Một số biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi tích cực tham gia hoạt động vui chơi từ các nguyên vật liệu thiên nhiên

 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
 MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 5 - 6 TUỔI TÍCH CỰC THAM GIA 
 HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI TỪ CÁC NGUYÊN VẬT LIỆU THIÊN 
 NHIÊN
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
 Tivi máy tính, điện thoại là những thiết bị điện tử phát ra những bức xạ 
HEV hay còn là “ánh sáng xanh”. Bức xạ này gây ra rất nhiều nguy cơ tiềm 
ẩn cho đôi mắt. Đặc biệt đối với trẻ em đôi mắt vẫn còn rất yếu vì vậy những 
bức xạ này gây ảnh hưởng nghiêm trọng vì cường độ ánh sáng mạnh tác động 
vào mắt và khi trẻ sử dụng điện thoại di động, hay xem tivi quá nhiều, mắt trẻ 
phải tập trung vào những hình ảnh chuyển động liên tục trên màn hình.
 Với trẻ mầm non hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, nhưng làm thể 
nào để trẻ được vui chơi an toàn, lành mạnh, hiệu quả mà không bị lạm dụng 
bởi các trò chơi trên điện thoại, ti vi hay các thiết bị điện tử khác thì việc tạo 
cho trẻ một môi trường chơi an toàn chính là chất xúc tác mạnh mẽ giúp trẻ 
thoát ra khỏi sự hấp dẫn bởi các trò chơi trên thiết bị điện tử. Đồ chơi chính là 
phương tiện giúp trẻ tiếp thu lĩnh hội kiến thức, kỹ năng một cách dễ dàng 
nhất. Đặc biệt với trẻ mầm non việc hình thành ghi nhớ chủ định được thông 
qua hình ảnh trực quan, do đó đồ dùng, đồ chơi có ý nghĩa và vai trò rất quan 
trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Với đồ chơi mà chính trẻ được 
tham gia làm và sử dụng sẽ tạo cho trẻ sự hứng thú tích cực tham gia hoạt 
động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ bên cạnh đó sẽ giúp trẻ hạn 
chế việc xem tivi, điện thoại và các thiết bị điện tử gây nguy hiểm cho trẻ.
 Thông qua hoạt động vui chơi giúp trẻ phát triển kỹ năng vận động tinh 
của đôi bàn tay, phát triển khả năng tư duy, sáng tạo, thúc đẩy tính tích cực 
tìm tòi, khám phá và trải nghiệm của trẻ thông qua đó giáo dục trẻ biết phối 
hợp tốt với bạn, trân trọng sức lao động và có ý thức giữ gìn đồ dùng, đồ 
chơi.Trên thực tế, ở lớp tôi đồ chơi làm từ các nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải chưa phong phú; một số trẻ đã có kỹ năng cơ bản làm đồ chơi tuy 
nhiênvẫn còn nhiều hạn chế điều này ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển 
toàn diện của trẻ. 
 Là một giáo viên mầm non, với nhiệm vụ trực tiếp chăm sóc, giáo dục 
trẻ 5-6 tuổi, tôi đã nhận thức được tầm quan trọng và sự cần thiết của việc 
hướng dẫn trẻ làm đồ chơi sáng tạo từ những nguyên vật liệu thiên nhiên sẽ 
giúp trẻ tích cực tham gia hoạt động vui chơi mà không bị phụ thuộc bởi các 
thiết bị điện tử. Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn áp dụng “ Một số biện pháp 
giúp trẻ 5 - 6 tuổi tích cực tham gia hoạt động vui chơi từ các nguyên vật 
liệu thiên nhiên” nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo, phát triển thẩm mỹ; 
rèn luyện cho trẻ ý thức trân trọng sản phẩm,giữ gìn đồ dùng đồ chơi, biết 
phối hợp đoàn kết với bạn. 
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
 Nghiên cứu, tìm kiếm các biện pháp tổ chức tốt hoạt động giúp trẻ 
 5 -6 tích cực tham gia hoạt động vui chơi từ các nguyên vật liệu thiên nhiên 
 ở trường mầm non Sen Hồng.
 Trên cơ sở nghiên cứu mục tiêu giáo dục mầm non, đặc điểm, tâm sinh 
lý của trẻ mầm non cũng như tình hình thực tế để tìm ra các biện pháp tổ chức 
tốt các hoạt động để giúp trẻ 5 -6 tích cực tham gia hoạt động vui chơi từ các 
nguyên vật liệu thiên nhiên .
 Để những trò chơi tại các góc chơi phù hợp lại thoả mãn được tâm 
sinh lý của trẻ, đem đến cho trẻ các kiến thức một cách nhẹ nhàng mà hiệu 
quả thì các góc chơi phải được hình thành rõ nét, mỗi góc chơi có những đặc 
điểm và hoạt động khác nhau. Tuy vậy, để có 1 góc chơi thực sự đối với trẻ là 
một vấn đề yêu cầu giáo viên phải đầu tư thời gian và tâm huyết của mình.
III. ĐIỂM MỚI TRONG NGHIÊN CỨU
- Giáo viên đã biết phối hợp với phụ huynh để tạo ra nguyên vật liệu để cô 
cùng trẻ làm đồ chơi ở các góc. - Các góc chơi được tích hợp nhiều nội dung giáo dục trong đó được thiết kế 
bằng các chi tiết riêng lẻ đòi hỏi trẻ phải tư duy sáng tạo đồ chơi phù hợp với 
với trẻ.
- Những đồ dùng, đồ chơi dể làm, có sẳn ở địa phương. Nguyên liệu phong 
phú đa dạng.
A. PHẦN NỘI DUNG
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Theo thông tư số 51/TT- BGDĐT về chương trình giáo dục mầm non đã chỉ 
rõ mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình 
cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn 
bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng 
tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống 
cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng 
tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập 
suốt đời.
Đặc điểm của trẻ mầm non là luôn có nhu cầu chơi với những đồ dùng đồ 
chơi mầm non có màu sắc đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn. Để thỏa mãn 
được nhu cầu đó của trẻ, đòi hỏi giáo viên mầm non phải luôn sáng tạo ra 
nhiều đồ dùng đồ chơi mầm non mới lạ, hấp dẫn và phù hợp với nội dung bài 
dạy, phù hợp với tình huống giáo dục trong các hoạt động, góp phần nâng cao 
chất lượng giáo dục trẻ trong trường mầm non. Trong đời sống sinh hoạt hàng 
ngày, mỗi gia đình chúng ta, thường có rất nhiều sản phẩm bị loại bỏ sau khi 
sử dụng như: vỏ hộp sữa các loại, chai dầu gội, lọ sữa tắm, lon bia, bìa lịch cũ, 
vỏ trai, vỏ sò có nhiều kiểu dáng và kích thước khác nhau, đó là nguồn vật 
liệu phong phú và đa dạng, có thể tận dụng để làm những việc hữu ích. Việc 
tận dụng những nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu để làm đồ dùng, đồ 
chơi mầm non cho trẻ hoạt động là một việc làm rất có ý nghĩa, vừa tiết kiệm 
được tiền mua sắm nguyên vật liệu, tạo ra những đồ dùng, đồ chơi mầm non 
mang tính sáng tạo, phong phú vừa làm tăng số lượng đồ dùng đồ chơi mầm 
non cho trẻ, mà hiệu quả sử dụng lại khá cao. Đồng thời góp phần làm giảm 
thiểu lượng rác thải, giảm chi phí cho công tác vệ sinh môi trường. Sáng kiến 
kinh nghiệm làm đồ chơi bằng các vật liệu thiên nhiên, nguyên liệu đã qua 
sử dụng, nhưng đồ dùng đồ chơi mầm non tự tạo phục vụ cho các hoạt động 
của trẻ còn hạn chế về số lượng, lại mang tính phổ biến chưa phong phú và 
sáng tạo. Điều đó chưa kích thích được sự sáng tạo của trẻ cũng như chưa 
giúp cho trẻ tích cực, hứng thú cao khi tham gia vào các hoạt động.Xuất phát 
từ những lý luận và thực tiễn trên, tôi quyết định chọn đề tài: “Một số biện 
pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi tích cực tham gia hoạt động vui chơi từ các nguyên 
vật liệu thiên nhiên” II. THỰC TRẠNG
1. THUẬN LỢI:
- Trường có cơ sở vật chất, thiết bị của nhà trường cơ bản đáp ứng các tiêu 
chuẩn an toàn theo quy định.
- Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên quan tâm, bồi dưỡng, tổ chức các 
hội thi làm đồ dùng đồ chơi sáng tạonâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho giáo 
viên. 
- Giáo viên có trình độ trên chuẩn, chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, năng 
động, nhiệt tình, sáng tạo, luôn yêu nghề mến trẻ, ham học hỏi nâng cao 
chuyên môn nghiệp vụ tích cực đổi mới phương pháp dạy học.
- Đa số trẻ đều có nề nếp, sức khỏe tốt tích cực tham gia vào các họat động và 
đã có một số kỹ năng tạo hình cơ bản.
2. KHÓ KHĂN
- Một số trẻ hiếu động chưa tập trung vào hoạt động, chưa có ý thức giữ gìn, 
bảo quản đồ chơi.
- Trẻ trong lớp có nhận thức không đồng đều một số kỹ năng làm đồ dùng đồ 
chơi còn hạn chế.
- Giáo viên ít có thời gian làm đồ dùng đồ chơi, nhất là đồ chơi được làm từ 
nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên liệu phế thải còn hạn chế.
- Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến công tác phối kết hợp với giáo 
viên trong chăm sóc giáo dục trẻ, đóng góp nguyên vật liệu và việc hướng dẫn 
trẻ làm đồ chơi tại nhà.
- Do ảnh hưởng của dịch Covid -19 nên thời gian trẻ đến trường bị gián đoạn 
vì thế mà có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của trẻ *Bảng khảo sát kết quả trên trẻ đầu năm học:
 Thực trạng trên trẻ
 Chư
 Stt Nội dung đánh giá Số trẻ %
 Đạt % a
 đạt
 Trẻ hứng thú, tích cực tham gia 
 1 35 15 42,8 20 57,2
 hoạt động.
 Trẻ biết sử dụng các kỹ năng, và 
 2 các nguyên vật liệu khác nhau để 35 14 40 21 60
 tạo ra sản phẩm sáng tạo.
 Trẻ có tính kiên trì và khéo léo, 
 3 biết phối hợp với cô và bạn trong 35 10 28,5 25 71,5
 hoạt động.
 Trẻ hạn chế tiếp xúc với tivi, điện 
 4 35 8 22,8 27 77,2
 thoại và các thiết bị điện tử
III. CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH
1. Biện pháp 1: Sưu tầm các nguyên vật liệu an toàn, phù hợp với trẻ, đa 
dạng về số lượng và chủng loại
 Trẻ em rất yêu thích đồ chơi, đặc biệt là trẻ rất thích chơi với những đồ 
chơi mới lạ, sáng tạo từ chính tay mình làm ra. Để hướng dẫn trẻ làm đồ chơi 
thì khâu lựa chọn nguyên liệu phù hợp, sẵn có, dễ tìm là rất quan trọng và cần 
thiết.
 Xung quanh chúng ta có rất nhiều các nguyên vật liệu tưởng như vô 
nghĩa, bỏ đi nhưng thực tế nếu chúng ta biết tận dụng thì nó sẽ trở thành 
những học liệu rất hữu ích giúp trẻ làm được những món đồ chơi đơn giản và 
có ý nghĩa, lợi ích kinh tế cao. Song không phải nguyên vật liệu nào chúng ta 
cũng có thể tùy tiện đưa chúng vào sử dụng. Nhằm giúp trẻ biết tận dụng các nguyên vật liệu khác nhau để làm ra 
các ra các sản phẩm một cách sáng tạo, đòi hỏi giáo viên phải biết cách chọn 
lọc, việc lựa chọn các nguyên vật liệu phù hợp với trẻ cần đảm bảo các 
nguyên tắc như sau:
 1. Nguyên liệu sẵn có dễ tìm tại gia đình, ở trường và địa phương.
 Đặc biệt trong tình hình dịch covid 19 như hiện nay việc lựa chọn 
nguyên vật liệu sẵn có rất cần thiết để đảm bảo an toàn, phòng chống dịch mà 
vẫn thực hiện được hoạt động hiệu quả.
 2. Nguyên liệuphải bảo đảm an toàn, được vệ sinh sạch sẽ (không sắc 
nhọn, không gây ngộ độc ), đơn giản, dễ sử dụng với trẻ.
 3. Nguyên vật liệu lựa chọn có màu sắc đa dạng, kích thước phù hợp.
 4. Thuận tiện cho việc hướng dẫn trẻ ở các thời điểm và không gian 
khác nhau.
 Từ những nguyên tắc khi lựa chọn nguyên vật liệu hướng dẫn trẻ làm 
đồ chơi sáng tạo trên tôi đã lựa chọn một số nguyên vật liệu chủ yếu từ 2 
nguồn chính đó là: nguyên liệu từ thiên nhiên và nguyên liệu phế thải.
 * Nguyên liệu từ thiên nhiên
 Với nguyên liệu từ thiên nhiên tôi sưu tầm, tận dụng các nguyên vật liệu 
thiên nhiên sẵn có ở địa phương, gần gũi với trẻ như: Sỏi, đá, đất sét, rơm, vỏ 
sò, vỏ ngao, lá cây Tôi luôn xây dựng những ý tưởng sẽ làm đồ chơi gì từ 
những nguyên liệu này. Từ đó có sự lựa chọn nguyên vật liệu phù hợp.
 Ví dụ: Sỏi, đá, vỏ ngao cho trẻ vẽ, gắn tạo quả, hoa 
 Đất sét cho trẻ nặn, làm pháo đất 
 Rơm, lá cây cho trẻ làm các con vật, kèn (Nguyên vật liệu thiên nhiên )
 *Nguyên liệu phế thải
 Nhằm giúp trẻ tận dụng các nguyên vật liệu khác nhau để làm ra sản 
phẩm một cách đa dạng, sáng tạo, tôi đã chọn lọc các nguyên vật liệu phế thải 
phù hợp để sử dụng cho trẻ làm đồ chơi như: vỏ chai nhựa, hộp giấy, lõi giấy 
vệ sinh 
 Ví dụ: 
 Vỏ chai nhựa cho trẻ vẽ trang trí làm chậu trồng cây 
 Lõi giấy vệ sinh trẻ làm ống nhòm, con vật 
 Vỏ sữa tươi, sữa chua, hộp giấy cho trẻ làm ô tô, hàng rào xây dựng Nguyên vật liệu phế thải
 Khi sử dụng các nguyên vật liệu, tất cả các nguyên liệu đã được cô làm 
sạch, phơi khô. Nguyên vật liệu đã lựa chọn phải đảm bảo tính sáng tạo, cóthể 
khai thác, sử dụng tạo thành nhiều đồ chơi khác nhau.
 Với ý tưởng hướng dẫn trẻ làm các loại đồ chơi khác nhau nhằm tận dụng 
nhiều loại nguyên vật liệu để làm ra các sản phẩm một cách sáng tạo, đòi hỏi 
giáo viên phải biết cách chọn lọc các nguyên vật liệu phù hợp với trẻ. Vì vậy 
tôi xây dựng kế hoạchđể lựa chọn, sưu tầm, huy động sự tham gia của phụ 
huynh học sinh ủng hộ các nguyên vật liệu,chuẩn bị tốt các điều kiện khi tổ 
chức các hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ chơi mang lại hiệu quả cao.
2. Biện pháp 2: Cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu và các tác phẩm nghệ 
thuật. 
 Giáo viên, phụ huynh hãy cùng trẻ quan sát mọi sự vật, hiện tượng xung 
quanh để tạo cảm xúc, hướng dẫn và gợi ý cho trẻ sử dụng các đồ vật cũ để 
tạo ra ý tưởng mới, đừng ngại trẻ lấm bẩn, hãy cùng chơi đùa với trẻ theo 
cách vui vẻ, thoải mái nhất để ý tưởng sáng tạo đến một cách tự nhiên. Để kho nguyên vật liệu của lớp không phải là một kho phế liệu, tôi đã 
thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu đó. Sau khi sưu tầm 
được rất nhiều các nguyên vật liệu cần thiết, tôi tiến hành phân loại chúng và 
cho trẻ làm quen. Tôi giúp trẻ tìm hiểu về đặc điểm, cấu tạo, hình dáng, chất 
liệu của chúng. Qua việc tiếp xúc với các nguyên vật liệu tôi đã giúp trẻ hiểu 
được công dụng của nó trong hoạt động tạo hình. Trẻ biết được các nguyên 
vật liệu thật sự hữu ích và qua sự giúp đỡ của cô cùng với trí tưởng tượng 
phong phú của trẻ đã biến những phế liệu đó thành những sản phẩm tạo hình, 
những món đồ chơi đẹp mắt, sáng tạo phục vụ cho hoạt động học tập và vui 
chơi của trẻ.
 Cũng qua việc cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu tôi đã giúp trẻ biết 
cách sử dụng các nguyên vật liệu một cách hợp lý trong hoạt động tạo hình để 
tạo ra sản phẩm mong muốn, đồng thời sẽ kích thích trẻ tiếp tục sưu tầm 
nguyên vật liệu ngày càng nhiều hơn. Để thuận tiện cho trẻ, tôi đặt và sắp xếp 
các vật liệu tại góc chơi nghệ thuật sao cho trẻ thấy rõ và có thể lấy được dễ 
dàng để thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích.
 Song song với việc cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu, tôi tạo môi trường 
nghệ thuật xung quanh trẻ như: bày đồ chơi đẹp, sắp xếp đồ dùng một cách 
hợp lí và đẹp mắt, bố trí phòng học ngộ nghĩnh, đáng yêu. Môi trường nghệ 
thuật, lấy trẻ làm trung tâm sẽ tạo cho trẻ cảm giác hứng thú và muốn được 
hoạt động. Đồng thời tôi cho trẻ quan sát, nhận xét các tác phẩm nghệ thuật 
của các họa sĩ, các sản phẩm sưu tầm hoặc chính các sản phẩm của cô để trẻ 
thấy được giá trị của các nguyên vật liệu đó. Tôi sẽ phân tích cách thể hiện 
của tác phẩm giúp trẻ tưởng tượng từ đó kích thích sự sáng tạo ở trẻ trong 
những sản phẩm của trẻ sau này.
 Tôi nhận thấy rằng sau khi trẻ được tiếp xúc với các nguyên vật liệu gần 
gũi, quen thuộc và được khám phá về chúng khiến trẻ càng hứng thú với hoạt 
động tạo hình hơn. 3.Biện pháp 3: Sử dụng thủ thuật gây hứng thú bất ngờ, cuốn hút trẻ tích 
cực tham gia tạo hình từ các nguyên vật liệu.
 Trong quá trình tổ chức các hoạt động tạo hình việc sử dụng một cách linh 
hoạt các phương pháp, tình huống để lôi cuốn trẻ đi vào hoạt động cũng rất 
quan trọng. Đế tổ chức giờ hoạt động tạo hình đạt hiệu quả cao người giáo viên 
cần phải tìm tòi những sáng kiến mới, có được các hình thức vào bài khác 
nhau, phù hợp với từng tiết dạy để gây được hứng thú và thu hút được sự chú ý 
cho trẻ vào giờ học, giáo viên phải tổ chức tiết học sao cho thật thoải mái, 
không gò ép, mọi phương pháp đưa ra phải phù hợp với khả năng và nhận thức 
của trẻ, phải có tác dụng phát huy tính tích cực, chủ động của trẻ. Trong một 
tiết hoạt động tạo hình tôi có thể tích hợp lồng ghép các bài hát, bài thơ, câu đố 
hoặc trò chuyện cùng trẻ để cho giờ hoạt động tạo hình diễn ra một cách nhẹ 
nhàng hơn.
 Ví dụ: Trong hoạt động “ Tạo hình con cá từ lá cây” Tôi cho trẻ quan sát 
con caá từ lá cây mà tôi đx chuẩn bị từ trước đó. Trẻ hết sức ngạc nhiên khi 
thấy những chú cá vàng đáng yêu được tạo ra từ lá cây khô hay những chiếc lá 
bèo tây, lục bình do cô chuẩn bị trước, trẻ ngắm nghía xem làm như thế nào, 
thậm chí cầm những chú cá đó điều khiển để cho nó bơi, điều này sẽ làm trẻ 
thích thú. Sau đó, tôi hỏi trẻ có muốn tự mình làm ra những con cá như vậy 
không và hướng dẫn trẻ cách làm. Hoặc sinh nhật một trẻ trong lớp, giáo viên 
cùng trò chuyện, gợi ý trẻ hãy tạo thành những món quà đẹp để tặng bạn như: 
Chiếc đồng hồ, con châu chấu, được làm bằng lá dừa, con trâu được làm bằng 
lá mít, bưu thiếp được trang trí bằng những bông hoa, lá cây, cành khô Cô tạo hứng thú thông qua các nguyên vật liệu
 Tuy nhiên không phải lúc nào cũng có cơ hội hay chờ cơ hội để đưa trẻ vào 
hoạt động mà cô giáo cũng cần suy nghĩ tạo ra những cơ hội hết sức tự nhiên, 
đơn giản như vốn dĩ nó có. Trẻ em rất nhạy cảm, mỗi một sự thay đổi dù chỉ 
rất cũng gây sự chú ý, nhất là sự thay đổi ấy tạo ra một cái mới lạ. Chẳng 
hạn, lớp học là nơi hằng ngày trẻ sống, được học tập, vui chơi. Mọi trang trí 
trong phòng học cũng như đồ dùng, đồ chơi quá đổi quen thuộc trở nên bình 
thường, không có gì đáng chú ý. Nhưng chỉ cần có một sự xuất hiện mới là 
lập tức thu hút sự chú ý của trẻ. Bởi vậy tôi đã tạo ra những cơ hội cho trẻ 
như: cho trẻ phát hiện ra những chiếc kèn được xếp trên một cái bàn nhỏ ngay 
cửa ra vào (mọi ngày nó được đặt ở góc Âm nhạc), úp mỗi một loa kèn nhựa 
lên một cái kèn nhỏ làm bằng lá chuối. Những chiếc kèn này cái to, cái nhỏ, 
cái ngắn, cái dài.Tôi tạo sự tò mò để trẻ cầm kèn lên thổi và phát ra âm thanh. 
Kết quả, chỉ trong ít phút trẻ đã xúm lại chuyền tay nhau những chiếc kèn 
bằng lá chuối, bỏ lại những chiếc kèn nhựa trên bàn. Sau đó, gợi ý trẻ hãy tự 
làm cho mình một chiếc kèn giống cô.
 Việc tạo ra những yếu tố bất ngờ thu hút sự chú ý của trẻ đã khó song 
việc duy trì hứng thú của trẻ cũng đòi hỏi phải khéo léo. Vì vậy, tôi đã khai 
thác những gì gần gủi với nhu cầu, hứng thú của trẻ và tuyệt đối tránh gò ép, 
áp đặt trẻ theo ý mình. Ví dụ 1: Tôi đã tổ chức vận động thi tìm kiếm các con vật cho vườn bách 
thú, cô sẽ tìm trước (giới thiệu tranh mẫu của cô trong đó có dán các con vật 
được làm bằng lá cây). Từ nhiệm vụ của bài học, tôi đã biến nó thành một 
cuộc vui, thành động cơ tích cực giúp trẻ hoàn thành nhiệm vụ được giao một 
cách nhẹ nhàng, thoải mái và tự nguyện. Để động viên trẻ hoàn thành sản 
phẩm, cô giáo luôn là người quan sát quá trình hoạt động của trẻ, gợi hỏi ý 
định của trẻ, sau đó đưa ra những gợi ý khéo léo để “gỡ bí” cho trẻ những lúc 
cần thiết, tránh để trẻ gặp khó khăn trong quá trình thể hiện sẽ khiến trẻ chán 
nản.
 Ví dụ 2: Thông qua hoạt động“ Tạo hình con mèo từ lá cây” Tôi hỏi trẻ 
“Con định dán con mèo đang làm gì? Nếu con muốn con mèo ngẩng mặt lên 
thì hãy chọn một chiếc lá tròn làm mặt, dán hơi nghiên một chút cho cái đầu 
có vẻ điệu” ; “Con thử nghĩ xem muốn làm tai mèo thì cần gì ? ; “Bây giờ con 
ngắm lại xem chú mèo như thế nào?”. Tất cả những sản phẩm do trẻ làm ra đã 
được cô và trẻ sử dụng trang trí vào các góc hoạt động “Bé khéo tay hay làm”, 
“Góc thư viện của bé”, “Bé tập làmhọa sĩ” Trẻ cảm thấy vô cùng thích thú 
khi sản phẩm mình làm ra có ý nghĩa với cuộc sống, sinh hoạt và học tập của 
mình với những lời đề nghị dí dỏm: “Con hãy chia 10 con trâu này cho 2 bạn 
hoặc con hãy trang trí vào hai mặt tờ bưu thiếp này bằng 10 bông hoa nhỏ” 
Việc lựa chọn lá cây phù hợp để làm sẽ góp phần duy trì hứng thú cho trẻ tôi 
nhắc trẻ lưu ý đến các tính chất của lá cây cho phù hợp. Cô cho trẻ quan sát lá cây
 Ví dụ: Trẻ thích làm đồng hồ đeo tay từ lá chuối nhưng rất khó vì lá chuối 
mềm, khó luồn dễ rách. Do vậy, cô gợi ý cho trẻ lựa chọn lá dừa vừa dẻo vừa 
cứng làm đồng hồ sẽ dễ hơn đến khi đeo vào tay lại cứng như một cái đồng hồ 
thật. Đây là biện pháp thật sự mang lại hiệu quả trong việc tổ chức hoạt động 
tạo hình cho trẻ. Giáo viên cần biết khéo léo vận dụng nó trong mọi hoàn 
cảnh khác nhau, khi thì tạo tình huống gây những yếu tố bất ngờ đối với trẻ, 
khi thì biết vận dụng những tình huống phát sinh trong đời sống hằng ngày. 
Tất cả đều phải được khai thác một cách triệt để trên cơ sở hứng thú và xuất 
phát từ nhu cầu hoạt động của trẻ. Có như vậy trẻ tích cực hưởng ứng và hoạt 
động mang lại hiệu quả cao
4. Biện pháp 4: Hướng dẫn trẻ làm đồ chơi sáng tạo thông qua một số hoạt 
động
 * Hướng dẫn trẻ làm đồ chơi sáng tạo trong hoạt động tạo hình
 Hoạt động tạo hình là hoạt động tạo cho trẻ có cơ hội trải nghiệm, phát 
huy tính sáng tạo một cách hiệu quả nhất. Thông qua hoạt động tạo hình trẻ 
thể hiện kiến thức, kỹ năng với thế giới xung quanh qua các sản phẩm trẻ tạo 
ra. Trên cơ sở kinh nghiệm, kiến thức của trẻ trong lớp, với vai trò là người 
hướng dẫn, giúp trẻ rèn kỹ năng đã có và hình thành các kỹ năng mới, tôi đã lựa chọn những nội dung đề tài làm đồ chơi phù hợp để cho trẻ thực hiện 
trong giờ hoạt động tạo hình.
 + Ví dụ: Đề tài: “Làm con cá từ vỏ ngêu”
 Vỏ ngao cũng là nguyên liệu thiên nhiên gần gũi với trẻ, với nguyên 
liệu là vỏ ngao tôi phối hợp với phụ huynh cho trẻ sưu tầm các loại vỏ ngao ở 
nhà mang đến lớp. Cho trẻ tô màu vỏ ngêu với các màu sắc khác nhau trong 
các giờ hoạt động góc và hoạt động chiều. Từ vỏ ngêu đã được tô màu, tôi sẽ 
hướng dẫn trẻ làm con cá bằng vỏ ngêu.
Chuẩn bị:Vỏ ngêu, đất nặn, bút dạ
Cách làm: Trước tiên tôi sẽ hướng dẫn trẻ lựa chọnvỏ ngao làm thân con cá, 
tiếp theosử dụng đất nặn làm vây và đuôi cá, sau đó dùngbút lông vẽ mắt cá. 
Khi trẻ làm được con cá từ vỏ ngao, trẻ sẽ thấy vô cùng hạnh phúc.
 Trẻ làm con cá từ vỏ ngêu
+ Ví dụ :Đề tài: “Tạo hình khuôn mặt cảm xúc từ những viên sỏi”
 Chuẩn bị: Nguyên liệu là những viên sỏi, bút màu, bút vẽ
Với nguyên vật liệu rất đơn giản từ những viên đá, sỏi với hình dạng khác 
nhau. Trước tiên trẻ sẽ tô màu những viên sỏi mà trẻ thích, sau đó cô có thể hướng dẫn trẻ sử dụng bút dạ hoặc cọ vẽ để vẽ lên những khuôn mặt cảm xúc 
vui, khuôn mặt cảm xúc buồn, khuôn mặt ngạc nhiên 
 Từ đề tài tạo hình các khuôn mặt cảm xúc từ sỏi đá, tôi hướng dẫn trẻ 
chơi trò chơi thể hiện cảm xúc gương mặ của mình như: Vui, buồn, ngạc 
nhiên, giận dữ theo gương mặt cảm xúc sản phẩm trẻ vừa tạo ra. Được tự vẽ 
và chơi với khuôn mặt cảm xúc do mình tạo ra, trẻ đã rất hứng thú
+ Ví dụ: Trang trí váy áo thời trang
- Trong tiết học tạo hình “trang trí váy áo thời trang” tôi đã chuẩn bị rất nhiều 
váy, áo bằng giấy, bằng dạ, bằng vải, chuẩn bị rất nhiều lá cây khô, cuống rau 
cải, đậu bắp, quất, cánh hoa hồng, lõi giấy, bìa cứng, thìa sữa chua, keo sữa, 
kim sa, nhũ óng ánh, bóng tenis, màu nước 
- Cách thực hiện: Cho trẻ xem clip các bạn biểu diễn thời trang.
 + Với chủ đề :”Sắc màu rực rỡ” trẻ nhận biết được chất liệu, kiểu dáng, đặc 
điểm nổi bật của những bộ váy áo đã được trang trí và những bộ váy áo chưa 
được trang trí. Trẻ nói được ý thích, ý tưởng sáng tạo chiếc váy, áo thời trang 
mình sẽ trang trí. Trẻ về nhóm thực hiện trang trí váy, áo theo ý thích. Cô giáo 
bao quát, hướng dẫn và gợi mở cho trẻ để sản phẩm của trẻ đẹp và phong phú 
hơn. Trẻ treo và giới thiệu sản phẩm thời trang của nhóm mình. Trẻ mặc 
những bộ đồ thời trang mà nhóm mình sáng tạo lên sân khấu lớp biểu diễn. * Hoạt động ngoài trời 
 Đây là một hoạt động trẻ rất hứng thú với không gian hoạt động gần 
gũi thiên nhiên, trẻ có thể tham gia hoạt độngmột cách tự nguyện, tự giác.Với 
hoạt động này, tôi thường chuẩn bị cho trẻ những nguyên vật liệu đơn giản và 
phổ biến chủ yếu là các nguyên vật liệu từ thiên nhiên. Yêu cầu về kiến thức 
và kỹ năng của trẻ hầu hết là nhằm rèn luyện, củng cố những kỹ năng đã học, 
khuyến khích trẻ vận dụng những kỹ năng cũ để sáng tạo ra những sản phẩm 
mới theo ý tưởng của trẻ. Tôi cho trẻ làm các con vật từ các loại lá cây, rơm 
sẵn có.
 Ví dụ 1: “Làm con trâu bằng lá Mít”
 Chuẩn bị: Lá mít, 2 sợi dây, kéo
 Cách làm: Trước tiên cô sẽ hướng dẫn trẻ dùng kéo cắt lá mít để làm 
sừng
trâu, phần thân sẽ cuộn lá lại dùng dây buộc lại. Tiếp theo hướng dẫn trẻ buộc 
dây từ đầu cuống lá rồi luồn dây qua thân. Trẻ nào còn lóng ngóng cô ngồi 
cạnh hướng dẫn để trẻ nào cũng làm được, dạy trẻ giật nhẹ đầu dây để con 
trâu cử động được, khi được tự tay làm con trâu bằng lá mít trẻ sẽ vô cùng 
thích thú. 
 Trẻ làm trâu từ lá mít + Ví dụ 2: Làm đồng hồ bằng lá dừa
Chuẩn bị: lá dừa 
Cách làm: Lá dừa cắt đuôi và cắt xéo một cạnh của lá. Tôi gấp chéo lá dừa 
2 lần sau đó gập xung quanh theo chiều ngang. Phần lá dừa thừa còn lại 
tôi luồn vào khe lá và cắt bớt sao cho vừa ngón tay của bé là hoàn 
thành. Thế là bé đã có 1 chiếc nhẫn, 1 đồng hồ xinh xắn rồi.
 Trẻ làm đồng hồ, nhẫn bằng lá dừa
* Hoạt động góc
 Đối với trẻ mầm non vui chơi là hoạt động chủ đạo. Trẻ“Học mà chơi, 
chơi bằng học” chính vì vậy khi tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động góc tôi 
lựa chọn nội dung phù hợp cho trẻ làm đồ chơi hướng dẫn trẻ làm đồ chơi 
sáng tạo, hoạt động này rất phù hợp với góc chơi sáng tạo nghệ thuật.
Ví dụ : Hướng dẫn trẻ làm ống nhòm bằng lõi giấy vệ sinh
- Chuẩn bị: Giấy màu, băng dính hai mặt, keo dán, lõi cuộn giấy vệ sinh
- Cách làm:
 + Hướng dẫn trẻ cố định hai lõi giấy bằng băng dính hai mặt
 + Cho trẻ bọc hai lõi giấy bằng màu giấy mà trẻ thích, sau đó dùng keo 
dán lại cho chắc. + Để ống nhòm thêm đẹp hơn tôi hướng dẫn trẻ dán thêm hoa hoặc các 
họa tiết mà trẻ thích để trang trí chiếc ống nhòm.
 + Lồng hai đầu dây vào lõi giấy, độ dài của dây đủ để đeo vào cổ trẻ.
 Trong quá trình làm tôi quan sát nhắc trẻ những kỹ năng cắt, vẽ, gắn, 
dán để trẻ hoàn thiện sản phẩm của mình.Với sự hướng dẫn của cô trẻ đã làm 
được chiếc ống nhòm mà mình yêu thích. Trẻ sẽ dùng để chơi khám phá lớp 
học, thế giới xung quanh qua chiếc ống nhòm. Đem lại cho trẻ nềm vui và trẻ 
rất thích thú với hoạt động. 
 Ống dòm bằng lõi giấy vệ sinh
*Hoạt động chiều
 Trong hoạt động chiều, tôi thường tổ chức cho trẻ tự làm một đồ chơi 
sáng tạo phù hợp với môi trường hoạt động của trẻ, tuy đồ chơi rất đơn giản 
nhưng đây là một việc làm hết sức ý nghĩa đối với trẻ
+ Ví dụ: Làm chậu trồng cây từ vỏ chai 
Nguyên liệu: Vỏ chai nhựa đã qua sử dụng, màu nước, bút lông
Cách làm: Từ những vỏ chai nhựa đã được tôi làm sạch, cắt đôi lấy phần dưới 
chai, tỉa tạo đường gợn sóng, sau đó tôi gợi mở ý tưởng cho trẻ khi trang trí 
vỏ chai, và cho trẻ sử dụng bút lông để vẽ sau đó tô màu theo ý thích của trẻ. 
Khi trẻ đã làm ra chiếc vỏ chai nhiều màu sắc tôi cùng trẻ trồng những cây 
hoa xinh xắn để trang trí cho góc thiên nhiên của lớp thêm phong phú. Đồng 
thời giáo dục trẻ yêu thiên nhiên và bảo vệ môi trường. Làm chậu cây từ chai nhựa
5. Biện pháp 5 : Thường xuyên sử dụng phương pháp nêu gương, khích lệ 
trẻ.
 Trong khi tổ chức các hoạt động giáo dục nói chung và hoạt động tạo 
hình nói riêng cần thực hiện nhuần nhuyễn lời dạy bảo của người là phải 
gương mẫu trước trẻ, luôn là tấm gương cho trẻ noi theo, từ lời nói đến việc 
làm, luôn động viên, khích lệ trẻ, cho trẻ học thông qua chơi, đảm bảo tính 
hồn nhiên của trẻ. Do đặc điểm tâm lý trẻ ở độ tuổi này các cử chỉ, hành động, 
tiếp xúc với bạn còn nghịch ngợm, nói năng chưa lễ phép, hay nói leo, chưa 
có ý thức trong giờ học. Vì vậy khi thấy trẻ làm được việc tốt kịp thời động 
viên và khen ngợi nhằm khơi gợi niềm vui, tạo niềm tin, cổ vũ sự cố gắng của 
trẻ trong quá trình hoạt động
 Ví dụ: Trong giờ “ Tạo hình đàn cá từ lá cây” . tôi động viên khuyến khích 
trẻ như: Hôm nay bạn nào có sản phẩm tọ hình đẹp, thì sẽ được cắm cờ và được phiếu bé ngoan. Tôi khen kịp thời và nêu gương trước lớp đối với những 
trẻ tạo được nhiều sản phẩm, còn đối với những trẻ chưa làm được tôi thường 
động viên, khuyến khích trẻ như: Con đã chọn lá để tạo hình rất đẹp nhưng 
nếu con chọn chiếc lá nhỏ hơn một chút để tạo hình đuôi cá thì sẽ cân đối và 
đẹp hơn. Điều quan trọng mà tôi luôn chú ý là đưa nề nếp vào tiêu chuẩn bé 
ngoan để tất cả trẻ cùng phấn đấu thực hiện tốt, điều này trẻ rất thích vì được 
cô giáo cho cắm cờ, thưởng bé ngoan và tất cả sản phẩm đẹp đều được chọn 
tuyên truyền ở góc bố mẹ cùng xem. Hình thức này đem lại nề nếp lớp tốt dẫn 
tới các hoạt động nói chung, hoạt động tạo hình với lá cây nói riêng đạt hiệu 
quả cao, sự động viên, khuyến khích kịp thời của cô giáo đối với trẻ những 
sản phẩm mà trẻ làm ra, hay đối với những trẻ làm chưa tốt, chưa hoàn thành 
xong sản phẩm, thì một lời khích lệ sẽ làm cho trẻ cố gắng hơn trong hoạt 
động lần sau. Việc nhận xét sản phẩm của giáo viên cũng rất quan trọng nó 
giúp cho trẻ rút được kinh nghiệm để làm tốt hơn vào lần sau, cũng như bước 
đầu hình thành khả năng nhận xét đánh giá tác phẩm nghệ thuật trên trẻ. Biết 
rõ điều đó trong giờ tạo hình tôi luôn biết cách động viên trẻ đúng lúc, lời lẽ 
nhận xét phải gây niềm vui xướng vì những gì chúng đã tạo nên, phải nhấn 
mạnh những thành công sáng tạo của trẻ .
6. Biện pháp 6: Kết hợp với phụ huynh trong việc hướng dẫn trẻ làm đồ 
chơi sáng tạo tại nhà tránh xa tivi, điện thoại di động và các thiết bị điện tử 
khác 
 Để thực hiện tốt hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ chơi sáng tạo thì vai 
trò của phụ huynh là rất quan trọng vì vậy tôi đã:
 - Tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh về sự nguy hiểm của các 
thiết bị điện tử như: điện thoại, máy tính bảng, tivi.. cũng như vai trò, ý 
nghĩa của việc hướng dẫn trẻ làm đồ chơi sáng tạo giúp trẻ phát triển nghệ 
thuật. Hướng dẫn với phụ huynh sưu tầm nguyên vật liệu làm đồ chơi cho trẻ 
theo chủ đề. Để tổ chức tốt việc hướng đẫn trẻ làm đồ chơi sáng tạo tôi đã xây 
dựng một hệ thống bài tập dạy trẻ làm đồ chơi cụ thể. Trao đổi với phụ huynh