tuyệt đối không xô đẩy, tranh giành đồ chơi, chỗ chơi với bạn.
 Hình ảnh trẻ vui chơi ở sân vận động
 Trong quá trình trẻ dạo chơi tôi luôn chú ý đến sự an toàn, tâm lí, thái độ 
của trẻ, đặc biệt là việc kiểm tra sĩ số trẻ. 
 - Thông qua hoạt động vệ sinh, ăn uống của trẻ.
 Trước và sau khi ăn tôi luôn chú ý đến cách vệ sinh cho trẻ, tạo cho trẻ thói 
quen rửa tay, rửa mặt trước khi ăn và sau khi ăn xong lau miệng uống nước. 
Những nội dung này được lặp đi, lặp lại để tạo thành thói quen, kỹ năng cho trẻ 
và phòng, tránh một số bệnh thường gặp. 8
 Hình ảnh: Trẻ rửa tay trước khi ăn
 - Giờ ăn.
 Trong khi ăn trẻ có thể bị gặp một số tai nạn như hóc, sặc, bỏng thức ăn . 
Vì vậy tôi luôn luôn nhắc trẻ không nói chuyện, đùa nghịch trong khi ăn, xúc 
cho gọn gàng, khi ho hay hắt xì hơi thì phải biết che miệng lại, ăn thì phải nhai 
kỹ, nhai chậm, cơm rơi vãi thì phải nhặt vào đĩa, không được xúc cơm sang bát 
của bạn, không được ngậm thức ăn trong miệng, không được dùng tay để bốc 
thức ăn, nếu thức ăn còn bỏng các con thổi nguội mới ăn...Tất cả những điều đó 
giúp cho trẻ nhớ lâu và dần trở thành cái kỹ năng không thể thiếu với trẻ.
 - Vệ sinh.
 Khi trẻ đi vệ sinh tôi luôn nhắc trẻ đi đúng phòng dành cho bạn trai và bạn 
gái. Khi vào nhà vệ sinh phải đóng cửa, khi vệ sinh xong phải xả nước vứt giấy 
đúng nơi quy định. Không xả nước ra lền nhà không đi chân đất vào nhà vệ sinh 
phòng khi nền nhà bị trơn trượt bị ngã gây nguy hiểm.
 - Thông qua hoạt động chiều.
 Vào các buổi chiều tôi đã chú trọng rèn cho trẻ kỹ năng vệ sinh cơ bản 9
như: Rửa tay, tự đi vệ sinh, rửa mặt, xúc miệng nước muối, đeo khẩu trang 
đúng cách 
 Ví dụ: Hiện dịch bệnh Covid 19 rất nguy hiểm và có khả năng lây lan cao. Tôi 
dạy trẻ kỹ năng để phòng tránh dịch Covid trong đó có kỹ năng đeo khẩu trang đúng 
cách, rửa tay bằng xà phòng theo các bước và rửa tay bằng nước sát khuẩn.
 Đặc biệt xây dựng, tổ chức các tình huống cho trẻ trải nghiệm để nâng cao 
kỹ năng phòng tránh tai nạn cho trẻ như:
 + Kĩ năng sử lí khi bị lạc mất người thân:
 Tôi đưa ra tình huống nếu được đi công viên hay siêu thị hay xem bắn 
pháo hoa mà bị lạc mất bố mẹ thì con làm gì?
 Trong tình huống này tôi giúp trẻ nhận thức ra những nguy hiểm có thể 
xảy đến với mình như: bị bắt cóc, không tìm thấy bố mẹ. Dạy trẻ không được 
nói chuyện với người lạ, không đứng khóc mà trẻ cần tìm đến những người mặc 
đồng phục hay đeo bảng tên, công an hay bảo vệ của siêu thị, công viên để nhờ 
giúp đỡ. Dạy trẻ phải nắm được thông tin về gia đình mình, tên của bố mẹ, địa 
chỉ nhà, số điện thoại của bố mẹ. Tôi khuyến khích trẻ nhớ thông tin này bằng 
cách thưởng cho trẻ và hàng ngày hỏi trẻ để trẻ thi đua nhau kể cùng cô và bạn.
 Trẻ thực hành trải nghiệm cùng cô vào các vai: Trẻ bị lạc, nhân viên siêu 
thị, công an, người lạ... để các con thực hiện tốt vai trò của mình. Đặc biệt tôi 
chú ý đến thái độ của trẻ khi bị lạc, tôi tạo động lực giúp trẻ tự tin tìm kiếm sự 
giúp đỡ tin cậy thì sẽ giải quyết được vấn đề.
 - Kĩ năng sử lí khi bị bắt cóc:
 Tạo tình huống có người vào dụ dỗ, bắt cóc một bạn trong lớp để quan sát 
xem trẻ phản ứng như thế nào, sau đó gợi hỏi trẻ cách phản ứng khi mình hoặc 
thấy bạn mình bị người lạ bắt đi, cho trẻ cùng nhau thực hiện các kĩ năng cùng 
cô và bạn: Kỹ năng kêu cứu: kêu cứu thật to: “Cứu! Bắt cóc. Cứu! Bắt cóc” để 
nhờ mọi người xung quanh giúp đỡ; Kỹ năng đánh đạp vào kẻ xấu (chú ý không 
đánh ngực vì sẽ không có tác dụng mà dùng bàn tay đánh vào mắt kẻ xấu sẽ làm 
kẻ xấu loạng choạng và từ đó có thể thoát ra vùng chạy); Kỹ năng giả vờ ngất: 
nếu dùng mọi biện pháp trên mà vẫn không thoát khỏi kẻ xấu, trái lại bị kẻ xấu 
đánh đập thì các con hãy giả vờ ngất xỉu, uể oải và nằm nhắm mắt, không cử 
động. Như vậy sẽ tránh bị kẻ xấu đánh tiếp, mặt khác khi thấy nạn nhân bị ngất 
kẻ xấu sẽ bối rối đi tìm cách cứu chữa, hoặc nghĩ rằng trẻ không đủ sức để trốn 
chạy nữa thì nhân cơ hội đó trẻ có thể dùng tai nghe để xác định và tìm cách trốn 
thoát hay cầu cứu người giúp đỡ.
 Những tình huống trên tôi đã phối hợp với giáo viên cung lớp, nhân viên 
bảo vệ và phụ huynh hỗ trợ để thực hiện. 10
 Hình ảnh: Trẻ học kỹ năng đối phó khi bị bắt cóc.
 - Kỹ năng thoát khỏi hỏa hoạn.
 Cô cho trẻ xem đoạn video hỏa hoạn, kỹ năng thoát khỏi đám cháy, xe 
cứu hỏa dập những đám cháy. Khi trẻ quan sát cô đàm thoại cùng trẻ về các kỹ 
năng để thoát khỏi đám cháy.
 Cho trẻ tập kêu cứu khi cháy. (cháy! Cháy!cứu!) hô thật to để mọi người 
cùng biết đến cứu.
 Cô nói: “Khi có cháy các con phải nhanh chóng chạy ra khỏi đám cháy, 
vừa chạy vừa kêu cứu. Nếu bị kẹt trong đám cháy có người lớn bên cạnh phải 
nghe theo sự chỉ dẫn của người lớn ,
 Khi bị cháy lên người, các con hãy dừng lại nằm xuống đất lăn đi lăn lại 
để cho lửa tắt rồi mới chạy tiếp, bịt khăn ướt, cúi sát mặt đất, men theo bờ tường 
tìm lối thoát ra ngoài...
 Sau khi cung cấp những kỹ năng cơ bản về phòng tránh và tự bảo vệ khi có 
cháy xảy ra , tôi cho trẻ thực hành đóng vai các nạn nhân, để cho trẻ được trải 
nghiệm cùng nhau sử lí các tình huống khi xảy ra cháy, giúp trẻ ghi nhớ những 
kỹ năng đó một cách tốt nhất. 11
 Hình ảnh: Cô và trẻ tập thoát khỏi hỏa hoạn
 Cô giáo dục trẻ: Những đồ dùng: bếp ga, bật lửa, nến, xăng, dầu , là 
những đồ dùng rất nguy hiểm, dễ gây cháy, các con phải tránh xa, không được 
tự ý sử dụng, nhắc ba không nên hút thuốc, vì thuốc có hại cho sức khỏe nếu 
không cẩn thận sẽ gây cháy nhà. 
 Trong qua trình trẻ trải nghiệm tôi luôn quan sát thu thập thông tin để phát 
hiện những trẻ còn chưa có kĩ năng, sợ hoặc nhút nhát rồi ghi vào sổ tay để có 
hướng bồi dưỡng tiếp theo cho trẻ có đủ kĩ năng sự tự tin khi gặp phải những 
tình huống như vậy.
 - Trong giờ nêu gương cuối ngày, cuối tuần.
 Khen ngợi, động viên là biện pháp vô cùng hữu hiệu để kích thích, nhằm 
củng cố lòng tin cho trẻ trong học tập hiệu quả. Bất kỳ một đứa trẻ phát triển bình 
thường nào đều có nhu cầu vươn lên khẳng định chính mình. Do đó, tôi luôn trú ý, 
tìm mọi cách để kịp thời động viên, khích lệ sự vươn lên đó ở trẻ. Khen ngợi đúng 
mức và kịp thời sẽ kích thích trẻ đem hết năng lực của mình để hoạt động. Ngược lại, 
nếu không có sự khích lệ đúng đắn của giáo viên trước những thành quả mà trẻ đạt 
được, thì sẽ làm thui chột những ý tưởng sáng tạo của trẻ.
 Với cách làm này tôi chủ động khen trẻ trong mọi hoạt động. Đặc biệt 
trong giờ nêu gương cuối tôi chú ý đến những trẻ rụt rè, nhút nhát,mà tôi đã 12
quan sát theo dõi trong sổ tay để kịp thời động viên, khích lệ để lần sau trẻ tự tin 
hơn trong các hoạt động .
 Đặc biệt để động viên trẻ trẻ tôi qua tâm tới: “Bảng bé ngoan” vào cuối 
ngày. Đặc biệt tôi thiết kế 2 lá cờ xanh và đỏ, lá cờ đỏ là dành cho trẻ thực hiện 
tốt kỹ năng, lá cờ xanh là dành cho trẻ thực hiện tốt hoạt động trong ngày. Có 
nhiều bạn ngoan, học giỏi những lại ít lá cờ đỏ vì thực hiện kỹ năng kém. Vì vậy 
tôi động viên, quan tâm kịp thời giúp trẻ rèn kỹ năng tốt hơn để được cắm cờ. 
Hoạt động mang đầy ý nghĩa, trẻ rất phấn khởi, tự hào về bản thân mình. và luôn 
cố gắng trong mọi hoạt động cùng cô và bạn ở những lần sau. 
 - Trong giờ trả trẻ: 
 Hiện nay do xã hội đang trên đà phát triển hội nhập, cùng với đó nhiều tệ 
nạn xảy ra ảnh hưởng đến trẻ em đặc biệt là nạn bắt cóc trẻ em đang diễn ra nên 
tôi chú trọng đến việc đảm bảo an toàn cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi. Hàng ngày lớp 
tôi có sổ theo dõi phụ huynh ký việc đưa, đón trẻ phòng tránh những nguy cơ 
thất lạc, bắt cóc có thể xảy ra với trẻ. Đồng thời tôi dạy trẻ nếu người lạ mà con 
không quen biết thì không được đi theo vì đó là những người xấu, không tốt, 
nếu chúng ta đi theo thì sẽ gặp nguy hiểm.
 Với cách làm này tôi nhận thấy rất có hiệu quả, trẻ lớp tôi được an toàn và 
phụ huynh yên tâm gửi con tại lớp, trường. Chính vì vậy tôi sẽ duy trì giải
 pháp này cho những năm học tiếp theo. 13
 Hình ảnh giáo viên trao đổi với phụ huynh
 Giải pháp 3: Tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh.
 Việc hình thành kỹ năng sống nói chung và kỹ năng tự bảo vệ bản thân nói 
riêng cho trẻ không phải là chuyện một sớm một chiều mà là cả một quá trình. 
Chính vì vậy, nếu chỉ dạy trẻ kỹ năng phòng, tránh tai nạn ở trường mầm non 
mà cần có sự phối hợp với gia đình thì kỹ năng của trẻ mới được năng lên.
 Vì vậy phụ huynh phải nắm bắt kiến thức về kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho 
trẻ. Đây là hình thức thường làm nhưng lại đạt hiệu quả rất cao trong các hoạt 
động. Việc giáo viên tích cực trò chuyện, trao đổi với phụ huynh vào giờ đón trả 
trẻ giúp giáo viên dễ dàng nắm bắt tình hình của trẻ, hiểu được tính cách, tâm lý, 
hoàn cảnh sống của trẻ từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp cũng như cách tác 
động, phối hợp với phụ huynh trong việc rèn luyện trẻ.
 Tuyên truyền với phụ huynh qua góc tuyên truyền “phụ huynh cần biết” tôi 
dán những áp phích, tranh ảnh về kỹ năng tự bảo vệ và đảm bảo an toàn cho trẻ: 
Không leo trèo lên tường rào, lan can, không nghịch vào đồ điện, không đi 
theo người lạ, phòng tránh những vật dụng gây nguy hiểm, chấp hành luật an 
toàn giao thông đường bộ.... Đồng thời phối hợp giáo dục rèn luyện cho trẻ ở 
nhà và phản ánh kết quả qua lại cả hai phía đều biết được tình hình của trẻ. 14
 Tuyên truyền phụ huynh hiểu những việc nên và không nên làm đối với trẻ 
để giúp trẻ có kỹ năng sống tốt, trẻ có kỹ năng tự bảo vệ bản thân, tự tin trong 
cuộc sống. Trẻ cần được cha mẹ trẻ là những người lớn gần gũi yêu thương trẻ . 
Vì vậy các bậc làm cha làm mẹ đừng vô tình bỏ qua những cơ hội đơn giản và 
thuận lợi hàng ngày để hướng dẫn con những thói que, hành vi tốt.
 - Kết quả khi thực hiện giải pháp:
 Từ cố gắng học hỏi của bản thân, sự chỉ đạo sát sao của nhà trường cùng 
sự phối hợp chặt chẽ của phụ huynh đã tạo điều kiện cho tôi nâng cao hiệu quả 
giáo dục kỹ năng tự bảo vệ và đảm bảo an toàn cho trẻ đến nay tôi đã thu được 
những kết quả khả quan quả sau.
 + Đối với giáo viên.
 Giáo viên có thêm kiến thức, kỹ năng khi lồng ghép tổ chức nội dung 
phòng tránh tai nạn cho trẻ vào các hoạt động trong ngày. Thực hiện tốt chuyên đề 
xây dựng trường mầm non an toàn thân thiện. Bản thân tích lũy thêm nhiều kinh 
nghiệm trong việc giáo dục trẻ, được phụ huynh và các bạn đồng nghiệp yêu 
thương, quý mến.
 + Đối với trẻ.
 Chất lượng học sinh nói chung và chất lượng kỹ năng tự bảo vệ bản 
thân được nâng lên rõ rệt. Trẻ có sự chuyển biến rõ nét về việc hình thành các 
kỹ năng sống: Kỹ năng tự bảo vệ, kỹ năng đảm bảo an toàn, biết giải quyết vấn 
đề. Đặc biệt kỹ năng tự bảo vệ bản thân mình và kêu cứ khi gặp nguy hiểm. 
Không đi theo người lạ hay chơi gần nơi nguy hiểm. 
 Trước khi Sau khi áp Tỷ lệ % 
 chưa áp dụng dụng giải pháp tăng so với 
 Nội dung khảo sát giải pháp trước khi 
 áp dụng 
 Số trẻ Tỷ Số trẻ Tỷ giải pháp
 đạt lệ % đạt lệ %
Kỹ năng xử lí khi bị lạc, bắt cóc 8/25 32% 24/25 96% 64%
Kỹ năng tránh xa các đồ vật có thể gây 
 10/25 40% 25/25 100% 60%
nguy hiểm
Kỹ năng tự vệ sinh tránh lây lan dịch 
 8/25 32% 25/ 25 100% 68%
bệnh
Kỹ năng kêu cứu khi gặp nguy hiểm 10/25 40% 25/25 100% 60%
 Nhìn vào bảng số liệu ta thấy tỷ lệ trẻ có kỹ năng tự bảo vệ và đảm bảo an 
toàn đã tăng lên rõ rệt so với thời điểm hiện tại. Điều này chứng tỏ những biện 
pháp mà tôi đưa ra và thực hiện trong đề tài này đã mang lại hiệu quả cao, giúp 
trẻ có những kỹ năng sống tốt, đặc biệt là kỹ năng phòng, tránh tai nạn đây chính 
là hành trang để trẻ vững vàng để phát triển một cách toàn diện. 15
 + Đối với phụ huynh.
 Phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc phòng, trách tai nạn cho trẻ, 
phối kết hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, cùng giáo viên 
nâng cao kỹ năng rèn kỹ năng bảo vệ và phòng, trách tai nạn cho trẻ. 
 7.2. Phạm vi áp dụng giải pháp.
 Đề tài “Một số giải pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân phòng tránh 
tai nạn cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi trong trường mầm non” được áp dụng rộng 
rãi tại lớp mẫu giáo 3 - 4 tuổi A2 trường Mầm non Tam Tiến và cỏ thể áp dụng 
vào các trường mầm non lân cận trong huyện 
 7.3. Thuyết minh về lợi kinh tế, xã hội của giải pháp
 Đề tài nghiên cứu áp dụng đã giúp cho sự nhận thức của bản thân nâng cao 
ký năng dạy trẻ tự bảo vệ bản thân phòng, tránh tai nạn cũng như kỹ năng tuyên 
truyền, kỹ năng chăm sóc giáo dục trẻ được nâng lên rõ rệt.
 Đa số trẻ của lớp đã mạnh dạn, tự tin tham gia vào các hoạt động, và đã có 
kỹ năng tự bảo vệ và phòng tránh tai nạn cho bản thân tốt
 Phụ huynh của lớp tôi hiểu rõ hơn sự cần thiết của việc bảo vệ , phòng, 
tránh tai nạn cho trẻ tại gia đình, nhà trường và nơi công cộng. 
 Trang bị những kiến thức cơ bản về kỹ năng xây dựng hiệu quả môi trường 
giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện trong trường mầm non. 
 Để làm được điều đó đòi hỏi có một quá trình và sự kết hợp tốt giữa gia 
đình, nhà trường và giáo viên, trong đó người giáo viên đóng vai trò chủ đạo 
trực tiếp dạy cho trẻ những kỹ năng đó và người giáo viên không chỉ cần có 
những kiến thức chuyên môn sâu hoàn thiện, không ngừng trau dồi kiến thức 
nghiệp vụ mà còn có một trái tim hết lòng vì học sinh, một óc sáng tạo để có thể 
cho trẻ những trải nghiệm hay nhất thu lại được những bài học, vốn kinh nghiệm 
sống bổ ích. 
 Sau khi hoàn thành đề tài, công tác phối hợp giữa gia đình - nhà trường và xã 
hội được thường xuyên và hiệu quả hơn. Những nhận thức của giáo viên, phụ 
huynh và cộng đồng trong công tác bảo vệ phòng, tránh tai nạn cho trẻ . Góp phần 
to lớn trong việc xây dựng một môi trường giáo dục an toàn lành mạnh, văm minh. 
Giảm được mọi chi phí cho công tác thực hiện khắc phục hậu quả do mất an toàn 
gây lên ra đem lại lợi ích kinh tế cho gia đình và xã hội
 Chính vì vậy ngay tại thời điểm này gia đình, nhà trường và xã hội hãy tiếp 
tục nâng cao trách nhiệm của mình trong công tác giáo dục kỹ năng tự bảo vệ 
an toàn phòng tránh tai nạn cho trẻ.
 Lời cam đoan: Tôi xin cam đoan giải pháp trên là của tôi tự nghiên cứu và 
thực hiện, không sao chép, nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
 Tôi xin chân thành cảm ơn! 16
 Tam tiến , ngày 08 tháng 11 năm 2024
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ TÁC GIẢ GIẢI PHÁP
 Đỗ Thị Loan