Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên tổ lá thực hiện tốt các nội dung giáo dục ở 02 lĩnh vực giáo dục phát triển ngôn ngữ và giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non

 I. Đặt vấn đề :
 Như Bác Hồ kính yêu đã nói : “ GDMN tốt sẽ mở đầu cho một nền GD tốt”. 
Trường mầm non là cơ sở của GDMN trong hệ thống GD quốc dân. Trường mầm non 
đảm nhận việc nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục nhằm giúp trẻ hình thành yếu tố đầu 
tiên của nhân cách chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1. Vì vậy, trường mầm non có nhiệm 
vụ phải giáo dục trẻ có những thói quen học tập sinh hoạt hàng ngày, những kiến thức, 
kỹ năng tình cảm phù hợp với lứa tuổi. Muốn thực hiện được điều đó, trước hết người 
giáo viên phải nhận thức đúng nội dung giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 
mầm non là phát triển năng lực nhận biết và bày tỏ cảm xúc, tình cảm của mình, rèn 
luyện sự tự tin thúc đẩy cảm xúc về khả năng độc lập và những tình cảm tích cực của 
trẻ đảm bảo sự thành công cho các hoạt động, biết và tự rèn luyện kỹ năng sống cơ bản 
như : ăn, mặc, tắm rửa vệ sinh thân thể .. 
 Là tổ trưởng chuyên môn tổ lá tôi nhận thấy nội dung giáo dục này không phải là 
mới mẻ nhưng các chị em trong tổ chưa có phương pháp khai thác hết năng lực nhận 
biết, những cảm xúc thật sự của cháu, chưa có những phương pháp giáo dục tốt nhất 
nhắm hình thành những kỹ năng xã hội cho trẻ tự tín bước vào lớp 1, nên tôi đã mạnh 
dạn đề ra một số biện pháp hướng dẫn giáo viên tổ lá thực hiện tốt các nội dung 
giáo dục ở 02 lĩnh vực giáo dục phát triển ngôn ngữ và giáo dục phát triển tình 
cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non.
II. Nội dung :
1. Thực trang vấn đề : 
 Tổ lá trường mẫu giáo Phong Phú năm học 2016-2017 là tổ chuyên môn có 13 giáo 
viên trong đó có 01 giáo viên nghỉ hộ sản, những năm qua tổ lá luôn là tổ dẫn đầu tổ 
khối trong nhà trường qua các phong trào hội thi và các hoạt động khác, được sự tín 
nhiệm của BGH nhà trường.
 Trong năm học này dưới sự chỉ đạo của BGH nhà trường các thành viên tổ lá đẩy 
mạnh thực hiện tốt các nội dung giáo dục ở 02 lĩnh vực giáo dục phát triển ngôn ngữ và giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non. Mặc dù đây là lĩnh vực 
không phải là mới mẻ nhưng khi bước vào đẩy mạnh thực hiện các chị em lại chưa có 
kiến thức nhiều về lĩnh vực này, cứ ngỡ như là rất phức tạp, khó khăn, có nhiều những 
vướng mắc cần được tháo gỡ và là tổ trưởng chuyên môn tôi từng bước nhận định như 
sau :
 * Thuận lợi :
 - BGH nhà trường đã quan tâm đến chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn. Cơ sở 
vật chất ở trường như tranh truyện, đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho nhu cầu vui chơi, sinh 
hoạt của cháu là khá đầy đủ.
 - Nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ và giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng 
xã hội cho trẻ mầm non không phải là một nội dung mới mẻ và xa lạ với các chị em mà 
đã được chị em thực hành nhiều lần qua đó cũng đã có được một số kinh nghiệm cần 
thiết.
 - Đa số đội ngũ tổ lá là giáo viên tuổi còn trẻ, có kiến thức sư phạm tốt, nhiệt tình 
trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
 * Khó khăn: 
 - Một số trẻ nông thôn khả năng phát triển tình cảm và các kỹ năng xã hội còn hạn 
chế.
 - Đa số các chị em tích hợp nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ và giáo dục phát 
triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ vào các hoạt động còn gò bó cứng nhắc, chưa 
phát huy hết những khả năng của trẻ.
 - Một số ít GV còn ngại, cảm thấy khó khăn khi tích hợp các lĩnh vực mới vào bài 
soạn, nên chưa tìm ra giải pháp thích hợp, trẻ duy trì hứng thú không lâu, mau nhàm 
chán khi tham gia hoạt vì vậy hiệu quả trong lĩnh vực này chưa được BGH nhà trường 
đánh giá cao 2. Một số biện pháp nhằm hướng dẫn giáo viên thực hiện tốt các nội dung giáo 
dục ở 02 lĩnh vực giáo dục phát triển ngôn ngữ và giáo dục phát triển tình cảm, kỹ 
năng xã hội cho trẻ mầm non :
 A. Xác định mục tiêu và lập kế hoạch thực hiện lĩnh vực giáo dục phát triển 
ngôn ngữ và giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non
 Lĩnh vực phát triển “Tình cảm và Kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non” là một lĩnh 
vực rất đặc biệt.. Trẻ biết mình là ai, nhận ra sự khác biệt giữa mình và người khác, 
mình có thể làm được gì, mình thích gì và không thích gì....... Sự nhận biết này cũng 
biểu hiện rõ trong sự phát triển giới tính của trẻ. trẻ biết chia sẻ kinh nghiệm của bản 
thân cho bạn bè; biết và tự rèn luyện các kỹ năng sống cơ bản như ăn mặc, tắm rửa và 
giữ vệ sinh thân thể....... Đầu năm học này sau khi xác định mục tiêu tôi đã xây dựng kế 
hoạch được BGH ký duyệt tôi mạnh dạn tiến hành các biện pháp thực hiện tốt các nội 
dung trên trong cả năm học thông qua các hoạt động thường ngày của lớp học và tổ chức 
cho các tiết dạy mẫu, chuyên đề, thao giảng và dự giờ chéo để các chị em học hỏi và rút 
kinh nghiệm lẫn nhau.
 Bên cạnh đó tôi hướng dẫn các chị em khi lựa chọn đề tài cho các hoạt động phải 
lựa chọn thật kỹ, khuyến khích những câu chuyện bài thơ, bài hát mới lạ, có nội dung 
giáo dục sâu sắc, thực tế phù hợp với lứa tuổi trẻ hay những bài hát có giai điệu vui tươi, 
phù hợp với từng chủ đề.
 VD : câu chuyện “ bàn tay có nụ hôn ( chủ điểm gia đình) qua câu chuyện trẻ cảm 
nhận sâu sắc về tình yêu của mẹ dành cho bé và từ tình yêu đó đã giúp bé mạnh dạn tự 
tin khi đi đến trường học.
 Bài hát “ biển chỉ đường, tôi là anh cảnh sát” ( chủ điểm giao thông) cvo71i gai 
điệu vui tươi, nhịp nhàng thu hút các cháu tham gia hoạt động.
 Những đề tài mới là là nguồn cảm hứng cho giáo viên, niềm hứng thú hoạt động 
cùa trẻ, nội dung hoạt động phong phú, tiết học hiệu quả hơn và điều này được các chị 
em trong tổ thống nhất và cùng lên đề tài trong kế hoạch GD đầu năm. Tô cũng hướng dẫn giáo viên lên các loại kế hoạch từng tháng, kế hoạch chủ đề 
trong đó đề ra mục tiêu thực hiện 02 nội dung này hiệu quả phải rõ ràng chi tiết, thể hiện 
rõ ràng các chỉ số cần đạt được.( Bộ chuẩn trẻ em 5 tuổi).
 VD : chủ đề gia đình
 Lĩnh vực phát triển ngôn ngữ : trẻ thuộc bài thơ câu chuyện kể về tình cảm giữa các 
thành viên trong gia đình, hiểu nội dung câu truyện, biết thể hiện tình cảm với các thành 
viên trong gia đình, biết kể chuyện theo tranh ( CS 64, 71).
 Tôi hướng dẫn các chị em trong tổ sẽ thực hành xây dựng chủ đề tích hợp nội dung 
giáo dục PTTC – KNXH theo quy trình như sau :
 - Lựa chọn chủ đề
 - Lựa chọn nội dung tích hợp
 - Lựa chọn hoạt động
 Nội dung giáo dục phát triển TC-XH cho trẻ được tích hợp trong các hoạt động 
chăm sóc hàng ngày, hoạt động giáo dục phát triển: hoạt động học, hoạt động chơi, hoạt 
động sinh hoạt hàng ngày của trẻ và được tiến hành mọi lúc mọi nơi trong, mọi tình 
huống, mọi thời điểm thích hợp.
 Nội dung giáo dục phát triển TC-XH cho trẻ mẫu giáo có thể được tích hợp trong 
tất cả các chủ đề như: Bản thân, gia đình, trường/ lớp mầm non, nghề nghiệp, giao 
thông, động vật, thực vật...
 Các loại kế hoạch được triển khai trong lần họp tổ đầu năm và mọi vấn đề thắc 
mắc của các chị em đều được giải đáp cụ thể ở ND thảo luận.
 B. Lồng ghép 02 ND vào trong các hoạt động thường ngày, lên tiết dạy mẫu 
cho các chị em rút kinh nghiệm, học hỏi :
 Bản thân tôi sau khi đã xác định được mục tiêu, nội dung, biện pháp thực hiện 
của 2 lĩnh vực này, tôi tổ c hức họp tổ để cho các chị em hiểu được rõ hơn như thế nào là 
phát triển ngôn ngữ, tình cảm và kỹ năng xã hội, một đứa trẻ đạt được mục tiêu của 02 nội dung sẽ trẻ một đứa trẻ như thế nào : biết các kỹ năng tự phục vụ, biết giao tiếp 
mạch lạc, tự tin, biết chơi theo nhóm hoạt động trong nhóm có hiệu quả .và các nội 
dung này ngoài giáo dục trong các lĩnh vực ngôn ngữ giáo viên có thể dạy trẻ ở mọi lúc 
mọi nơi một cách nhẹ nhàng, không gò bó trẻ, tùy theo tình huống.
 Sau khi các chị em đã hiểu ra vấn đề, tôi cũng đã tham mưu với BGH mạnh dạn tổ 
chức tiết dạy mẫu cho các chị em học hỏi, rút kinh nghiệm và bản thân tôi là người tiên 
phong đi trước qua hoạt động : làm quen văn học: kể chuyện “gấu con bị đau răng” tôi 
kể chuyện rõ ràng, diễn cảm cho cháu cảm nhận nội dung câu chuyện, dạy cháu trả lời 
rõ ràng, đầy đủ ý nghĩa của câu. Sau khi đàm thoại xong tôi đặt câu hỏi cho cháu nhận 
xét hành động đúng sai, đặt câu hỏi cho cháu tự trả lời những suy nghĩ của mình, nếu 
con là bạn gấu con sẽ làm gì, đánh răng vào lúc nào, kết thúc tiết học cháu sẽ nói thao 
tác, thực hành tự đánh răng( lồng ghép giáo dục cháu cách sử dụng vòi nước, lau rửa 
tay).
 Và qua thực hiện chuyên đề cụm của trường với tiết dạy truyện “ mèo con lạc 
đường “ của cô Nguyễn Thanh Trúc trẻ sẽ hiểu được khả năng ứng phó khi bị lạc 
đường..
 Tiết dạy của cô Ngô Thị Thu Lam “ lễ phép khi ở nhà” giáo dục cho cháu biết là 
một em bé lễ phép bé phải như thế nào : khi thức dậy gấp chăn màn, không lựa chọn 
thức ăn, không ăn trước người lớn, lên bàn ăn phải mời người lớn 
 Qua tiết dạy và các bài tham luận chia sẻ về công tác khi thực hiện 02 ND này tôi 
khuyến khích các chị em mạnh dạn nói lên những điều thắc mắc và cùng nhau tháo gỡ 
vấn đề, củng cố kiến thức cho các chi em trong tổ, giúp các chị em hiểu rõ và không còn 
cảm thấy e ngại khi thực hiện nội dung này.
 Sau tiết dạy của các chị em tổ lá cũng đã rút ra cho mình bài học khi tổ chức các 
hoạt động giáo dục phát triển TC-XH các chị em cần phải tuân theo nguyên tắc:
 + Thường xuyên trò chuyện thân thiện với trẻ.
 + Không nên đưa ra quá nhiều yêu cầu đối với trẻ. + Luôn chú ý lắng nghe để hiểu và kịp thời đáp ứng những nhu cầu của trẻ.
 + Kịp thời khen ngợi, động viên trẻ khi trẻ thể hiện những kĩ năng xã hội hợp lý
 + Làm gương cho trẻ bắt chước. 
 + Tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm thông qua các trò chơi, xử lý các tình 
huống, tham quan tiếp xúc, quan sát môi trường xã hội gần gũi xung quanh,...
 C. Xác định hướng dẫn các chị em thực hiện tốt hoạt động thông qua sinh 
hoạt tổ chuyên môn :
 Sau tiết dạy mẫu tôi lần lượt phân công các chị em trong tổ lên tiết dạy để thực hiện 
tốt nội dung này, tôi lên lịch phân công cụ thể và được các chị em đồng ý.
 Sau khi được phân công chị em nào lên tiết dạy sẽ nghiên cứu kỹ đề tài và lựa 
chọn nội dung sau đó bàn bạc kỹ với TTCM, tham mưu với BGH để có hướng chuẩn bị 
thật tốt.
 Trước cuộc họp, tôi tổng kết lại những hoạt động dự giờ, rút kinh nghiệm lẫn 
nhau trong tháng khi thực hiện cả hai nội dung trên, các thành viên trong tổ sẽ nói lên 
nhận xét những mặt làm được và hạn chế nhựng gì tiếp thu được qua các hoạt động để 
thực hiện tốt 02 ND trên, những thắc mắc xung quanh vấn đế này được mang ra bàn bạc 
thảo luận và đi đến thông nhất, tôi nhắc lại những hạn chế qua các lần thực hiện để các 
giáo viên rút kinh nghiệm và không vấp phải.
 Tôi luôn lắng nghe ý kiến phát biểu của các chị em và đặc biệt phải suy nghĩ, và 
khuyến khích các tổ viên phải phát biểu ít nhất 1 ý kiến, hiến mưu hiến kế cùng tổ để có 
thêm những ý kiến hay bổ sung vào kế hoạch, có như vậy công tác mới trôi chảy, thực 
hiện dân chủ hóa. 
 D. Lồng ghép 02 ND trên trong các hoạt động khác :
 Ngoài ra tôi còn hướng dẫn các chị em tham gia tốt các hoạt động, phong trào hội 
thi của trường, các hoạt động tham quan : thi văn nghệ, bé kể chuyện theo sách, bóng đá 
mini, Trò chơi kidsmart.... giúp trẻ mạnh dạn tự tin, phát triển các kỹ năng khi tham gia 
các hoạt động. 3. Kết qủa đạt được: 
 Qua công tác tích cực giúp các tổ viên thực hiện tốt các lĩnh vực giáo dục phát 
triển ngôn ngữ và giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non các chị 
em trong tổ lá đã có những sự thay đổi tiến bộ rõ rệt khi tổ chức các hoạt động ở lớp, tự 
tin khi lên tiết và tích hợp các nội dung nhẹ nhàng hiệu quả, không gò bó áp đặt trẻ, trẻ 
mạnh dạn, tự tin, tự trọng và lễ phép, có khả năng giao tiếp tốt, trẻ biết lắng nghe, nói 
năng lịch sự, hòa nhã và cởi mở, ham hiểu biết, sáng tạo, có những kĩ năng thích ứng với 
hoạt động học tập ở lớp Một như: sẵn sàng hòa nhập, nỗ lực vượt qua khó khăn để hoàn 
thành nhiệm vụ, có trách nhiệm với bản thân, với công việc, với các mối quan hệ xã 
hội 
 4. Bài học kinh nghiệm :
 Muốn làm được điều này đòi hỏi tổ trưởng chuyên môn phải luôn nhắc nhở mình 
phải luôn gương mẫu làm trong tất cả các hoạt động luôn là người nộp các loạt HSSS 
đúng thời gian, soạn giảng, giảng dạy có chất lượng, luôn là người khơi dậy ngọn lửa 
phong trào hội thi của trường, biết lắng nghe ý kiến của các chị em trong tổ khối và khi 
thực hiện một vấn đề mới mẻ tôi cũng đặc biệt dành ra nhiều thời gian để lên kế hoạch 
chuẩn bị ngay từ đầu. Trong cả năm học có vấn đề gì khó khăn từ phía chuyên môn, tôi 
luôn tranh thủ sự giúp đỡ của BGH. Đặc biệt BGH nhà trường là chỗ dựa vững chắc cho 
tôi về tinh thần, cũng như cơ sở vật chất để tôi tự tin cùng các chị em trong tổ thúc đẩy 
chuyên môn của tổ khối của mình đi lên đạt kết quả cao so với các tổ khác.
 Tôi luôn tôn trọng và giúp đỡ các chị em trong tổ một cách nhiệt tình, nhưng tuyệt 
đối không làm sẵn cho các chị em. Bên cạnh đó là một tổ trưởng chuyên môn tôi cũng 
luôn quan tâm đến các chị em có con nhỏ, chị em có hoàn cảnh khó khăn để thường 
xuyên hỏi han động viên các chị em khắc phục khó khăn hoàn thành nhiệm vụ chăm sóc 
giáo dục trẻ.
 Bản thân tôi cũng không ngừng tự trang bị cho mình thêm những kiến thức các tổ 
khác có liên quan.
 IV. Kết luận và kiến nghị : 1. Kết luận : 
 Trong suốt những thời gian khi tôi thực hiện đã cho tôi bài học kinh nghiệm tuy là 
nhỏ bé xong tôi cảm thấy vô cùng quý báu: Đó là bản thân mình ít tuổi đời, ít tuổi nghề 
so với các đồng chí giáo viên trong trường. Song với lòng quyết tâm trong quá trình rèn 
luyện tích cực học tập nghiệp vụ chuyên môn đã giúp tôi vựot qua những khó khăn và 
đã gặt hái nhiều thành công trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ. Luôn luôn biết 
lắng nghe ý kiến tâm sự bạn bè đồng nghiệp, biết phát huy quyền dân chủ trong hội họp. 
Mạnh dạn năng động, sáng tạo tìm tòi ra những biện pháp sinh hoạt tổ khối chuyên môn, 
chọn lựa nội dung sát thực để sinh hoạt có hiệu quả không làm tốn phí thời gian. Biết 
trân trọng ý kiến xây dựng giúp đỡ của mọi người. Đặc biệt BGH nhà trường là chỗ dựa 
vững chắc cho tôi về tinh thần, cũng như cơ sở vật chất để tôi tự tin cùng cộng sự phối 
hợp với các đồng chí BGH thúc đẩy chuyên môn của tổ khối của mình đi lên đạt hiệu 
quả khi thực hiện 02 ND này, chính vì thế tôi khẳng định và luôn động viên các chị em 
khi được BGH phân công bất cứ nhiệm vụ gì thì đều vui vẻ và nhận nhiệm vụ đó. 
 2. Kiến nghị :
 Bản thân tôi rất mong được giao lưu học hỏi trao đổi kinh nghiệm với các chị em 
ở trường khác về các nội dung giáo dục ở 02 lĩnh vực giáo dục phát triển ngôn ngữ và 
giáo dục phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non để hoàn thiện công tác tổ 
chuyên môn của bản thân.
 Láng Tròn, ngày 05 tháng 05 năm 2017
Hội đồng xét duyệt SKKN Người viết SKKN 
 Nguyễn Thị Diễm Minh